موتور کریم نوتی زهی

طایفه نوتی‌زهی
روستا
محل
مختصات:
کشورایران
استانسیستان و بلوچستان
شهرستانزاهدان
بخشنصرت‌آباد
دهستاننصرت‌آباد
جمعیت
۴۱۳ نفر (سرشماری ۹۵)

'

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این طایفه ۴۱۳۰۰۰ نفر بوده‌است.[۱]

طایفه نوتی‌زهی

نوتی‌زهی یکی از بزرگ‌ترین طایفه‌های بلوچ به‌شمار می‌رود که دارای تیره‌ها و زیرتیره‌های متعددی است. گستردگی برخی از این زیرتیره‌ها به‌حدی است که بعضاً به‌عنوان طایفه‌ای مستقل نیز شناخته می‌شوند. از جملهٔ آن‌ها می‌توان به تیره‌های شیهکی (منسوب به شاخهٔ موسی‌زهی) اشاره کرد. از دیگر تیره‌ها و زیرتیره‌های وابسته به نوتی‌زهی می‌توان ندام‌زهی، لهدادزهی، ایلی‌زهی و چندین شاخهٔ دیگر را نام برد.

این طایفه از نظر تبار، اصالتاً از منطقهٔ لاشاری و از قبیلهٔ رند است و با طوایف هوت، حرماگی، حسن‌زهی، هرمزی، دهانی، اسماعیل‌زهی و دیگر خاندان‌های بلوچ پیوند خویشاوندی نزدیک دارد.

طایفهٔ نوتی‌زهی در بیشتر سرزمین‌های بلوچ‌نشین از جمله در ایران، پاکستان، افغانستان، ترکمنستان و برخی کشورهای عربی حضور دارد. بیشترین جمعیت آن در پاکستان، به‌ویژه در ناحیه چاغی متمرکز است. تمامی چهل‌ودو طایفهٔ ساکن چاغی با سردار سخی دوست‌جان بیعت کرده و زیر نظر او اداره می‌شدند. وی که به «بابای چاغی» شهرت داشت، پس از درگذشتش، پسرش سردار سخی امان‌الله خان به‌عنوان سردار کل طایفهٔ نوتی‌زهی و بابای چاغی شناخته شد.

طوایف نوتی‌زهی، سنجرانی و حسن‌زهی در گذشته نقش مهمی در ادارهٔ ناحیه چاغی داشتند. سردار گلشاه‌خان حسن‌زهی و متحدانش سال‌ها بر این ناحیه حکومت کردند و در نبردهایی با نیروهای بریتانیایی شرکت داشتند که گفته می‌شود در برخی از آن‌ها بر آنان پیروز شدند. افراد طایفهٔ نوتی‌زهی تا امروز در سیاست بلوچستان پاکستان نقش پررنگی دارند.

در ایران

در ایران نیز شاخه‌های گوناگون این طایفه حضور دارند. در مکران و استان کرمان، شاخهٔ شیهکی بیشترین جمعیت را دارد و بزرگ‌ترین طایفهٔ اهل سنت در استان کرمان به‌شمار می‌رود. در پیرامون زاهدان، تیره‌های گوناگون نوتی‌زهی از جمله حسن‌زهی، ندام‌زهی (شاخه‌های الله‌بخش‌زهی و راهی‌زهیموسی‌زهی (شامل شیهکی، جوگیزی، بتیان‌زهی، یلان‌زهی، لشکران‌زهیایلی‌زهی (چاکری و دیگر زیرتیره‌ها)، عیسی‌زهی (کریمدادزهی و شاخه‌های دیگر) و لهدادزهی (یاگی‌زهی، پلی‌زهی، ابراهیم‌زهی و محمد‌زهی) پراکنده‌اند.

در منطقهٔ سیستان، تیرهٔ ایلی‌زهی جمعیت بیشتری دارد و گروه‌هایی از آن در دوره‌های بعد به سرخس و مازندران کوچ کرده‌اند.

در افغانستان و ترکمنستان

در افغانستان نیز تیره‌های ایلی‌زهی و شاخه‌های وابسته به آن جمعیت قابل‌توجهی دارند. شماری از اعضای این تیره‌ها در گذشته به ترکمنستان مهاجرت کرده‌اند و امروزه جمعیت نسبتاً چشمگیری از نوتی‌زهی‌ها در آن کشور نیز دیده می‌شود.

جستارهای وابسته

بلوچ‌ها

طوایف بلوچ

چاغی

[[سردار سخی امان‌الله خان]


جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۸۵۱۱۴    
۱۳۹۰۹۵۱۶٫۷٪−
۱۳۹۵۴۱۳۳۳۴٫۷٪+

منابع

  1. «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در ۲۰ شهریور ۱۴۰۲.