میرزا یوسف

میرزا یوسف
سلطنت۱۴۶۸–۱۴۶۹
پیشینحسنعلی
جانشینپایان سلسله
درگذشته۱۴۶۹
دودمانقراقویونلو
پدرجهانشاه

میرزا یوسف یا یوسف بیگ، واپسین فرمانروای سلسله قراقویونلو از فرزندان جهانشاه بود.

بعد از مرگ حسنعلی او به عنوان حکمران خاندان قراقویونلو معرفی شد. وی توسط اوزون حسن نابینا شده بود. او با سلطان علی فرزند حسنعلی متحد شد. آن‌ها در لرستان موفقیت‌هایی به دست آوردند اما توسط اوزون حسن سرکوب شدند و یوسف بیگ توسط اوغورلی محمد کشته شد.[۱][۲]

در مورد نقش های سیاسی وی گفته شده

  • بر پایهٔ حبیب‌السیر (ج ۴، ص ۴۵۳)، جهانشاه پس از فتح آذربایجان و عراق (حدود ۸۵۷ق)، یوسف را «به نواحی دیاربکر و میافارقین و موصل» گماشت
  • روضه‌الصفا

«یوسف میرزا را حکم ولایت دیاربکر و آرامگاه مملکت موصل و اطراف آن داد.» — ج ۶، ص ۱۰۸

در برخی منابع قره داغ و جزیره امده

نقش سیاسی ۸۶۵–۸۷۰ ق

  • در زمان شورش برادرش پیربوداق در بغداد (۸۶۹–۸۷۱ ق)، ظاهراً یوسف مأمور کنترل نواحی بین بغداد و آذربایجان بود
  • منبع آذربایجانی Alyev (1982 p 188) می‌نویسد یوسف برای مدتی کوتاه «در موصل و دیاربکر به‌استقلال عمل کرد ولی همچنان تابع
  • عاقبت وی
  • داستان کور شدن وی به نظر بیشتر ساخته منابع عثمانی و آق قوینلو است چرا که در منابع اصلی گفته شده که وی همراه برادرش در اسارت کشته شد
  • منابع به شرح زیر است محمدی میرزا و یوسف میرزا با پدر در میدانِ موقان حاضر بودند؛ چون طالع بگشت، هر دو را بکشتند.»

    — حبیب‌السیر، ج ۴، ص ۴۵۴

    همین مضمون را روضه‌الصفا نیز تأیید می‌کند:

    «چون جهانشاه را در واقعهٔ موقان تیغ روزگار ببرید، محمدی میرزا و یوسف میرزا نیز در همان کارزار به هلاکت رسیدند

منابع

  1. Minorsky, V. (1955). "The Qara-Qoyunlu And The Qutb-Shahs". Bulletin of the School of Oriental and African Studies. 17 (1): 50–73. doi:10.1017/s0041977x00106342. ISSN 0041-977X.
  2. Muḥaddis̲, Mīr Hāshim (1982). Tārīkh-i Qizilbāshān [History of Qizilbashes] (in Persian). Tehrān : Bihnām. p. 18.