نظریه دنگ شیائوپینگ
نظریه دنگ شیائوپینگ (به چینی: 邓小平理论)، (به انگلیسی: Deng Xiaoping Theory) یا دنگیسم[۱][۲] مجموعهٔ ایدئولوژی‌های سیاسی و اقتصادی است که توسط دنگ شیائوپینگ، رهبر جمهوری خلق چین طراحی و پیاده شده است. این ایدئولوژی را نباید ردیه‌ای بر مارکسیسم–لنینیسم و مائوئیسم دانست، بلکه این ایده به دنبال تطبیق و به‌روزرسانی این ایدئولوژی‌ها با شرایط نوین چین بوده است.[۳][۴]
شیائوپینگ رهبری بود که پس از مائو تسه‌تونگ با افکار پراگماتیستی خود به دنبال اصلاحات اقتصادی و اجتماعی و گشودن درهای چین به روی اقتصاد جهانی بود. شعار سیاسی او با عنوان «حقیقت را از میان واقعیت‌ها جست‌وجو کنید»، یک شعار رئالیستی و پراگماتیستی بود.[۵]
چکیده
مدرن‌سازی و محافظه‌گرایی ایدئولوژیک
چین امروز تا حد زیادی رشد اقتصادی خود را مدیون باورهای اقتصادی تولیدمحور یا همان تئوری نیروهای مولد (تئوری نیروهای مولد یک تفکر مارکسیستی در قرن بیستم بود که برطبق آن رشد و توسعهٔ اجتماعی و سیاسی یک کشور منوط به پیشرفت صنعت در نظر گرفته می‌شد) شیائوپینگ است. از نظر دنگ، وظیفهٔ رهبری چین دو چیز بود:
- ترویج مدرن‌سازی و توسعه اقتصادی چین
- حفظ وحدت ایدئولوژیکی حزب کمونیست چین و نظارت بر اصلاحات دشوار مورد نیاز مدرنیزاسیون.
مدرن‌سازی در چینِ دنگ در مفهوم «چهار نوسازی» تعمیم داده می‌شد. چهار نوسازی اهدافی بودند که توسط جئو ئن لای در سال ۱۹۶۳ برای بهبود چهار بخش کشاورزی، صنعت، دفاع ملی و علم و فناوری در چین مطرح شدند.
برای حفظ وحدت ایدئولوژیکی نیز دنگ شیائوپینگ «چهار اصل کاردینال» را تدوین کرد که حزب کمونیست چین باید از آن‌ها پیروی می‌کرد:
- حفظ و حراست از روح اساسی کمونیسم
- حفظ و حراست از نظام سیاسی چین یا همان جمهوری خلق چین
- تبعیت از رهبری حزب
- حراست از ایدئولوژی‌های مارکسیسم–لنینیسم و اندیشه‌های مائو تسه‌تونگ[۶]
کای فانگ
در سال ۱۹۹۲ یعنی چهارده سال پس از اینکه دنگ رهبری چین را برعهده گرفته بود، او جمله‌ای به زبان آورد که نشانی از یک اصلاحات گسترده می‌داد. کای فانگ در زبان چینی به معنای «باز کنید» است و این در حقیقت دستوری برای باز کردن درهای چین به روی اقتصاد جهانی بود.[۷]
رابطهٔ دنگیسم با مائوئیسم
نظریه دنگ شیائوپینگ ارتباط بسیار کمی با مائوئیسم دارد. شیائوپینگ معتقد بود که حمایت و پیروی از تفکر مائو تسه‌تونگ به معنای تقلید کورکورانه از اقدامات مائو بدون انحراف از آن، همان‌طور که در دولت هوآ گوئوفنگ دیده می‌شود، نیست و انجام این تقلید همانا «در تضاد با تفکر مائو تسه‌تونگ» است.[۸][۹]
میراث
نظریه دنگ شیائوپینگ از دههٔ ۱۹۸۰ به عنوان یک درس اجباری در دانشگاه‌های چین وارد شد. همچنین این نظریه پس از برگزاری یازدهمین کنگره ملی حزب کمونیست چین در سال ۱۹۷۸، به عنوان راهنمای خط مشی اصلی این حزب درآمد و در سال ۱۹۹۷ به عنوان یک ایدئولوژی راهنما در قوانین اساسی حزب کمونیست گنجانده شد و در نهایت نیز آن را به عنوان یک اصل در قانون اساسی جمهوری خلق چین وارد کردند.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Nathan, Andrew J. (1999). Dilemmas of Reform in Jiang Zemin's China (به انگلیسی). Lynne Rienner Publishers. pp. 34–36, 39, 46. ISBN 978-1-55587-851-1.
- ↑ Tang, Wenfang (2005). Public Opinion and Political Change in China (به انگلیسی). Stanford University Press. pp. 73, 75, 213. ISBN 978-0-8047-5220-6.
- ↑ "The Years of Hardship and Danger". Peoples Daily China. 14 September 2010. Archived from the original on 24 October 2017. Retrieved 24 October 2017.
- ↑ Zhang, Wei-Wei (1996). Ideology and economic reform under Deng Xiaoping, 1978-1993. Routledge.
- ↑ "Ideological Foundation". Archived from the original on 21 January 2009. Retrieved 4 January 2009.
- ↑ Kang, Liu (1996). "Is there an alternative to (capitalist) globalization? The debate about modernity in China". Boundary 2. 23 (3): 193–218. JSTOR 303642.
- ↑ Zhao, Suisheng (1993). "Deng Xiaoping's southern tour: elite politics in post-Tiananmen China". Asian Survey. 33 (8): 739–756.
- ↑ Baum, Richard (1996). Burying Mao: Chinese politics in the age of Deng Xiaoping. Princeton University Press.
- ↑ Xiaoping, Deng (16 September 1978). "Hold high the banner of Mao Zedong Thought and adhere to the principle of seeking truth from facts". Archived from the original on 5 January 2014. Retrieved 4 January 2009.