نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران

نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران
شعار	خدا شاه میهن[۱]
بنیان‌گذاری	۱۴ دی ۱۳۰۰
برچیده شده	۲۲ بهمن ۱۳۵۷
شاخه‌ها	ارتش شاهنشاهی ایران ژاندارمری کشور شاهنشاهی ایران شهربانی کشور شاهنشاهی ایران
ستاد	تهران، ایران
رهبری
فرمانده کل قوا	محمدرضا پهلوی (آخرین)
وزیر جنگ	ارتشبد جعفر شفقت (آخرین)
رئیس ستاد بزرگ‌ارتشتاران	ارتشبد عباس قره‌باغی (آخرین)
نیروی انسانی
سن سربازی	۱۸
خدمت سربازی	بله
نیروی فعال	۷۱۰٬۰۰۰
نیروی ذخیره	۳۷۰٬۰۰۰
دخل و خرج
بودجه	۱۰.۵ میلیارد دلار (تخمین ۱۹۷۸)
درصد تولید ناخالص داخلی	۱۱.۱۱٪ (۱۹۷۸) [۲]
صنعت
تأمین کنندگان داخلی	سازمان صنایع دفاع ایران صنایع الکترونیک ایران سازمان صنایع هوایی ایران شرکت صنایع هواپیماسازی ایران سازمان فضایی ایران
تأمین کنندگان خارجی	ایالات متحده آمریکا  اتحاد جماهیر شوروی  بریتانیا  آلمان غربی  فرانسه  اسرائیل  ایتالیا  اتریش
جستارهای وابسته
تاریخ	تاریخ نظامی ایران نبرد شکریازی شورش دوم شکاک اشغال ایران در جنگ جهانی دوم غائله آذربایجان کودتای ۲۸ مرداد پروژه ژن تیره جنگ سرد جنگ نخست کردها و عراق جنگ دوم کردها و عراق کشمکش بلوچستان حاکمیت ایران بر جزایر سه گانه نبرد یوم کیپور عملیات مشترک اروند درگیری‌های ۱۹۷۵–۱۹۷۴ اروندرود شورش ظفار جنگ ویتنام
رتبه	درجات نیروهای مسلح ایران

نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران شامل ارتش شاهنشاهی ایران، ژاندارمری کشور شاهنشاهی ایران و شهربانی کشور شاهنشاهی ایران در دوران شاهنشاهی پهلوی تشکیل شده بود. وزارت جنگ نیز مسئولیت هماهنگی و برنامه ریزی برای نیروهای نظامی را بر عهده داشت. با وقوع انقلاب در ایران در سال ۱۳۵۷ نیروهای مسلح جمهوری اسلامی جایگزین آن شد و هم اکنون در این قالب به فعالیت خود ادامه می دهد.

نیروهای مسلح شاهنشاهی در مجموع حدود ۶۵۰٬۰۰۰ (بدون احتساب شهربانی) پرسنل فعال هستند. کلیه شاخه های نیروهای مسلح تحت امر ستاد کل نیروهای مسلح ( ستاد بزرگ‌ارتشتاران ) است . وزارت جنگ و تدارکات نیروهای مسلح مسئول برنامه ریزی تدارکات و تامین مالی نیروهای مسلح است و با فرماندهی عملیات نظامی در میدان دخالت ندارد.^[۳]

نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران در سال های آخر حکومت پهلوی با داشتن بیش از ۶۵۰ هزار نفر کارکنان فعال و بیش از ۳۵۰ هزار نفر نیروی ذخیره یکی از بزرگ ترین نیروهای مسلح در آسیا محسوب می شد.^{[۴][۵][۶][۷][۸]}

نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران با در اختیار داشتن حدود ۶۹۰ هزار نفر نیروی فعال و بیش از ۳۷۰ هزار نفر نیروی ذخیره، یکی از بزرگ‌ترین نیروهای مسلح را در غرب آسیا در اختیار داشت.^[۹] محمدرضا شاه و فرماندهان نیروهای مسلح در نظر داشتند تا سال ۱۳۶۱ نیروهای فعال را به ۹۰۰ هزار نفر برسانند.^[۱۰]

• محمدرضا پهلوی ( بزرگ ارتشتاران )
• ارتشبد عباس قره باغی ( رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران)
• سپهبد هوشنگ حاتم (جانشین رئیس ستاد بزرگ‌ارتشتاران)
• سپهبد جعفر صانعی (معاون هماهنگ کننده ستاد بزرگ‌ ارتشتاران)
• ارتشبد جعفر شفقت ( وزیر جنگ )
• شاپور بختیار (وزیر کشور)

ارتش شاهنشاهی ایران در سال های آخر حکومت پهلوی پنجمین نیروی نظامی دنیا از نظر تعداد نفرات و ارزش تجهیزات بود ^{[۴][۲۲][۶][۷][۲۳]}و پنجمین ارتش قدرتمند جهان محسوب می شد. نیروی هوایی ایران با در اختیار داشتن ۴۷۸ جنگنده مدرن قدرتمندترین نیروی هوایی غرب آسیا و سومین در جهان بود.^{[۶][۲۴][۲۵][۲۶]} نیروی دریایی نیز بزرگ ترین نیروی دریایی خلیج فارس و قدرت اول خاورمیانه بود.^[۲۷][۲۸] نیروی زمینی ارتش نیز با داشتن ۲۷۶۸ تانک هفتمین دارنده تانک در جهان بوده و همچنین لشکر ۹۲ زرهی اهواز بزرگترین لشکر خاورمیانه بوده و اکنون نیز می باشد.

• درجه های نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران
• نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
• فهرست دانشگاه های نظامی ایران
• رسته های نیرو‌های مسلح ایران
• صااایران
• اداره دوم ستاد بزرگ‌ارتشتاران
• ارتش شاهنشاهی ایران

1. ↑ Ward, Steven R. (2014), Immortal, Updated Edition: A Military History of Iran and Its Armed Forces, Georgetown University Press, p. 209, ISBN 978-1-62616-065-1
2. ↑ "Iran – Military expenditure (% of GDP)". indexmundi.com. Retrieved 2020-05-02.
3. ↑ American harvaf (03-02-2012). «Imperial Iranian Armed Forces». althistory.fandom. دریافت‌شده در 07-11-2021. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
4. 1 2 Cooper 2016, p. 21, 22.
5. ↑ «Die Armee - Spielzeug und Helfer des Schah». Der Spiegel. ۱۹۷۸-۱۱-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۰.
6. 1 2 3 Abrahamian 2008, p. 124.
7. 1 2 "Die Armee - Spielzeug und Helfer des Schah". Der Spiegel. 1978-11-20. Retrieved 2020-03-20.
8. ↑ De Akan Malici, Stephen G. Walker: Role Theory and Role Conflict in U.S.-Iran Relations: Enemies of Our Own Making Berlin 2007, ISBN 978-1-315-52593-8, S. 107.
9. ↑ Abrahamian 2008, p. 125.
10. ↑ پهلوی، محمدرضا (۱۹۸۰). پاسخ به تاریخ. صص. ۱۵۷.
11. ↑ پهلوی، محمدرضا (۱۹۸۰). پاسخ به تاریخ.
12. ↑ American harvaf (03-02-2012). «Imperial Iranian Armed Forces». althistory.fandom. دریافت‌شده در 07-11-2021. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
13. ↑ Mehdi Parvizi Amineh: Die globale kapitalistische Expansion und Iran. LIT-Verlag, 1999, ISBN 3-8258-4439-0, Seite 236
14. ↑ Richard F. Nyrop: Iran, a Country Study. 3 Auflage. American University (AU), p. 404-405. 
15. ↑ ظهور و سقوط سلطنت پهلوی خاطرات ارتشبد فردوست . انتشارات اطلاعات. تهران. ۱۳۶۹
16. ↑ "IRAN: Keshvaré Shahanshahiyé Irân", The Statesman's Year-Book 1978–79, Springer, 2016, pp. 674–682, ISBN 9780230271074
17. ↑ Revolution and Reform in Russia and Iran: Modernisation and Politics in Revolutionary States. I.B. Tauris. ۲۰۱۲. شابک ۹۷۸-۱-۸۴۸۸۵-۵۵۴-۰.
18. ↑ M. J. Sheikh-ol-Islami (۱۹۸۵-۱۲-۱۵). «ARMY vi. Pahlavi Period». Encyclopædia Iranica. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۱.
19. ↑ Latif Wahid: Military Expenditure and Economic Growth in the Middle East. Osprey Publishing, ISBN 978-1-349-30571-1, p. 57. 
20. ↑ "Iran – Military expenditure (% of GDP)". indexmundi.com. Retrieved 2020-05-02.
21. ↑ "Iran – Military expenditure (% of GDP)". indexmundi.com. Retrieved 2020-05-02.
22. ↑ «Die Armee - Spielzeug und Helfer des Schah». Der Spiegel. ۱۹۷۸-۱۱-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۰.
23. ↑ De Akan Malici, Stephen G. Walker: Role Theory and Role Conflict in U.S.-Iran Relations: Enemies of Our Own Making Berlin 2007, ISBN 978-1-315-52593-8, S. 107.
24. ↑ Institute for national strategic studies. National Defence University, Washington, 1994, Paper No. 29, S. 178
25. ↑ نهاوندی، هوشنگ (۲۰۱۴). محمدرضا پهلوی آخرین شاهنشاه. Perrin Editions. صص. ص ۶۰۵.
26. ↑ «چگونه توان رزمی نیروی هوایی ایران پس از انقلاب تضعیف شد؟». بی‌بی‌سی فارسی.
27. ↑ «انقلاب ۵۷ سری ۲». من و تو.
28. ↑ «Die Armee - Spielzeug und Helfer des Schah». Der Spiegel. ۱۹۷۸-۱۱-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۰.