هیالوما
| هیالوما | |
|---|---|
 | |
| نمونهٔ هیالوما مارژیناتوم در الکل | |
| رده‌بندی علمی | |
| فرمانرو: | |
| شاخه: | |
| زیرشاخه: | |
| رده: | |
| زیررده: | |
| راسته: | Ixodida |
| تیره: | Ixodidae |
| سرده: | Hyalomma کخ، ۱۸۴۴ |
| گونه‌ها | |
|
۲۸ گونه، متن را ببینید | |
هیالوما سرده‌ای از کنه‌های سخت است که در آسیا، اروپا و شمال آفریقا رایج می‌باشد. این کنه‌ها در آفریقای جنوبی نیز یافت می‌شوند. نام این سرده از یونانی گرفته شده است: هیالوس (ὕαλος) به معنای بلور، شیشه؛ و اُما (ὄμμα) به معنای چشم. باور بر این است که این سرده از ایران یا آسیای مرکزی منشأ گرفته و سپس به سایر نقاط آسیا، از جمله خاورمیانه، و نیز به جنوب اروپا و آفریقا گسترش یافته است.[۱]
توصیف
گونه‌های هیالوما کنه‌هایی بزرگ با پشتی تیره، حاشیه‌های مشخص و چشمانی متمایز هستند. این سرده گاهی به دلیل وجود نوارهای رنگ روشن روی پاها «کنه‌های پا-نواری» نامیده می‌شود؛ نباید با Amblyomma که «کنه‌های نواری» نام دارند، اشتباه گرفته شود. شناسایی گونه‌های هیالوما اغلب دشوار است، زیرا به دلیل شرایط سخت محیطی و کمبود منابع غذایی، دورگه‌گیری و تنوع ژنتیکی و ریختی بالایی دارند. با وجود میزبان‌های اندک، آن‌ها مجبورند به محض احساس شدن یک میزبان بالقوه فعال شوند.
انگل‌خواری
Hyalommaهای بالغ می‌توانند انسان را نیش بزنند و عوامل بیماری‌زای جدی را منتقل کنند. هیالوماهای نابالغ (نمف) معمولاً از پرندگان، جوندگان و خرگوش‌ها تغذیه می‌کنند و می‌توانند عامل بیماری‌های ویروسی و ریکتزیوز باشند. نمف‌ها اغلب توسط پرندگان مهاجر از یک مکان به مکان دیگر منتقل می‌شوند. برای مثال، یک پرندهٔ مهاجر که نمف Hyalomma marginatum را حمل می‌کند، می‌تواند باعث تب خونریزی‌دهنده کریمه-کنگو شود.[۱] گونه‌های هیالوما همچنین می‌توانند ریکتزیاهایی مانند تیفوس کنه سیبری، تب بوتنو و تب کیو را منتقل کنند.[۱]
آرایه‌شناسی
هیالوما بخشی از زیرخانوادهٔ Rhipicephalinae، در کلاد گسترده‌تر Amblyocephalus از Ixodidae می‌باشد.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ixodidae کلادوگرام بر اساس بارکر و همکاران، (۲۰۲۴)[۲] |
گونه‌ها
تا سال ۲۰۲۵، ۲۸ گونه به عنوان هیالوما توصیف شده است:[۳]
- Hyalomma aegyptium لینه، ۱۷۵۸
- Hyalomma albiparmatum شولتسه، ۱۹۱۹
- Hyalomma anatolicum کخ، ۱۸۴۴[۴]
- Hyalomma arabica پگرام، هوگشترال و واصف، ۱۹۸۲
- Hyalomma asiaticum شولتسه و شلوتکه، ۱۹۲۹
- Hyalomma brevipunctatum شریف، ۱۹۲۸
- Hyalomma dromedarii کخ، ۱۸۴۴
- Hyalomma erythraeum تونلی-روندلی، ۱۹۳۲
- Hyalomma excavatum کخ، ۱۸۴۴
- Hyalomma franchinii تونلی-روندلی، ۱۹۳۲
- Hyalomma glabrum دلپی، ۱۹۴۹
- Hyalomma hussaini شریف، ۱۹۲۸
- Hyalomma hystricis دندا و راجا، ۱۹۷۴
- Hyalomma impeltatum شولتسه و شلوتکه، ۱۹۳۰
- Hyalomma impressum کخ، ۱۸۴۴
- Hyalomma isaaci شریف، ۱۹۲۸
- Hyalomma kumari شریف، ۱۹۲۸
- Hyalomma lusitanicum کخ، ۱۸۴۴ [۵]
- Hyalomma marginatum کخ، ۱۸۴۴
- Hyalomma nitidum شولتسه، ۱۹۱۹
- Hyalomma punt هوگشترال، کایزر و پدرسن، ۱۹۶۹
- Hyalomma rhipicephaloides نویمان، ۱۹۰۱
- Hyalomma rufipes کخ، ۱۸۴۴
- Hyalomma schulzei اولنف، ۱۹۳۱
- Hyalomma scupense شولتسه، ۱۹۱۹[۶]
- Hyalomma somalicum تونلی-روندلی، ۱۹۳۵
- Hyalomma truncatum کخ، ۱۸۴۴
- Hyalomma turanicum پومرانتسف، ۱۹۴۶
یادداشت‌ها
منابع
- 1 2 3 Roberts, Larry S.; Janovy, John (2009). "Chapter 41: Parasitic Arachnids: Subclass Acari, Ticks and Mites". Gerald D. Schmidt & Larry S. Roberts' Foundations of Parasitology (8 ed.). Boston: McGraw-Hill Higher Education. p. 645. ISBN 978-0-07-302827-9.
- ↑ Barker, Stephen C.; Kelava, Samuel; Mans, Ben J.; Apanaskevich, Dmitry A.; Seeman, Owen D.; Gofton, Alexander; Shao, Renfu; Teo, Ernest J. M.; Evasco, Kimberley L.; Soennichsen, Kari F.; Barker, Dayana; Nakao, Ryo (2024-02-12). "The first cryptic genus of Ixodida, Cryptocroton n. gen. for Amblyomma papuanum Hirst, 1914: a tick of North Queensland, Australia, and Papua New Guinea". Zootaxa (in English). 5410 (1): 91–111. doi:10.11646/zootaxa.5410.1.5. ISSN 1175-5334.
- ↑ Guglielmone, Alberto A.; Petney, Trevor N.; Robbins, Richard G. (2020-11-05). "Ixodidae (Acari: Ixodoidea): descriptions and redescriptions of all known species from 1758 to December 31, 2019". Zootaxa (in English). 4871 (1): 1–322. doi:10.11646/zootaxa.4871.1.1. ISSN 1175-5334.
- ↑ Sonenshine, Daniel E. (2006). "Tick pheromones and their use in tick control". Annual Review of Entomology. 51 (1): 557–580. doi:10.1146/annurev.ento.51.110104.151150. PMID 16332223.
- ↑ Parola, Philippe; Hasnaoui, Bouthaina; Ouarti, Basma; Amirat, Zaina; Bouledroua, Rym; Almeras, Lionel; Gerbeau, Elodie; Masotti, Noelle; Bérenger, Jean-Michel; Stachurski, Frederic; Diarra, Adama Zan (2026). ""Giant tick" attacks: dynamics of Hyalomma lusitanicum and detection of Rickettsia sibirica mongolitimonae in southern France". Parasite. 33: 38. doi:10.1051/parasite/2026037. ISSN 1776-1042. PMC 13347966. PMID 42423295.
- ↑ Gharbi, M.; Darghouth, M.A. (2014). "A review of Hyalomma scupense (Acari, Ixodidae) in the Maghreb region: from biology to control". Parasite. 21: 2. doi:10.1051/parasite/2014002. PMC 3917376. PMID 24507485.
پیوند به بیرون
- کنه‌ها