فهرست نخستین مسلمانان
نخستین مسلمانان (عربی: السابقون الأولون)، صحابهای هستند که در ورود به اسلام از دیگران پیشی گرفتند و در قرآن از آنها به عنوان نخستین مسلمانان یاد شده است. ﴿وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۚ ذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ﴾[۱]
مورخان بر اساس متون نقل شده، نام آنها را ذکر کردهاند. آنها به این دلیل متمایز هستند که در میان مسلمانان جایگاه والایی دارند، زیرا بر اساس نصوص قرآن که بر این امر دلالت دارد، از کسانی که پس از آنها آمدهاند، برترند.[۲]
| از سلسله مقالات دربارهٔ: |
| اسلام |
|---|
 |
|
نخستین مسلمان
در مورد نخستین مسلمان اجماع فراگیری وجود دارد که خدیجه بنت خویلد، همسر محمد نخستین مسلمان بوده است. هویت نخستین مرد مسلمان از دوران ابتدایی اسلام مورد مناقشه بوده است.[۳] بهگفتهٔ مونت گومری وات بعضی منابع علی بن ابیطالب را نخستین مسلمان معرفی کردهاند که در آن زمان کودکی نه یا دهساله بوده است.[۳] همچنین دانشمندان شیعه[۴] و بسیاری از دانشمندان اهل سنت نیز، بر این نظر تأکید کردهاند.[۵] زید بن حارثه، کاندیدای محتمل دیگر برای شناختن شدن بهعنوان نخستین مسلمان است.[۳] زید در آغاز بهعنوان برده به مکه آورده شد و به خانهٔ محمد و خدیجه راه یافت. آنها زید را آزاد نمودند و بمانند فرزند خود او را پذیرفتند. حارث بهطور واضحی مورد اعتماد محمد بود و محمد علاقهٔ بسیار زیادی به او (خصوصاً پس از مرگ فرزند پسر محمد و خدیجه) نشان میداد. بهگفته مونتگمری، زید در آن زمان جوانی بسیار با آتیه بنظر میرسید و بنابراین محتمل است که او نخستین مسلمان مذکر بوده است.[۳] سومین کاندیدا ابوبکر بازرگانی بود که تنها دو سال از محمد جوانتر بود و سالها دوست صمیمی محمد بود.[۳]
بر طبق گزارش ابن هشام در کتاب سیرهٔ نبوی، نخستین کسانی که مسلمان شدند پس از خدیجه به ترتیب:
- علی بن ابیطالب
- ابوبکر بن ابیقحافه
- زید بن حارثه
- عثمان بن عفان
- زبیر بن عوام
- عبدالرحمن بن عوف
- سعد بن ابیوقاص
- طلحه بن عبیدالله
نفر چهارم به بعد به دست ابوبکر مسلمان شدند.[۶] ایشان هر هشت سابق بودند در اسلام و با سید میبودند و تصدیق وی مینمودند و دیگر اهل مکه جمله منکر و مخالف بودند.[۷]
فهرست نخستین مسلمانان
| ترتیب | فرنام (عربی) | نام | قبیله | جنسیت | خویشاوندی با محمد | توضیحات |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | أم المؤمنین | خدیجه بنت خویلد | بنیاسد از قریش | مؤنث | همسر | نخستین زن مسلمان، نخستین همسر محمد و مادر فاطمه زهرا |
| ۲ | أسد اللّٰه | علی بن ابیطالب | بنیهاشم از قریش | مذکر | پسر عمو و داماد | نخستین پسر مسلمان، چهارمین خلیفه راشدین و همسر فاطمه زهرا |
| ۳ | الصدیق | ابوبکر بن ابیقحافه | بنیتیم از قریش | مذکر | پدر زن | نخستین مرد مسلمان، نخستین خلیفه راشدین و پدر امالمؤمنین عایشه |
| ۴ | حِبُّ رسول اللّٰه | زید بن حارثه | بنیکلب | مذکر | فرزند خوانده | |
| ۵ | أم المؤمنین | عایشه بنت ابیبکر | بنیتیم از قریش | مؤنث | همسر | دومین زن مسلمان و دختر ابوبکر |
| ۶ | ذو النورین | عثمان بن عفان | بنیامیه از قریش | مذکر | داماد | سومین خلیفه راشدین |
| حواری رسول اللّٰه | زبیر بن عوام | بنیاسد از قریش | مذکر | پسر عمه | ||
| ۸ | الأسد فی براثنه | سعد بن ابیوقاص | بنیزهره از قریش | مذکر | خویشاوند مادری[۸] | |
| ۹ | الشهید الحی | طلحة بن عبیدالله | بنیتیم از قریش | مذکر | خویشاوندی دور[۹] | |
| ۱۰ | عبدالرحمن بن عوف | بنیزهره از قریش | مذکر | خویشاوند مادری[۱۰] | ||
| ۱۱ | أمین الأمة | ابوعبیدة بن الجراح | بنیفهر از قریش | مذکر | خویشاوندی دور[۱۱] | |
| ۱۲ | ابو سلمة بن عبدالاسد | بنیمخزوم از قریش | مذکر | پسر عمه[۱۲] | پیش از محمد همسر ام سلمه بود. | |
| ۱۳ | أبو عبدالله | ارقم بن ابیارقم | بنیمخزوم از قریش | مذکر | خویشاوندی دور[۹] | |
| ۱۴ | أبو السائب | عثمان بن مظعون | بنیجمح از قریش | مذکر | خویشاوندی دور[۱۳] | |
| ۱۵ | عبیدة بن حارث | بنیمطلب از قریش | مذکر | خویشاوندی دور[۱۴] | ||
| ۱۶ | سعید بن زید | بنیعدی از قریش | مذکر | خویشاوندی دور[۱۳] | همسر فاطمه بنت خطاب و پسر عموی عمر بن خطاب | |
| ۱۷ | أم جمیل | فاطمه بنت خطاب | بنیعدی از قریش | مؤنث | خویشاوندی دور[۱۳] | سومین زن مسلمان، همسر سعید بن زید و خواهر عمر بن خطاب |
| ۱۸ | اسما بنت ابیبکر | بنیتیم از قریش | مؤنث | خواهرزن | ||
| ۱۹ | قدامة بن مظعون | بنیجمح از قریش | مذکر | خویشاوندی دور[۱۳] | برادر عثمان بن مظعون | |
| ۲۰ | عبدالله بن مظعون | بنیجمح از قریش | مذکر | خویشاوندی دور[۱۳] | برادر عثمان بن مظعون | |
| ۲۱ | خباب بن ارت | بنی تمیم | مذکر | ندارد | ||
| ۲۲ | عمیر بن ابیوقاص | بنیزهره از قریش | مذکر | خویشاوند مادری[۸] | برادر سعد بن ابی وقاص | |
| ۲۳ | فقیه الأمة | عبدالله بن مسعود | بنی هذیل | مذکر | جد او و محمد با مدرکة بن الیاس به هم میرسد | |
| ۲۴ | مسعود بن ربیعه | مذکر | جد او و محمد با خزیمة بن مدرکه به هم میرسد | |||
| ۲۵ | سلیط بن عمرو | بنیعامر از قریش | مذکر | ندارد | ||
| ۲۶ | عیاش بن ابیربیعه | بنیمخزوم از قریش | مذکر | خویشاوندی دور[۹] | ||
| ۲۷ | اسما بنت سلامه | بنینشهل از بنیتمیم | مؤنث | ندارد | همسر عیاش بن ابیربیعه | |
| ۲۸ | خنیس بن حذافه | بنیسهم از قریش | مذکر | ندارد | همسر نخست حفصه بنت عمر | |
| ۲۹ | عامر بن ربیعه | مذکر | ندارد | |||
| ۳۰ | عبدالله بن جحش | بنیاسد از قریش | مذکر | پسر عمه | ||
| ۳۱ | ابو احمد بن جحش | بنیاسد از قریش | مذکر | پسر عمه | برادر عبدالله بن جحش | |
| ۳۲ | الطیار | جعفر بن ابیطالب | بنیهاشم از قریش | مذکر | پسر عمو | برادر علی بن ابیطالب |
| ۳۳ | اسما بنت عمیس | بنیخثعم | مؤنث | همسر پسر عمو | همسر جعفر بن ابیطالب | |
| ۳۴ | حاطب بن حارث | مذکر | ندارد | |||
| ۳۵ | فاطم بنت مجلل | مؤنث | ندارد | همسر حاطب بن حارث | ||
| ۳۶ | خطاب بن حارث | مذکر | ندارد | برادر حاطب بن حارث | ||
| ۳۷ | فکیهة بنت یسار | مؤنث | ندارد | همسر خطاب بن حارث | ||
| ۳۸ | معمر بن حارث | مذکر | ندارد | برادر حاطب بن حارث | ||
| ۳۹ | سائب بن عثمان بن مظعون | مذکر | ندارد | |||
| ۴۰ | مطلب بن ازهر | بنیزهره از قریش | مذکر | خویشاوندی دور | پسر عبدالعوف زهری | |
| ۴۱ | رمله بنت ابیعوف | بنیزهره از قریش | مؤنث | خویشاوندی دور | همسر مطلب بن ازهر | |
| ۴۲ | نعیم بن عبدالله | مذکر | ندارد | |||
| ۴۳ | عامر بن فهیره | مذکر | ندارد | |||
| ۴۴ | خالد بن سعید | مذکر | خویشاوندی دور[۱۴] | |||
| ۴۵ | آمینه بنت خلف | مؤنث | ندارد | همسر خالد بن سعید | ||
| ۴۶ | حاطب بن عمرو | مذکر | ندارد | |||
| ۴۷ | ابوحذیفة بن عتبه | بنیامیه از قریش | مذکر | خویشاوندی نزدیک[۱۴] | ||
| ۴۸ | واقد بن عبدالله | مذکر | ندارد | |||
| ۴۹ | خالد بن البکیر | مذکر | ندارد | |||
| ۵۰ | عامر بن البکیر | مذکر | ندارد | |||
| ۵۱ | عاقل بن البکیر | مذکر | ندارد | |||
| ۵۲ | إیاس بن البکیر | مذکر | ندارد | |||
| ۵۳ | عمار بن یاسر | مذکر | ندارد | |||
| ۵۴ | یاسر بن عامر | مذکر | ندارد | |||
| ۵۵ | صهیب بن سنان | مذکر | ندارد | |||
| ۵۶ | أبو ذر | جندب بن جناده | بنی غفار | مذکر | ندارد | |
| ۵۷ | عمرو بن عبسه | بنی سلیم | مذکر | ندارد | ||
| ۵۸ | الفاروق | عمر بن خطاب | بنیعدی از قریش | مذکر | پدر زن | دومین خلیفه راشدین و پدر أم المؤمنین حفصه |
| ۵۹ | أم الخیر | سلمی بنت صخر | بنیتیم از قریش | مؤنث | ندارد | |
| ۶۰ | صاحبة القلادة | زینب بنت محمد | بنیهاشم از قریش | مؤنث | دختر[۱۵] | |
| ۶۱ | ذات الهجرتین | رقیه بنت محمد | بنیهاشم از قریش | مؤنث | دختر[۱۵] | |
| ۶۲ | ام کلثوم بنت محمد | بنیهاشم از قریش | مؤنث | دختر[۱۵] | ||
| ۶۳ | عبدالله بن یاسر | بنیمخزوم از قریش | مذکر | خویشاوندی دور | ||
| ۶۴ | مؤذن الرسول | بلال بن رباح | حبشی | مذکر | ندارد | |
| ۶۵ | سفیر رسول اللّٰه | مصعب بن عمیر | بنیعبدالدار از قریش | مذکر | خویشاوندی دور | |
| ۶۶ | أم سلمة | هند بنت ابیامیه | بنیمخزوم از قریش | مؤنث | همسر | |
| ۶۷ | أبو غزوان | عتبة بن غزوان | بنیمازن | مذکر | ندارد | |
| ۶۸ | أم رومان | زینب بنت عامر | بنی فراس | مؤنث | ندارد | |
| ۶۹ | عبدالله بن ابیبکر | بنیتیم از قریش | مذکر | برادر همسر | ||
| ۷۰ | أبو الأسود | مقداد بن عمرو | مذکر | خویشاوندی دور | ||
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ القرآن الکریم، سورة التوبة، الآیة 100.
- ↑ |الأخیر1=محمد بن أحمد بن عثمان الذهبی|عنوان=سیر أعلام النبلاء، الصحابة رضوان الله علیهم، السابقون الأولون، الجزء الأول|صفحات=144 و 145|ناشر=مؤسسة الرسالة|سنة=1422 هجریة 2001 م|مسار= https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents&ID=9&idfrom=12&idto=12&flag=0&bk_no=60&ayano=0&surano=0&bookhad=0%7Cتاریخ الوصول=17/ شعبان/ 1437 هجریة|مسار أرشیف= https://web.archive.org/web/20191211132543/http://library.islamweb.net/newlibrary/display_book.php?idfrom=12&idto=12&bk_no=60&ID=9%7Cتاریخ أرشیف=2019-12-11
- 1 2 3 4 5 Muḥammad: Prophet and Statesman By William Montgomery Watt, Oxford University Press, 1974, Pages 34-35
- ↑
- شیخ مفید در فصول المختاره: الفصول المختارة، شیخ مفید، محمد بن محمد، دارالمفید، صفحهٔ ۲۷۴: هَذَا اِبْنُ أَخِی مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ وَ هَذَا عَلِی بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ هَذِهِ اَلْمَرْأَةُ خَدِیجَةُ بِنْتُ خُوَیلِدٍ وَ اَللَّهِ مَا عَلَی وَجْهِ اَلْأَرْضِ أَحَدٌ یعْبُدُ اَللَّهَ بِهَذَا اَلدِّینِ إِلاَّ هَؤُلاَءِ اَلثَّلاَثَةُ؛ این پسر برادرم محمد بن عبدالله و این علی بن ابی طالب و این زن هم خدیجه بنت خویلد است. به خدا قسم که بر روی زمین کسی خدا را عبادت نمیکند مگر این سه نفر.
- محمد بن سلیمان الکوفی در مناقب الامام امیرالمؤمنین علیه السلام: مناقب الإمام أمیر المؤمنین علیه السلام، محمد بن سلیمان الکوفی، مجمع إحیاء الثقافة الإسلامیة، جلد ۱، صفحه ۲۸۲ و ۲۹۵: أنّ علیا علیه السّلام أول من آمن باللّه و رسوله
- ↑
- نسائی در سنن الکبری: السنن الکبری، النسائی، دار الکتب العلمیه، بیروت، لبنان، جلد ۵، صفحهٔ ۴۴ >،
- بیهقی در سنن الکبری: السنن الکبری، البیهقی، دار الفکر، جلد ۶، صفحهٔ ۲۰۷،
- هیثمی در مجمع الزوائد: مجمع الزوائد، الهیثمی، دار الکتب العلمیة، بیروت، جلد ۹، صفحهٔ ۱۱۹ >،
- عبدالرزاق صنعانی در المصنف: المصنف، عبد الرزاق الصنعانی، منشورات المجلس العلمی، جلد ۱۱، صفحهٔ ۲۲۷ >،
- ابن ابی عاصم در کتاب الأوائل: کتاب الأوائل، ابن أبی عاصم شیبانی، صفحهٔ ۷۹ >،
- طبرانی در کتاب الأوائل: کتاب الأوائل، الطبرانی، دار الخلفاء للکتاب الإسلامی، کویت، صفحهٔ ۷۸ > و
- المعجم الکبیر: المعجم الکبیر، الطبرانی، دار إحیاء التراث العربی، جلد۱۱، صفحهٔ ۲۱ >،
- ابن عبد البر در الاستیعاب:الاستیعاب، ابن عبد البر، دارالجیل، بیروت، جلد ۳، صفحهٔ ۱۰۹۲: أول من أسلم علی أو أبو بکر؟ قال: سبحان الله! علی أولهما إسلاما، و إنما شبّه علی الناس لأن علیا أخفی إسلامه من أبی طالب، و أسلم أبو بکر فأظهر إسلامه، و لا شک أنّ علیاأولهما إسلاما.
- ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه: شرح نهج البلاغة، ابن أبی الحدید، دار إحیاء الکتب العربیه، عیسی البابی الحلبی و شرکاه، جلد ۴، صفحهٔ ۱۱۸ <>،
- زرندی حنفی در نظم درر السمطین: نظم درر السمطین، الزرندی الحنفی، صفحهٔ ۸۲ >،
- ↑ کتاب سیره نبوی ابن هشام، ص 154.
- ↑ کتاب سیره نبوی ابن هشام، ص 155.
- 1 2 أبوه ابن عم آمنه بنت وهب بن عبد مناف
- 1 2 3 یجتمعان فی مرة بن کعب
- ↑ زهیرة بن کلاب الجد الرابع لهما
- ↑ یجتمعان فی فهر بن مالک
- ↑ مسار=https://www.islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents&ID=15&idfrom=0&idto=0&flag=1&bk_no=60&ayano=0&surano=0&bookhad=0%7Cعنوان=إسلام ویب، سیر أعلام النبلاء، الصحابة رضوان الله علیهم، أبو سلمة، الجزء 1|تاریخ الوصول=2021-09-18| مسار أرشیف = https://web.archive.org/web/20201112003447/https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents | تاریخ أرشیف = 12 نوفمبر 2020
- 1 2 3 4 5 یجتمعان فی کعب بن لؤی
- 1 2 3 یجتمعان فی عبد مناف بن قصی
- 1 2 3 عنوان=قصة الإسلام | أسماء السبعین السابقین الأولین فی الإسلام|مسار= https://islamstory.com/ar/artical/3406630/اسماء-السبعين-السابقين%7Cتاریخ الوصول=2023-12-02|صحیفة=islamstory.com|لغة=ar|مسار أرشیف= https://web.archive.org/web/20220518045114/http://islamstory.com/ar/artical/3406630/%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%A8%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%8A%D9%86%7Cتاریخ أرشیف=2022-05-18