هوشنگ نهاوندی
هوشنگ نهاوندی | |
|---|---|
 | |
| وزیر علوم و آموزش عالی | |
| دوره مسئولیت ۵ شهریور ۱۳۵۷ – ۱۴ آبان ۱۳۵۷ | |
| نخستوزیر | جعفر شریفامامی |
| پیش از | ابوالفضل قاضی |
| رئیس دانشگاه تهران | |
| دوره مسئولیت ۲۴ تیر ۱۳۵۰ – ۵ آبان ۱۳۵۵ | |
| پس از | علینقی عالیخانی |
| پیش از | احمد هوشنگ شریفی |
| رئیس دانشگاه شیراز | |
| دوره مسئولیت ۱۳۴۷ – ۱۳۵۰ | |
| پس از | اسدالله علم |
| پیش از | فرهنگ مهر |
| وزیر آبادانی و مسکن | |
| دوره مسئولیت اسفند ۱۳۴۲ – ۱۳۴۷ | |
| پادشاه | محمدرضا پهلوی |
| نخستوزیر | حسنعلی منصور امیرعباس هویدا |
| پیش از | کورس آموزگار |
| اطلاعات شخصی | |
| زاده | ۱۱ آذر ۱۳۱۱ خورشیدی۲ دسامبر ۱۹۳۲ رشت، ایران |
| درگذشته | ۲۷ مهر ۱۴۰۴ (۹۲ سال) بروکسل، بلژیک |
| ملیت | ایرانی |
| فرزندان | فیروزه و افسانه |
| مادر | عزیزه کشاورز |
| پدر | میرزا علیاکبر تاجر نهاوندی |
| محل تحصیل | در فرانسه |
| پیشه | سیاستمدار |
هوشنگ نهاوندی (۱۱ آذر ۱۳۱۱[۱] – ۲۷ مهر ۱۴۰۴[۲]) سیاستمدار، اقتصاددان و استاد دانشگاه ایرانی بود. او وزیر آبادانی و مسکن، وزیر علوم، رئیس دانشگاه پهلوی و رئیس دانشگاه تهران در دوران محمدرضا پهلوی بود.
خانواده و خاستگاه
هوشنگ نهاوندی در ۱۱ آذر ۱۳۱۱ در رشت به دنیا آمد. پدر و مادر او هر دو اهل گیلان بودند. پدر هوشنگ، میرزا علی اکبر تاجر نهاوندی، در مدرسه رشدیه در رشت تحصیل کرده بود و به صادرات و واردات با روسیه اشتغال داشت. جد چهارم او لر بود و از نهاوند به رشت مهاجرت کرده بود و در این شهر تجارت میکرد. او از مؤسسان شعبهٔ حزب عامیون دمکرات در استان گیلان بود و در مجلس مؤسسان اول به نمایندگی از لاهیجان[۳] انتخاب شد و چون جوانترین نماینده بود به منشی گری مجلس رسید. او به زبان روسی تسلط داشت و مترجم میرزا کوچک خان جنگلی در دورهٔ نهضت جنگل بود. مادر هوشنگ، عزیزه، دختر تاجری یزدی ولی مقیم گیلان به نام میرزا محمد وکیل التجار یزدی بود که نمایندگی رشت را در ادوار اول و دوم مجلس شورای ملی بر عهده داشت. فریدون از رهبران و مؤسسان حزب توده و کریم کشاورز فعالان سیاسی چپگرا دایی هوشنگ نهاوندی بودند.[۴]
پس از حمله شوروی به ایران در سال ۱۳۲۰، پدر وی خانهای در خیابان جامی تهران خرید و خانوادهاش را به تهران آورد تا از حملهٔ روسها در امان باشند و زین پس تنها تابستانها به رشت میرفتند.[۵]
از فرزندان نهاوندی، فیروزه استاد علوم اجتماعی دانشگاه آزاد بروکسل و افسانه استاد مطالعات رهبری دانشگاه سن دیگو و استاد سابق دانشگاه ایالتی آریزونا است. همسر افسانه علی ملکزاده رئیس دانشگاه روزولت است.[۶]
فعالیت
او به هنگام تحصیل در فرانسه جزء گروه چپگرای پاریس بود. در ابتدا مدرک کارشناسی حقوق خویش را از دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران گرفت و سپس رهسپار فرانسه شد. در پاریس موفق به اخذ مدرک دکترای اقتصاد دولتی از دانشگاه پاریس شد و در بازگشت به گروه ترقی خواه حسنعلی منصور پیوست و در کابینه وی وزیر مسکن و آبادانی شد. پس از قتل منصور به توصیه امیراسدالله علم به ریاست دانشگاه شیراز منصوب شد و مدتی بعد به دعوت احسان نراقی به گروه اندیشمندان فرح پهلوی پیوست. او سپس برای مدتی رئیس دفتر مخصوص شهبانو فرح پهلوی شد. او مدتی نیز به ریاست دانشگاه تهران دست یافت.[۷] نهاوندی در دولت جعفر شریفامامی به عنوان وزیر علوم فعالیت کرد.
وی پس از انقلاب از ایران خارج شد و به مدت ۱۴ سال استاد دانشگاه پاریس بود.
او در سال ۱۹۹۲ عضو Correspondant فرهنگستان علوم اخلاقی و سیاسی فرانسه شد.[۸]
گزارش تورم به شاه
نهاوندی معتقد بود امیرعباس هویدا گزارش واقعی وضعیت کشور را به محمدرضا پهلوی نمیدهد. از این رو وی در سال ۱۳۵۴ گزارش گروه بررسی مسائل ایران (گروه اندیشمندان) در خصوص میزان تورم را نزد محمدرضا پهلوی برد. در این گزارش تصریح شده بود که میزان افزایش قیمتها در سال قبل بیش از ۳۰ درصد بوده است و این روند در سال جاری نیز ادامه خواهد داشت.[۹][۱۰]
آثار
- آخرین روزها، انتشارات شرکت کتاب، لس آنجلس، ۱۳۸۳
- خمینی در فرانسه، انتشارات شرکت کتاب، لس آنجلس، ۱۳۸۹
- ایران شوک بلندپروازیها، انتشارات شرکت کتاب، لس آنجلس، ۱۳۸۹
- سه رویداد و سه دولتمرد، انتشارات شرکت کتاب، ۲۰۰۸
- محمدرضا پهلوی آخرین شاهنشاه، انتشارات شرکت کتاب، ۱۳۹۲
منابع
- ↑ «"هوشنگ نهاوندی"». ویسگون. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ «هوشنگ نهاوندی، رئیس پیشین دانشگاههای تهران و پهلوی، درگذشت». BBC News فارسی. ۲۰۲۵-۱۰-۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ «فهرست اسامی نمایندگان مجلس مؤسسان اول (آذر 1304)». مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران. بایگانیشده از اصلی در ۶ مارس ۲۰۱۶.
- ↑ "Sequence 4: Houshang Nahavandi. Interview recorded by Shahrokh Meskoob, 14, 20, 29 May 1985 and 13 February, 8, 27 March, 11 April 1986, Paris, France. Iranian Oral History Collection, Harvard University. Harvard University Library PDS". Page Delivery Service; Office for Information Systems; Harvard University Library (به انگلیسی). 1985-05-29. Retrieved 2015-09-17.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link) - ↑ «هوشنگ نهاوندی، متن کامل مصاحبه». Iran Oral History. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۴.
- ↑ https://medium.com/@jahandad.memarian/afsaneh-nahavandi-real-leadership-is-serving-others-40e89fae17a
- ↑ بازیگران سیاسی عصر رضاشاهی و محمدرضاشاهی. ناصر نجمی. انتشارات انیشتین. ۱۳۷۳ تهران
- ↑ «Correspondants». Académie des Sciences Morales et Politiques (به فرانسوی). ۲۰۱۸-۰۱-۱۵. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۱.
- ↑ «به عبارت دیگر: گفتگو با هوشنگ نهاوندی». BBC.
- ↑ «به عبارت دیگر: گفتگو با هوشنگ نهاوندی». نسخه بایگانی شده BBC. بایگانیشده از اصلی در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۶. دریافتشده در ۴ نوامبر ۲۰۲۱.
|  | |
 رده
* سرپرست | ||