نیکوس زاخاریادیس

نیکوس زاخاریادیس
Νίκος Ζαχαριάδης
عکسی از زاخاریادیس، از نسخه ۳۰ مه ۱۹۴۵ ریزوسپاستیس.
دبیرکل حزب کمونیست یونان
دوره مسئولیت ۱۹۳۱ – ۱۹۵۶
پس از	آندرونیکوس هایتاس
پیش از	آپوستولوس گروزوس (موقت)
اطلاعات شخصی
زاده	۲۷ آوریل ۱۹۰۳ اورستیاس, امپراتوری عثمانی
درگذشته	۱ اوت ۱۹۷۳ (۷۰ سال) سورگوت, روسیه شوروی, اتحاد جماهیر شوروی
آرامگاه	آتن
همسر(ان)	مانیا نواکوا رولا کوکولو(1948 -)
فرزندان	کیروس، اولگا، سیفیس
والدین	پاناگیوتیس زاخاریادیس (پدر)
امضا

نیکوس زاخاریادیس (یونانی: Νίκος Ζαχαριάδης؛ ۲۷ آوریل ۱۹۰۳ – ۱ اوت ۱۹۷۳) سیاستمدار و انقلابی یونانی بود که از سال ۱۹۳۱ تا ۱۹۵۶ به عنوان دبیرکل حزب کمونیست یونان خدمت کرد.

اوایل زندگی

نیکوس زاخاریادیس در سال ۱۹۰۳ در ادرنه، ولایت آدریانوپل، امپراتوری عثمانی، در یک خانواده یونانی‌تبار متولد شد. پدرش، پاناگیوتیس زاخاریادیس، اصالتاً خرده بورژوا بود و به عنوان کارشناس در شرکت رژی، یک شرکت فرانسوی که انحصار دخانیات در ترکیه را در اختیار داشت، کار می‌کرد.

در سال ۱۹۱۹، نیکوس زاخاریادیس به قسطنطنیه نقل مکان کرد و در آنجا به مشاغل مختلفی از جمله سربازی مشغول شد. در آنجا بود که اولین کار سازمان‌یافته خود را در جنبش طبقه کارگر انجام داد. پس از شکست یونان در طول جنگ یونان و ترکیه و تبادل جمعیت بین دو کشور، خانواده زاخاریادیس به اجبار به یونان نقل مکان کردند و در فقر فرورفتند. در سال‌های ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۳، او به اتحاد جماهیر شوروی سفر کرد و در آنجا به عضویت کومسومول درآمد. او در مؤسسات مختلف سیاسی و نظامی دولت شوروی و بین‌الملل کمونیست، از جمله مدرسه بین‌المللی لنین، تحصیل کرد.

فعالیت سیاسی در یونان

در سال ۱۹۲۳، او برای سازماندهی اتحادیه جوانان کمونیست یونان به یونان بازگردانده شد. او پس از زندانی شدن، به اتحاد جماهیر شوروی گریخت. در سال ۱۹۳۱، او برای برقراری نظم در حزب کمونیست یونان که به شدت دچار تفرقه بود، به یونان بازگردانده شد. در همان سال، او به عنوان دبیر حزب کمونیست یونان انتخاب شد. در سال ۱۹۳۵، در جریان هفتمین کنگره انترناسیونال کمونیست، او به کمیته اجرایی آن انتخاب شد. در سال‌های منتهی به ۱۹۳۶، زاخاریادیس با سه برابر کردن تعداد اعضای حزب کمونیست یونان، کسب کرسی در پارلمان یونان و حتی به دست آوردن کنترل برخی از اتحادیه‌های کارگری، رهبر موفقی برای این حزب بود.

در اوت ۱۹۳۶، او توسط امنیت دولتی رژیم ایوانیس متاکساس دستگیر و زندانی شد. او از زندان نامه‌ای صادر کرد و از همه یونانی‌ها خواست تا در برابر تهاجم ایتالیا در اکتبر ۱۹۴۰ مقاومت کنند و جنگ را به یک جنگ ضد فاشیستی تبدیل کنند. برخی از اعضای کادر حزب کمونیست یونان، که به دلیل وجود اتحاد جماهیر شوروی در صحنه جهانی، باور نداشتند که جنگ جاری بین قدرت‌های بزرگ امپریالیستی با جنگ جهانی اول متفاوت است، معتقد بودند که این نامه توسط رژیم متاکساس ساخته شده است. زاخاریادیس حتی متهم شد که این نامه را برای جلب نظر کنستانتینوس مانیاداکیس و آزادی از زندان منتشر کرده است. نامه زاخاریادیس همچنان سنگ بنای سهم حیاتی حزب کمونیست یونان در جنبش مقاومت ملی علیه اشغالگران فاشیست (۱۹۴۱–۱۹۴۴) است.

پس از حمله آلمان به یونان در سال ۱۹۴۱، آلمان نازی او را به اردوگاه کار اجباری داخائو منتقل کرد و از آنجا در ماه مه ۱۹۴۵ آزاد شد. او با بازگشت به یونان، رهبری حزب کمونیست یونان را از گئورگیوس سیانتوس، دبیرکل موقت حزب کمونیست یونان از ژانویه ۱۹۴۲، به دست گرفت. دکِموریانا خونین تازه با شکست کمونیست‌ها به پایان رسیده بود. زاخاریادیس اکنون قصد سیاسی خود را برای مبارزه حزب کمونیست یونان برای دموکراسی مردمی از طریق انتخابات اعلام کرد.

جنگ داخلی

زاخاریادیس عملیات نظامی ارتش دموکراتیک کمونیست یونان را که برای استقرار دموکراسی مردمی سوسیالیستی در یونان تشکیل شده بود، رهبری کرد.

او به مارکوس وافیادیس، فرمانده ارتش آزادی‌بخش خلق، دستور داد تا تاکتیک‌های جنگ چریکی را کنار گذاشته و استراتژی جنگ متعارف را در پیش بگیرد. به گفته وافیادیس، این امر تأثیر منفی شدیدی بر ارتش آزادی‌بخش خلق داشت. وافیادیس به دلیل به چالش کشیدن زاخاریادیس از حزب کمونیست یونان اخراج شد و به اتهام جاسوسی برای بریتانیا در آلبانی در حصر خانگی قرار گرفت.

با این حال، جوزف استالین با متفقین غربی توافق کرده بود که یونان پس از جنگ بخشی از حوزه نفوذ غرب محسوب شود و رسماً با هرگونه تصرف قدرت توسط کمونیست‌ها مخالف بود. او به رهبری حزب کمونیست یونان دستور داد که با بریتانیا هنگام فرود در یونان در سال ۱۹۴۴ همکاری کنند و هنگامی که حزب کمونیست یونان علیه دولت یونان و متحدان بریتانیایی آنها دست به اسلحه برد، از ارائه هرگونه کمکی به آنها خودداری کرد.

یوگسلاویِ تحت رهبری یوسیپ بروز تیتو در ابتدا از حزب کمونیست یونان حمایت می‌کرد، اما پس از جدایی تیتو و استالین در سال ۱۹۴۸، حمایت خود را قطع کرد. مداخله نظامی بریتانیا و ایالات متحده، همراه با عدم حمایت خارجی از سوی استالین یا تیتو، منجر به شکست ارتش دموکراتیک یونان در سال ۱۹۴۹ شد. رهبری حزب کمونیست یونان و بقایای ارتش دموکراتیک به اتحاد جماهیر شوروی و دیگر کشورهای کمونیستی گریختند.

زندگی و میراث پس از جنگ

رهبری حزب کمونیست در تاشکند پناه گرفت. با این حال، پس از مرگ استالین در سال ۱۹۵۳، زاخاریادیس با رهبری جدید شوروی درگیر شد، زیرا او با جهت‌گیری جدیدی که حزب کمونیست شوروی تحت رهبری نیکیتا خروشچف در پیش گرفته بود، مخالف بود.

در ماه مه ۱۹۵۶، در جریان ششمین پلنوم کمیته مرکزی حزب کمونیست یونان، حزب کمونیست شوروی مداخله کرد و زاخاریادیس را از سمت دبیرکلی خود اخراج کرد. در فوریه ۱۹۵۷، زاخاریادیس نیز مانند بسیاری از هوادارانش از حزب کمونیست یونان اخراج شد.

زاخاریادیس بقیه عمر خود را در تبعید در سیبری، ابتدا در یاکوتیا و بعداً در سورگوت، جمهوری شوروی سوسیالیستی روسیه، گذراند. در سال ۱۹۶۲، ناامید از شرایط ویرانگر تبعید، به نحوی توانست به مسکو برسد. در آنجا، به سفارت یونان مراجعه کرد و درخواست کرد که به یونان منتقل شود، جایی که می‌خواست به خاطر اعمالش محاکمه شود. مشخص نیست که آیا درخواست او مورد توجه قرار گرفته است یا خیر. بلافاصله پس از ترک سفارت یونان، توسط شوروی دستگیر و به سورگوت بازگردانده شد. در آنجا، در سال ۱۹۷۳، در سن ۷۰ سالگی، با حلق آویز کردن خودکشی کرد. به گفته تعدادی از پیروانش، او اعدام شد. بر اساس اسنادی که از بایگانی وزارت امور داخلی روسیه از طبقه‌بندی خارج شده‌اند، تأیید شده است که زاخاریادیس خودکشی کرده است.

در دسامبر ۱۹۹۱، تنها چند روز پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی، بقایای زاخاریادیس به وطنش یونان بازگردانده شد و برای او مراسم تشییع جنازه‌ای برگزار شد که به هوادارانش فرصت داد تا از او تجلیل کنند. او در گورستان اول آتن به خاک سپرده شده است.

در سال ۲۰۱۱، کنفرانس ملی حزب کمونیست یونان، زاخاریادیس را به عنوان دبیرکل حزب کمونیست یونان به‌طور کامل احیا کرد. این اقدام در راستای تغییر جهت‌گیری سیاسی کلی حزب کمونیست یونان از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی بود؛ این حزب این دیدگاه را پذیرفته است که حزب کمونیست شوروی پس از مرگ استالین و به قدرت رسیدن خروشچف، خط مشی تجدیدنظرطلبانه‌ای را در پیش گرفته است.