منوچهر متکی

منوچهر متکی
شصت و سومین وزیر امور خارجه
دوره مسئولیت
۲ شهریور ۱۳۸۴  ۲۲ آذر ۱۳۸۹
رئیس‌جمهورمحمود احمدی‌نژاد
قائم‌مقاممهدی اهری مصطفوی
علیرضا شیخ عطار
حسین شیخ‌الاسلام
سید امیرمنصور برقعی
پس ازکمال خرازی
پیش ازعلی‌اکبر صالحی
سفیر ایران در ژاپن
دوره مسئولیت
دی ۱۳۷۳  ۲ آبان ۱۳۷۸[۱]
رئیس‌جمهوراکبر هاشمی رفسنجانی
سید محمد خاتمی
پس ازحسین کاظم‌پور اردبیلی
پیش ازعلی ماجدی
سفیر ایران در ترکیه
دوره مسئولیت
تیر ۱۳۶۴  فروردین ۱۳۶۸
رئیس‌جمهورسید علی خامنه‌ای
پس ازمحمد گنجی‌دوست
پیش ازمحمدرضا باقری
نماینده مجلس شورای اسلامی
دوره‌های نخست، هفتم و دوازدهم
آغاز به کار
۷ خرداد ۱۴۰۳
حوزه انتخاباتیتهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس
اکثریت۴۰۴٬۶۱۵ (۲۵٫۷۷٪)
دوره مسئولیت
۷ خرداد ۱۳۸۳  ۲ شهریور ۱۳۸۴
حوزه انتخاباتیتهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر
اکثریت۴۹۳٬۲۱۴ (۲۵٫۰۱٪)
دوره مسئولیت
۷ خرداد ۱۳۵۹  ۶ خرداد ۱۳۶۳
حوزه انتخاباتیکردکوی
اکثریت۲۴٬۹۲۸ (۷۰٫۲۵٪)
اطلاعات شخصی
زاده۳ فروردین ۱۳۳۲ (۷۲ سال)
گز، شهرستان بندرگز، ایران
حزب سیاسیکانون اسلامی فارغ‌التحصیلان شبه‌قاره هند (اکنون–۱۳۵۹)[۲]
دیگر عضویت‌های سیاسی
همسر(ان)طاهره نظری[۳]
فرزندان۲[۴]
خویشاوندانصمدعلی لکی‌زاده (باجناغ)
محل تحصیلدانشگاه بنگلور
دانشگاه تهران
هیئت دولتدولت نهم
دولت دهم
جایزه‌هانشان خورشید فروزان (صلیب بزرگ)[۵]
وبگاه

منوچهر متکی (زادهٔ ۳ فروردین ۱۳۳۲) سیاستمدار و دیپلمات ایرانی است که نماینده دوره دوازدهم مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس است.[۶] متکی در دولت‌های نهم و دهم از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹ سمت وزیر امور خارجه ایران را برعهده داشت.

او در دوره اول به‌عنوان نماینده کردکوی و در دوره هفتم به‌عنوان نماینده تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر در مجلس شورای اسلامی حضور داشت. وی در سال ۱۳۹۰ توسط رهبر جمهوری اسلامی ایران، خامنه‌ای به عنوان معاون بین‌الملل دفتر رهبری منصوب شد.[۷]

متکی بیشتر به اصول‌گرایان میانه‌رو و محافظه‌کار نزدیک است و در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۴ ایران از نامزد اصول‌گرای محافظه‌کار، علی لاریجانی حمایت می‌کرد.[۸] متکی در سال‌های آخر دهه ۱۳۶۰ نیز عضو تیم مذاکره‌کننده ایران در جریان تصویب قطعنامه ۵۹۸ بوده است.[۹] محمود احمدی‌نژاد در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ او را به برای تصدی وزارت امور خارجه به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد. او در تاریخ ۲ شهریور ۱۳۸۴ با ۲۲۰ رأی موافق نمایندگان مجلس، وزیر امور خارجه ایران شد.

زندگی

منوچهر متکی در ۳ فروردین ۱۳۳۲ در روستای گز شرقی از توابع شهرستان بندرگز زاده شد. پدرش محمدعلی ابتدا در آسیاب پدری و برای مدّتی در راه‌آهن بندرگز به کارگری مشغول بود. مادرش لیلا فرزند کربلایی محمدعلی تمسکنی بود که در سال ۱۳۸۲ درگذشت.

وی که در یک سالگی به همراه پدر و مادرش در بندرگز ساکن شد، تحصیلات ابتدایی را تا سال پنجم دبستان در مدارس بندرگز گذراند و در سال ۱۳۵۰ دیپلم خود را از دبیرستان شهریار مشهد اخذ کرد. او یک سال پیش از رفتن به خدمت سربازی به عنوان معلّم کلاس پنجم دبستان اسلامی تازه‌تأسیس جعفری در گنبد کاووس اشتغال داشت و در مهرماه ۱۳۵۱ پس از طی دورهٔ ۶ ماهه آموزش نظامی در پادگان گرگان به مدّت یک سال و نیم تحت عنوان معلّم سپاه دانش در روستای قلعه‌نو و هاشم‌آباد بخش طرقبه مشهد مشغول کار بود.

منوچهر متکی در آذرماه ۱۳۵۳ به استخدام آموزش و پرورش درآمد و به مدّت دو سال در روستاهای سرکلاته خرابشهر (شهرستان کردکوی) و کارکنده (شهرستان بندرگز) در مقطع ابتدایی تدریس کرد.

وی برای ادامهٔ تحصیل ابتدا قصد رفتن به ایتالیا را داشت، امّا پس از فراهم نشدن مقدمات آن، در سال ۱۳۵۵ راهی هندوستان شد و در رشتهٔ علوم اجتماعی در دانشگاه بنگلور ثبت‌نام کرد.

منوچهر متکی در ۲۳ بهمن‌ماه ۱۳۵۷ به همراه جمعی از دانشجویان و از طریق مرزهای زمینی و مسیر افغانستان عازم مشهد و نهایتاً در روز اوّل اسفندماه ۱۳۵۷ وارد تهران شد و در اقامتی یک‌ماهه امور فرهنگی و دانش‌آموزی کمیته ۹ در منطقه منیریه تهران را به همراه دیگر دانشجویان برعهده گرفت.

متکی در ورود به وزارت امور خارجه و در پذیرش نخستین مسئولیت اجرایی ترجیح داد به جای پذیرش پست سفارت و اعزام به کشور ونزوئلا، مسئولیت یکی از ادارات سیاسی (اداره هفتم) در مرکز را انتخاب و به این ترتیب، عملاً با کارکرد دیپلماسی آشناتر شود. وی یک سال بعد در تیرماه ۱۳۶۴ با معرفی وزیر امور خارجه و تأیید سید علی خامنه‌ای، ریاست‌جمهوری وقت، به‌عنوان سفیر ایران در ترکیه، عازم آنکارا شد.[۱۰]

مهدی اصلانی در مقاله‌ای، به اتفاقات دوران سفارت متکی در ترکیه پرداخته و آورده است:

منوچهر متکی در سال ۱۳۶۴ به عنوان سفیر رژیم در ترکیه منصوب شد ولی کار اصلی او پشتیبانی از تیم‌های ترور و ایجاد پوشش دیپلماتیک برای آنان بود. در آن ایام تیم‌های ترور حکومت اسلامی در ترکیه دست به ترور تعدادی از مخالفان زدند. به چند نمونه از تک‌زنی‌های آنان (اصطلاحی که بین خودشان رایج بود) اشاره می‌کنم:

  • ۱۱ خرداد ۱۳۶۴، ترور سرهنگ بهروز شهوردیلو در استانبول
  • ۲ دی ۱۳۶۴، ترور سرهنگ عزیز مرادی در استانبول
  • ۲ آبان ۱۳۶۵، ترور سرهنگ احمد حامد منفرد در آنکارا
  • ۱۰ آذر ۱۳۶۶، ترور جواد حائری یک مخالف رژیم در منزلش در استانبول
  • ۳ مرداد ۱۳۶۶، ترور محمد حسن منصوری و یکی از دوستانش در استانبول
  • شهریور ۱۳۶۵، حمله به کنیسه یهودیان در استانبول
  • قتل یک دیپلمات سعودی.[۱۱]

منوچهر متکی در بازگشت از ترکیه در سال ۱۳۶۸ برای مدّتی به سمت مدیرکل اروپای غربی وزارت امور خارجه منصوب و سپس معاونت امور بین‌الملل وزارت امور خارجه را به مدّت سه سال عهده‌دار شد.

وی در نیمهٔ دوم سال ۱۳۷۱ به عنوان معاون حقوقی کنسولی و امور مجلس وزارت امور خارجه به مدّت دو سال مشغول کار بود و در سال ۱۳۷۳ به عنوان سفیر ایران در ژاپن راهی کشور ژاپن شد.[۱۰]

منوچهر متکی در سال‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۸۱ به دعوت رئیس جدید سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی مسئولیت معاونت ارتباطات و امور بین‌الملل این سازمان را پذیرفت. وی با حضور در شورای مرکزی هماهنگی نیروهای انقلاب اسلامی و متعاقباً آبادگران ایران اسلامی در انتخابات دوره هفتم مجلس شرکت و در ۷ خرداد ۱۳۸۳ به عنوان نمایندهٔ مردم تهران وارد مجلس شورای اسلامی شد.

منوچهر متکی از تاریخ ۳ شهریور ۱۳۸۴ تا ۲۲ آذر ۱۳۸۹ به عنوان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در دولت‌های نهم و دهم مشغول کار بود.

متکی با بازگشت از ترکیه در وزارت امور خارجه به کار خود ادامه داد و در خاطراتش نوشت که در این دوره فرصتی ایجاد شد تا فوق لیسانس خود را در رشتهٔ روابط بین‌الملل از دانشگاه تهران اخذ کنم. با این حال، وی توضیح نمی‌دهد که مدرک لیسانسش را چه وقت و کجا دریافت کرده است؛ چرا که او تحصیلاتش را در هند نیمه‌کاره رها کرده و به ایران آمده بود.[۱۱] همچنین آخرین مدرک تحصیلی رسمی وی در سوابق ثبت‌شده‌اش در سازمان بازنشستگی کشوری، دیپلم علوم طبیعی است.[۱۲]

محمدرضا حیدری از دیپلمات‌های پیشین ایران نیز در این باره می‌گوید: «بالاترین مدرکی که متکی می‌تواند ارائه کند، دیپلم است؛ چرا که بنده با مسئول انجام امور دانشجویان در هند صحبت کردم و او عنوان می‌کرد که متکی درس خود را به پایان نرسانده و به ایران بازگشته است.» گفته‌ای که با سال ورود و خروج او به هند نیز همخوانی دارد.[۱۱]

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۴

متکی ریاست ستاد انتخاباتی تهران منتخب شورای هماهنگی نیروهای انقلاب اسلامی (هستهٔ اوّلیهٔ اصول‌گرایان در انتخابات ریاست‌جمهوری)، علی لاریجانی را در نهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری برعهده داشت.[۱۳]

وزارت امور خارجه

منوچهر متکی پس از انقلاب ۱۳۵۷ در بخش‌های مختلف وزارت امور خارجه ایران به‌مدّت ۲۴ سال، پست‌های مهم و متعددی داشته است.[۱۴] از مهم‌ترین دستاوردهای دوران حضور وی در وزارت خارجه ایران، به دست آوردن میزبانی و ریاست جنبش عدم تعهد در سال ۱۳۸۸ بود که سه سال بعد در سال ۱۳۹۱ در تهران برگزار شد.[۱۵]

منوچهر متکی در جلسه‌ای با عنوان درک سیاست خارجی ایران در طول همایش سال ۲۰۰۸ مجمع جهانی اقتصاد سوئیس

محمود احمدی‌نژاد در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ وی را به برای تصدی وزارت امور خارجه به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد. او در تاریخ ۲ شهریور ۱۳۸۴ با ۲۲۰ رأی موافق نمایندگان مجلس، وزیر امور خارجه ایران شد.[۱۶] او در ۲۲ آذر ۱۳۸۹ از این سمت به نحوی غیرمرسوم برکنار شد و علی‌اکبر صالحی به عنوان سرپرست جدید وزارت امور خارجه معرفی شد. در زمان ابلاغ حکم برکناری، متکی به منظور ابلاغ پیام احمدی‌نژاد به رئیس‌جمهور سنگال در آن کشور به سر می‌برد.[۱۷]

برکناری بی‌سابقه و پُرحاشیه

منوچهر متکی با ۵ سال و ۴ ماه، طولانی‌ترین سابقهٔ وزارت در دو دولت احمدی‌نژاد را داراست. از این رو به وی لقب «شیخ الوزرا»[۱۸] نیز داده شده است. متکی در ۲۲ آذر ۱۳۸۹ در حالی که به منظور ابلاغ پیام محمود احمدی‌نژاد در سنگال به سر می‌برد، از سمت خود برکنار شد.[۱۳] متکی حین مذاکره و توسط رئیس‌جمهور سنگال از عزل خود باخبر شد. متعاقباً دولت سنگال این اقدام را توهین‌آمیز تلقی کرد و سفیر خود را از تهران فراخواند.[۱۹] عزل وی آغازی بر شکل‌گیری انتقاداتی بر محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ایران دربارهٔ تصمیمات حلقه‌ای موسوم به جریان انحرافی شد که ادعا می‌شد که در بسیاری از برکناری‌ها مؤثر هستند. مجلس در این باره از دولت توضیح خواست که احمدی‌نژاد در پاسخ اظهار داشت که او منوچهر متکی را برای مأموریت نفرستاده است. وی دربارهٔ اینکه چه کسی وزیر امور خارجه ایران را به مأموریت کاری خارج از کشور فرستاده است، توضیحی نداد.[۲۰]

منوچهر متکی در اعتراضی تلویحی به مراسم تودیع غیرمتعارف و شتاب‌زده‌ای که برای وی ترتیب داده شده بود، حاضر نشد. محمدرضا رحیمی، معاون اول احمدی‌نژاد در این مراسم گفت که متکی قبلاً در جریان عزل خود قرار گرفته و حتی از تاریخ مراسم تودیع نیز اطلاع داشته است. متکی با تکذیب این سخنان گفت که از پیش در جریان برکناری‌اش قرار نگرفته و از مراسم تودیع و معارفه نیز بی‌اطلاع بوده است و برکناری او در حین انجام مأموریت توسط محمود احمدی‌نژاد را «غیراسلامی و توهین‌آمیز» خواند. شیوهٔ برکناری متکی انتقادات گسترده‌ای را در سطح نظام جمهوری اسلامی نیز به همراه داشت.[۲۱] موضوع برکناری پُرحاشیهٔ وی یکی از سؤالات محوری نمایندگان مجلس در احضار رئیس‌جمهور ایران به مجلس بود که البته از سوی محمود احمدی‌نژاد به آن پاسخی داده نشد.[۲۲]

آزادی زندانیان انگلیسی با حضور محمود احمدی‌نژاد، رحیم مشایی و منوچهر متکی.[۲۳]

بنابر اطلاعات منتشره از سوی خبرگزاری مهر، عزل متکی به دلیل مشاجرهٔ وی با حمید بقایی، نماینده ویژه رئیس‌جمهور در امور آسیا انجام گرفته است. بعد از انتصاب نمایندگان ویژه رئیس‌جمهور در روابط خارجی ایران (موازی‌کاری با وزارت امور خارجه)، بقایی به عنوان نماینده ویژه در قاره آسیا انتخاب شد. وی در خلال سخنرانی در همایش «ایران، پل پیروزی» گفته بود: «امپراتوری عثمانی حدود ۱۰۰ سال قبل، تعداد معینی از ارامنه را قتل‌عام کرده و در حال حاضر با وجود از بین رفتن امپراتوری عثمانی، ارمنستان از ترکیه می‌خواهد که در این مورد به‌طور رسمی عذرخواهی کرده و غرامت پرداخت کند.» این سخنان وی مورد اعتراض دولت ترکیه قرار گرفت و متکی (وزیر امور خارجه وقت) این سخنان را نسنجیده خواند. چند روز بعد نیز حکم عزل متکی در حین یک سفر دیپلماتیک رسمی به دست وی رسید.[۲۴] یک روز بعد از این عزل، سنگال، سفیرش را از ایران فراخواند.

وی که در اسفندماه ۱۳۹۱ یک روز پس از افشای تصمیمش مبنی بر کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم، به دانشگاه شهید رجایی جهت شرکت در سمینار «دانشجوی پیش‌رو، انتخابات پیشِ رو» رفت و در پاسخ به سؤالی پیرامون ماجراهای سنگال گفت: «هر زمان که هم من هم آقای احمدی‌نژاد شخصیت عادی شدیم و سِمَتی نداشتیم، به توضیح کامل در مورد این موضوع خواهم پرداخت» که هیچ‌گاه در این مورد، توضیح دقیقی ارائه نداد.[۲۵]

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۲

منوچهر متکی در سال ۱۳۹۲، یکی از جدی‌ترین گزینه‌های کاندیداتوری یازدهمین انتخابات ریاست‌جمهوری به‌شمار می‌رفت. وی به عنوان گزینهٔ اصلی جبهه پیروان خط امام و رهبری به عنوان مهم‌ترین تشکل اصول‌گرایان، خود را برای انتخابات خرداد ۱۳۹۲ آماده می‌کرد.[۲۶]

وی در نامه‌ای خطاب به خانواده‌های ایرانی، کاندیداتوری خود را در یازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری اعلام کرد.[۲۷] او در راستای فعالیت‌های تبلیغاتی خود با ماشین دولتی و هیئت همراه به پردیس سینمایی آزادی رفت و به تماشای فیلم تهران ۱۵۰۰ نشست.[۲۸]

متکی با حضور در ائتلاف پنج‌گانه که متشکل از وی، یحیی آل اسحاق، سید محمدحسن ابوترابی‌فرد، محمدرضا باهنر و مصطفی پورمحمدی بود، شرکت کرد. این ائتلاف اعلام کرده بود که نهایتاً یک نفر معرفی و برای ثبت‌نام به وزارت کشور می‌رود. همین اتفاق نیز رخ داد و علی‌رغم اینکه بر اساس تفاهم نسبی و نه نظرسنجی‌ها، سید محمدحسن ابوترابی‌فرد به عنوان خروجی این ائتلاف معرفی شد که با مخالفت متکی روبه‌رو شد و خود را در نظرسنجی‌ها اوّل و نماینده این ائتلاف دانست و وارد عرصهٔ انتخابات شد.[۲۹]

وی در ۲۱ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۲، آخرین روز ثبت‌نام انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲) با حضور در وزارت کشور، برای نامزد شدن در انتخابات ثبت‌نام کرد؛[۳۰] امّا در نهایت، رد صلاحیت شد و در جمع ۱۹ نفر سرشناسی قرار گرفت که صلاحیت‌شان توسط شورای نگهبان تأیید نشد.[۳۱]

اتهامات فساد مالی

منوچهر متکی علاوه‌بر متهم بودن به دست داشتن در ترور مخالفان نظام جمهوری اسلامی در خارج از ایران، به فساد مالی هم متهم شده است. گفته می‌شود که او وام‌های میلیاردی از مؤسسه مالی و اعتباری ثامن‌الحجج دریافت کرده، هر چند او این ادعا را رد و آن را اتهام ناروای بانک مرکزی ایران به خود دانست. روزنامهٔ شرق در تیرماه ۱۳۹۷ در گزارشی از دریافت ۱۲۴ میلیارد تومان وام بی‌ضابطه، توسط منوچهر متکی از مؤسسه مالی و اعتباری ثامن‌الحجج خبر داده بود. منبع این گزارش، بانک مرکزی ایران بود. با این حال، وی در نامه‌ای سرگشاده به ولی‌الله سیف، رئیس کل وقت بانک مرکزی ایران منکر این اتهامات شد.[۱۱]

سایر مسئولیت‌ها

  1. مشاور وزیر امورخارجه: ۱۳۷۸
  2. معاون بین‌الملل سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی: ۱۳۸۰

منابع

پانویس

  1. «سفیر فوق‌العاده ایران در ژاپن منصوب شد». ایرنا. ۲ آبان ۱۳۷۸.
  2. «متکی دبیرکل جدید کانون فارغ التحصیلان شبه‌قاره هند». عصر ایران. ۱ آذر ۱۳۹۰. ۱۹۰۵۱۱.
  3. «طاهره نظری»،
  4. «ناگفته‌های اصرار احمدی‌نژاد برای عزل ظریف و درخواست کوفی عنان». ایسنا. ۴ تیر ۱۴۰۰.
  5. "2017 Autumun Conferment of Decoration on Foreign Nationals" (PDF). Ministry of Foreign Affairs of Japan. Retrieved 14 November 2017.
  6. «اعلام نتایج نهایی انتخابات مجلس در تهران». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۳-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۳-۱۰.
  7. «متکی از وزارت امور خارجه ایران برکنار شد». BBC News فارسی. ۲۰۱۰-۱۲-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  8. Glenn, Louisa (1 September 2009). "Background brief: Ahmadinejad's cabinet". National Democratic Institute. Archived from the original on 8 July 2013. Retrieved 1 July 2013.
  9. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ فوریه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۳ فوریه ۲۰۱۳.
  10. 1 2 «Iran Press Service». www.iran-press-service.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۹-۲۸.
  11. 1 2 3 4 «مجلس نردبان قدرت؛ منوچهر متکی، وزیر معزول و نامزد رد صلاحیت شده». iranwire.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۴-۱۷.
  12. «مدرک منوچهر متکی چیست؟». fa. ۱۳۹۲-۰۲-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  13. 1 2 «متکی از وزارت امور خارجه ایران برکنار شد». BBC News فارسی. ۲۰۱۰-۱۲-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۹-۲۸.
  14. «Biography of Mottaki, nominee for post of foreign minister». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  15. «بزرگ‌ترین دستاورد دیپلماتیک ایران چگونه حاصل شد؟». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲. کاراکتر C1 control character در |نشانی= در موقعیت 36 (کمک)
  16. "Iran: 17 proposed ministers receive votes of confidence, 4 rejected". Payvand. 25 August 2005. Archived from the original on 13 December 2014. Retrieved 1 July 2013.
  17. «متکی برکنار شد / انتصاب صالحی به عنوان سرپرست وزارت خارجه». خبرگزاری مهر. ۲۰۱۰-۱۲-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  18. «قدردانی از شیخ الوزرا/ از پاسخ دیپلماتیک به سئوالات تا عزیمت به قسمت آباد». خبرگزاری مهر. ۲۰۱۰-۱۲-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  19. «شفاف». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ سپتامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۰.
  20. «دولتی‌ها مجلسی‌ها را قانع نکردند؛ پاسخ‌ها دربارهٔ عزل متکی و خانه‌نشینی». همشهری آنلاین. ۲۰۱۲-۰۱-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  21. «منوچهر متکی: برکناری‌ام در حین مأموریت «توهین‌آمیز» بود». رادیو فردا. ۲۰۱۰-۱۲-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  22. «سؤال مطهری از رئیس‌جمهور در صحن علنی مجلس: چرا در مواردی خلاف قانون اساسی رفتار کرده‌اید؟». خبرآنلاین. ۲۰۱۲-۰۳-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  23. «بازتاب ماجرای آزادی ملوانان انگلیسی در وبسایت‌ها و وبلاگ‌های ایرانی». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۳.
  24. «کشمکش‌های بی‌پایان یک مدیر دولت احمدی‌نژاد». خبرگزاری مهر. ۲۰۱۳-۰۹-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  25. «احمدی‌نژاد شهروند عادی شود، خاطرات سنگال را می‌گویم/ پاسخ جالب متکی دربارهٔ هزینه‌های انتخاباتی». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  26. «گزینه نهایی جبهه پیروان مشخص شدند/ شانس بیشتر منوچهر متکی». Fars. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  27. «نامه ای به خانواده‌های محترم ایرانی». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  28. «متکی به تماشای اولین انیمیشن ایرانی نشست». fa. ۱۳۹۲-۰۱-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  29. «مردم به‌خاطر مشائی به خیابان می‌ریزند؟ / مغازه دو نبش کواکبیان/ … و امّا متکی!». پایگاه خبری الف. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
  30. «ثبت‌نام همزمان هاشمی و مشایی در دقیقه ۹۰». پایگاه خبری الف. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۹-۲۸.
  31. «هاشمی رفسنجانی و مشایی رد صلاحیت شدند». BBC News فارسی. ۲۰۱۳-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.

پیوند به بیرون

مناصب دیپلماتیک
پیشین:
محمد گنجی‌دوست
سفیر ایران در ترکیه
۱۳۶۸–۱۳۶۴
پسین:
محمدرضا باقری
پیشین:
حسین کاظم‌پور اردبیلی
سفیر ایران در ژاپن
۱۳۷۸–۱۳۷۳
پسین:
علی ماجدی
مناصب سیاسی
پیشین:
سید محمدحسین لواسانی
معاون امور بین‌الملل وزیر امور خارجه
۱۳۷۱–۱۳۶۸
پسین:
محمدجواد ظریف
پیشین:
مجتبی میرمهدی
معاون حقوقی، کنسولی و امور مجلس وزیر امور خارجه
۱۳۷۳–۱۳۷۱
پسین:
مصطفی مرسلی
پیشین:
کمال خرازی
وزیر امور خارجه
۱۳۸۹–۱۳۸۴
پسین:
علی‌اکبر صالحی
مناصب احزاب سیاسی
پیشین:
سید مهدی نبی‌زاده
دبیرکل کانون اسلامی فارغ‌التحصیلان شبه‌قاره هند
۱۳۸۴–۱۳۸۲
۱۳۹۲–۱۳۹۰
اکنون–۱۳۹۷
پسین:
احمد زمانی
پیشین:
احمد زمانی
پسین:
علی حکیم‌جوادی
پیشین:
علی حکیم‌جوادی
در حال تصدی
بدون متصدی
آخرین تصدی توسط:
محمدرضا باهنر
سخنگوی جبهه پیروان خط امام و رهبری
۱۳۸۴–۱۳۸۳
پسین:
سید کمال‌الدین سجادی
پیشین:
پرویز سروری
رئیس شورای هماهنگی نیروهای انقلاب اسلامی تهران بزرگ
۱۳۸۴
پسین:
محمد معتقد لاریجانی
عنوان جدید رئیس ستاد انتخاباتی علی لاریجانی در تهران بزرگ
۱۳۸۴
آخرین حضور انتخاباتی لاریجانی
پیشین:
سید شهاب‌الدین صدر
دبیر هیئت اجرایی جبهه متحد اصول‌گرایان
۱۳۹۱–۱۳۹۰
انحلال ائتلاف
پیشین:
محسن کوهکن
نایب‌رئیس دوم جبهه پیروان خط امام و رهبری
۱۳۹۲–۱۳۹۱
پسین:
حسن غفوری‌فرد
عنوان جدید سخنگوی شورای وحدت نیروهای انقلاب اسلامی
اکنون–۱۳۹۹
در حال تصدی
رئیس هیئت اجرایی شورای وحدت نیروهای انقلاب اسلامی
۱۴۰۰ و ۱۴۰۳–۱۴۰۲
پسین:
سید شهاب‌الدین صدر
به عنوان رئیس ستاد انتخاباتی
کرسی پارلمانی
پیشین:
؟
رئیس کمیته روابط خارجی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی
۱۳۸۴–۱۳۸۳
پسین:
محمود محمدی
سِمَت‌های سازمان‌های ناسودبَر
پیشین:
پیمان جبلی
معاون امور بین‌الملل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
۱۳۹۷–۱۳۹۴
پسین:
حسین شیخ‌الاسلام
پیشین:
اسدالله بادامچیان
سرپرست
رئیس خانه احزاب ایران
۱۴۰۲–۱۴۰۱
پسین:
قدرتعلی حشمتیان