نوروز در ازبکستان
| نوروز | |
|---|---|
 یک زن ازبک در لباس ازبکی در حال هم زدن سمنو | |
| تاریخ | ۲۱ مارس |
| تناوب | سالانه |
| مرتبط با | نوروز |
| نوروز، نوروز، نوروز، نوروز، نوروز، نوروز، نوروز، نوروز، نوروز، نوروز، نوروز | |
|---|---|
میراث فرهنگی ناملموس یونسکو | |
| کشور | افغانستان، آذربایجان، ایران، هند، عراق، قزاقستان، قرقیزستان، پاکستان، تاجیکستان، ترکیه، ترکمنستان و ازبکستان |
| مرجع | ۰۱۱۶۱ |
| منطقه | آسیا و اقیانوسیه |
| تاریخچه کتیبه | |
| کتیبه | ۲۰۱۶ (جلسه چهارم) |
| فهرست | نماینده |
نوروز در ازبکستان (انگلیسی: Navruz in Uzbekistan) به صورت ویژه در ازبکستان جشن گرفته میشود. این روز، روز اعتدال بهاری است و آغاز بهار را در نیمکره شمالی نشان میدهد. جشن نوروز حداقل دو هزار سال است که در قلمرو مربوط به ازبکستان امروزی برپا میشود.[۱]
زمانی که ازبکستان بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بود، جشنهای نوروز عموماً غیررسمی و در مواقعی حتی ممنوع بود.[۲] در حال حاضر، نوروز یک تعطیل رسمی در ازبکستان است و همیشه در ۲۱ مارس جشن گرفته میشود. با این حال، جشنهای تعطیلات در چندین روز برگزار میشود.
تاریخچه
نوروز بهطور گسترده در قلمرو وسیعی از آسیای مرکزی جشن گرفته میشد و اعمال آیینی آن ویژگیهای خاص خود را به دست آورد. این جشن با نماز در مساجد و زیارت مزارهای اولیای مسلمان و نهرهای مقدس مشروعیت مییافت. در امارت بخارا، جشن رسمی گسترده نوروز توسط مظفر بن نصرالله آغاز شد که در پی تقویت وجهه سلسله منغیت در دوران بحران مشروعیت سیاسی بود.[۳]
آداب و رسوم نوروز
در آستانهٔ این جشن، مردم خانهها و محلههای خود را تمیز میکنند و لباس نو میخرند. پیش از نوروز، در طول آن و پس از آن، رسم است که «سمنو» تهیه کنند؛ خوراک آیینی اصلی این جشن. سمنو خمیری شیرین است که کاملاً از جوانه گندم درست میشود و آن را در یک دیگ بزرگ میپزند. برای آماده کردن سوملق، دوستان، خویشاوندان و همسایهها ــ معمولاً زنان ــ گرد دیگ جمع میشوند و هر کس نوبتی آن را هم میزند. وقتی آماده شد، سوملق میان همسایهها، بستگان و دوستان تقسیم میشود. در نوروز، مردم همچنین به دیدار بستگان و دوستان میروند و به کودکان هدیه میدهند.
نوروز معمولاً بهعنوان محبوبترین جشن در ازبکستان شناخته میشود. در ۲۱ مارس، کنسرتهای مفصل و باشکوهی در سراسر کشور برگزار میشود، بهویژه در پایتخت، تاشکند.[۱] نمایشگاههای کتاب، کنسرتها، بازیها و برنامههای ویژهٔ رادیویی و تلویزیونی در تمام ماه مارس ادامه دارد. گفته شده است که پس از استقلال ازبکستان در سال ۱۹۹۱، مقامات دولتی نوروز را بهعنوان مهمترین جشن ملی ترویج کرده و محتوای برنامهها و شکل برگزاری این آیینها را بهطور دقیق تحت کنترل داشتهاند.[۲]
منابع
- 1 2 Sahadeo, Jeff; Zanca, Russell, eds. (2007). Everyday Life in Central Asia: Past and Present. Bloomington: Indiana University Press. pp. 202–203. ISBN 978-0-253-01353-8.
- 1 2 Tursunova, Zulfiya (2014). Women's Lives and Livelihoods in Post-Soviet Uzbekistan: Ceremonies of Empowerment and Peacebuilding. London: Lexington Books. pp. 26–27. ISBN 978-0-7391-7978-9.
- ↑ Malikov, A. M. (26 June 2020). "Celebration of Nowruz in Bukhara and Samarkand in Ritual Practice and Social Discourses (the Second Half of the 19th to Early 20th Centuries)". Archaeology, Ethnology & Anthropology of Eurasia. 48 (2): 122–129. doi:10.17746/1563-0110.2020.48.2.122-129.
| رسمها | خانهتکانی • سفره هفتسین • هفت میوه • سمنو • حاجیفیروز • چهارشنبهسوری • آجیل مشکلگشا • سبزیپلو • سیزدهبهدر • ننهسرما • عمونوروز • کوسه برنشین • میر نوروزی • تحویل سال • مسافرت نوروزی • عید دیدنی • عیدی دادن • نوروزخوانی • آیین شالاندازی • قاشقزنی • فالگوشی • آیین کوزهشکستن • تکمچی |  |
|---|---|---|
| دیگر | ||