ملک‌آباد (مرودشت)

ملک‌آباد (مرودشت)
مَلَک مکان
روستا
محل
ملک‌آباد (مرودشت) در ایران واقع شده
ملک‌آباد (مرودشت)
ملک‌آباد (مرودشت)
مختصات: ۳۰°۱۴′۰۳″شمالی ۵۲°۲۳′۰۸″شرقی / ۳۰٫۲۳۴۲۷۱°شمالی ۵۲٫۳۸۵۴۲۴°شرقی / 30.234271; 52.385424
کشورایران
استانفارس
شهرستانمرودشت
بخشبخش درودزن
دهستانرامجرد دو
بنیان‌گذاریحدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد
جمعیت
۸۰۰ نفر
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۷۱۴

ملک‌آباد (مرودشت)، روستایی از توابع بخش درودزن شهرستان مرودشت در استان فارس ایران است.مَلِک‌آباد روستایی تاریخی در استان فارس ایران است که در گذشته در محدودهٔ شمالی شهرستان مرودشت و در میان رشته‌کوه‌های زاگرس قرار داشته است. این روستا در حدود ۸۰ کیلومتری شمال شهر مرودشت و ۱۳۰ کیلومتری شمال‌شرقی شیراز واقع بوده، ملک‌آباد از شمال با مسیرهای کوهستانی منتهی به ارتفاعات زاگرس و روستاهای مناطق علی‌آباد و کامفیروز، و از جنوب با دشت‌های منتهی به رودخانه کر و نواحی سد داریوش ارتباط داشته است.


این روستا سابقا در محلی که امروزه سد درودزن واقع شده است بوده که پس از احداث سد به زیر آب رفته و در محلی دیگر بازسازی شده.[۱]

وجه تسمیه

در مناطق مرکزی فارس (از جمله اطراف مرودشت و شیراز)، معمول بوده که زمین‌هایی که تحت تملک خاندان‌های بزرگ یا اربابان محلی بوده، به نام آنان و با پسوند «آباد» شناخته شوند.

در مورد روستای ملک‌آباد، دو روایت قابل ذکر است:

1. روایت تاریخی: احتمالاً در دورهٔ قاجار یا پهلوی اول، زمین‌های این ناحیه متعلق به یکی از خاندان‌های مالک‌نشین (مانند خاندان عباسی، درودی یا پیش از آن‌ها) بوده و به همین دلیل نام آن «ملک‌آباد» — یعنی آبادیِ ملک (صاحب‌زمین) — گذاشته شده است.


2. روایت فرهنگی: در برخی روستاهای فارس، "ملک" به‌صورت محلی برای اشاره به شخص محترم، رئیس یا کدخدای روستا نیز به‌کار می‌رفته، پس ممکن است «ملک‌آباد» به معنی آبادی‌ای که ملک در آن زندگی می‌کرده باشد.

تاریخچه

روستای ملک‌آباد یکی از سکونت‌گاه‌های قدیمی واقع در دامنهٔ رشته‌کوه زاگرس در استان فارس بوده است. این روستا میان دو کوه قرار داشته که در میان مردم محلی به نام‌های کوه کوروش (در شمال) و کوه داریوش (در جنوب) شناخته می‌شده‌اند.

در دههٔ ۱۳۴۰ خورشیدی، با آغاز طرح ملی ساخت سد داریوش، محدودهٔ جغرافیایی روستا در مسیر دریاچهٔ سد قرار گرفت. در سال ۱۳۴۷، خاندان عباسی از خانواده‌های سرشناس که در آن زمان نقش کدخدایی و مالکیت زمین‌های منطقه را داشتند، تصمیم به خرید و تملک روستاهای واقع در محدودهٔ طرح سد گرفتند. نمایندهٔ این خاندان در منطقه، غلامرضا خان عباسی، مأمور خرید زمین‌ها و نقل‌و‌انتقال املاک از ساکنان محلی شد.

پس از اجرای طرح سد، اهالی ملک‌آباد ناچار به کوچ از روستا شدند. بخشی از آنان در روستاهای مجاور زمین خریدند و نام «ملک‌آباد» را برای سکونت‌گاه‌های جدید خود زنده نگه داشتند؛ گروهی دیگر به شهرهای مرودشت و شیراز مهاجرت کردند و تعدادی نیز برای کار و زندگی به تهران رفتند.

با وجود از بین رفتن بافت اصلی ملک‌آباد قدیم زیر آب سد داریوش، نام و خاطرهٔ آن در میان بازماندگان و نسل‌های بعدی همچنان زنده مانده و از آن به عنوان یکی از روستاهای غرق‌شده در پروژه‌های عمرانی پیش از انقلاب یاد می‌شود.

جمعیت

این روستا در دهستان رامجرد دو قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸۰۰ نفر (۱۸۷خانوار) بوده‌است.

نگارخانه

پشت سد
روستای ملک آباد
رودخانه کر روستای ملک آباد


ناحیه حفاظتی سد داریوش


نمایی از کوه تکیه گاه (داریوش)



جستارهای وابسته

منابع

  1. «10.1063/1.4831988.4». Default Digital Object Group. ۲۰۱۳-۱۱-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۵-۲۹.