نام روزهای هفته
نام روزهای هفت روز هفته در بسیاری از زبانها از نام کلاسیک سیاره در طالعبینی یونانی مشتق شده است. در برخی از زبانهای دیگر، روزها از روی نوشتههای الهی خدایان فرهنگِ منطقهٔ مربوط نامگذاری شده است و هرکدام از آنها با یکشنبه و دوشنبه شروع میشود.
در استاندارد بینالمللی ایزو ۸۶۰۱ ، دوشنبه به عنوان روز اول هفته تلقی میشود.[۱]
نامگذاری روزها بر مبنای سیارات
پارسی
در ایرانِ باستان، «هفته» بهعنوان واحد زمانی وجود نداشتهاست و گاهشماری ایرانیان بر پایهٔ روزهای ماه تنظیم میشد. هر روزِ ماه به ایزدی منسوب بود و نام ویژهای داشت؛ برای نمونه، روز نخستِ هر ماه «هورمزد» (هرمز)، روز دوم «وَهومن» (هومن یا بهمن)، و روز شانزدهم «آناهیتا» نامیده میشد. هرگاه نام روز و نام ماه یکسان میبود، آن روز به نیایش و جشن ویژهای اختصاص مییافت. مفهومِ هفته از تمدنهای همسایه، بهویژه میانرودان، وارد فرهنگ ایرانی شد و پس از اسلام، شکلِ امروزی خود را یافت.
انگلیسی
لاتین
یونانی
نام روزهای هفته
نامهای روزهای هفته در خاورمیانه و برخی زبانهای پیرامونی:
| فارسی | هورامی | عربی | ترکی | ترکی آذربایجانی | پشتو | کردی کرمانجی | کردی سورانی | عبری | ارمنی | اردو |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| شنبه | شهممهی | سبت | Cumartesi | Şənbə | شنبې | Şemî | شهممه | יום השבת | Շաբաթ | هفته |
| یکشنبه | یهکشهممهی | أَحَد | Pazar | Bazar | یکشنبه | Yekşem | یهکشهممه | יום ראשון | Կիրակի | اتوار |
| دوشنبه | دوهشهممهی | إثْنَان | Pazartesi | Bazar ertəsi | دوشنبه | Duşem | دووشهممه | יום שני | Երկուշաբթի | پیر |
| سهشنبه | یهرهشهممهی | ثلاثاء | Salı | Çərşənbə axşamı | سې شنبه | Sêşem | سێشهممه | יום שלישי | Երեքշաբթի | منگل |
| چهارشنبه | چوارشهممهی | أربعاء | Çarşamba | Çərşənbə | چهارشنبه | Çarşem | چوارشهممه | יום רביעי | Չորեքշաբթի | بده |
| پنجشنبه | پهن شهممهی | خمیس | Perşembe | Cümə axşamı | پنجشنبه | Pêncşem | پێنجشهممه | יום חמישי | Հինգշաբթի | جمعرات |
| جمعه/آدینه | جومعهی | الجمعة | Cuma | Cümə | جمعه | În | ههینی | יום שישי | Ուրբաթ | جمعه |
نامهای روزهای هفته در فارسی تاجیکی با فارسی یکسان است. این نامها در تاجیکستان به خط سیریلیک اینگونه نوشته میشود: Шанбе (شنبه)، Якшанбе (یکشنبه)، Душанбе (دوشنبه)، Сешанбе (سهشنبه)، Чоршанбе (چهارشنبه)، Панҷшанбе (پنجشنبه)، Ҷумъа (آدینه).
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Names of the days of the week». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی.