وایرا ویکه-فریبرگا

وایرا ویکه-فریبرگا
ویکه-فریبرگا در ۲۰۲۲
رئیس‌جمهور لتونی
دوره مسئولیت ۸ ژوئیه ۱۹۹۹ – ۸ ژوئیه ۲۰۰۷
نخست‌وزیر	Vilis Krištopans آندریس اشکله آندریس برزینچ Einars Repše ایندولیس امسیس آیگارس کالویتیس
پس از	گونتیس اولامیس
پیش از	والدیس زاتلرس
اطلاعات شخصی
زاده	۱ دسامبر ۱۹۳۷ ‏(۸۸ سال) ریگا، لتونی
حزب سیاسی	کنشگر سیاسی مستقل
همسر(ان)	Imants Freibergs
فرزندان	۲
محل تحصیل	دانشگاه تورنتو دانشگاه مک‌گیل
وبگاه	https://www.president.lv/en/president-of-latvia/former-presidents-of-latvia/vaira-vike-freiberga

وایرا ویکه-فریبرگا (انگلیسی: Vaira Vīķe-Freiberga؛ زادهٔ ۱ دسامبر ۱۹۳۷) یک سیاست‌مدار اهل لتونی است.^[۱]

وایرا ویک در ریگا، لتونی متولد شد . در پایان سال 1944، همزمان با آغاز دومین اشغال لتونی توسط شوروی، والدینش به آلمان نازی فرار کردند . در آنجا، او اولین تحصیلات خود را در مدرسه ابتدایی لتونیایی در اردوگاه آوارگان در لوبک ، آلمان گذراند ، جایی که خواهر نوزادش درگذشت.  سپس خانواده‌اش در سال 1949 به کازابلانکا در مراکش فرانسوی نقل مکان کردند  . در آنجا، او زبان فرانسه را در یک مدرسه ابتدایی در روستای سد برق آبی دائورات آموخت. سپس به کالج جوانان مرس-سلطان در کازابلانکا رفت . در سال 1954 خانواده‌اش به تورنتو ، انتاریو، کانادا نقل مکان کردند، جایی که او دبیرستان را به پایان رساند.

ویس در کالج ویکتوریای دانشگاه تورنتو تحصیل کرد و در سال ۱۹۵۸ با مدرک لیسانس هنر و در سال ۱۹۶۰ با مدرک کارشناسی ارشد هنر در رشته روانشناسی فارغ‌التحصیل شد.  او در بانک تجارت امپریال کانادا به عنوان صندوقدار و به صورت پاره وقت به عنوان سرپرست در مدرسه شبانه‌روزی دخترانه برانکسوم هال کار کرد. در سال ۱۹۵۸، با تسلط به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، لتونیایی، اسپانیایی و آلمانی،  به عنوان مترجم مشغول به کار شد و سال بعد به عنوان معلم زبان اسپانیایی برای پایه‌های ۱۲ و ۱۳ در کالج بانوان انتاریو مشغول به کار شد . پس از اتمام مدرک کارشناسی ارشد، ویس در اواخر سال ۱۹۶۰ به عنوان روانشناس بالینی در بیمارستان روانپزشکی تورنتو مشغول به کار شد. او در سال ۱۹۶۱ آنجا را ترک کرد تا تحصیلات خود را در دانشگاه مک‌گیل در مونترال از سر بگیرد و در عین حال به صورت پاره وقت در دانشگاه کنکوردیا تدریس کند . او دکترای خود را در رشته روانشناسی از دانشگاه مک‌گیل در سال 1965 با ارائه پایان‌نامه‌ای با راهنمایی دکتر ویرجینیا داگلاس با عنوان « یادگیری مفاهیم در کودکان عادی و بیش‌فعال» دریافت کرد . ^[۲]

از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۹۸، ویس-فریبرگا حرفه استادی خود را در دانشکده روانشناسی دانشگاه فرانسوی زبان مونترال دنبال کرد ، جایی که به تدریس روان‌داروشناسی ، روان‌زبان‌شناسی ، نظریه‌های علمی، روش‌های تجربی، زبان و فرآیندهای شناختی پرداخت. تحقیقات تجربی او بر فرآیندهای حافظه و زبان و تأثیر داروها بر فرآیندهای شناختی متمرکز بود. در همان زمان، او تحقیقات علمی در مورد نشانه‌شناسی ، شعرشناسی و تحلیل ساختاری متون قابل دسترسی به کامپیوتر از یک سنت شفاهی - سنت ترانه‌های محلی لتونی - انجام داد . در این دوره، او ده کتاب و حدود ۱۶۰ مقاله، رساله و فصل کتاب نوشت؛ بیش از ۲۵۰ سخنرانی، خطابه و ارتباطات علمی به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و لتونی ارائه داد؛ و مصاحبه‌های رادیویی، تلویزیونی و مطبوعاتی متعددی به زبان‌های مختلف انجام داد.

در طول آن دوره، ویس-فریبرگا سمت‌های برجسته‌ای در سازمان‌های علمی و پژوهشی ملی و بین‌المللی و همچنین در تعدادی از کمیته‌های دولتی، نهادی، دانشگاهی و بین‌رشته‌ای کانادا داشت و در آنجا تجربه اداری گسترده‌ای کسب کرد.  او دریافت‌کننده مدال‌ها، جوایز و افتخارات بسیاری برای کارهای برجسته در علوم انسانی و اجتماعی است.

در ژوئن ۱۹۹۸، او به عنوان استاد ممتاز دانشگاه مونترال انتخاب شد و پس از ۵۴ سال غیبت به سرزمین مادری خود، لتونی، بازگشت. در ۱۹ اکتبر، نخست وزیر او را به عنوان مدیر مؤسسه تازه تأسیس لتونی منصوب کرد.

ویس-فریبرگا در سال ۱۹۹۹ رئیس جمهور لتونی شد . اگرچه در اولین رأی‌گیری نامزد نشد، اما توسط سایما (پارلمان لتونی) انتخاب شد و در ۲۰ ژوئن به عنوان رئیس جمهور لتونی انتخاب شد. او در ۸ ژوئیه سوگند یاد کرد. میزان محبوبیت او بین ۷۰ تا ۸۵ درصد بود و در سال ۲۰۰۳ با ۸۸ رأی از ۹۶ رأی برای دومین دوره چهار ساله دیگر انتخاب شد.

او به طور فعال از اختیاراتی که قانون اساسی جمهوری لتونی به رئیس جمهور اعطا کرده بود، استفاده کرد. او همچنین نقش مهمی در دستیابی لتونی به عضویت در ناتو و اتحادیه اروپا ایفا کرد . او به عنوان سخنران دعوت شده در رویدادهای بین‌المللی متعدد (مانند جلسه مشترک کنگره ایالات متحده ،  در ژوئن 2006) و همچنین به عنوان یک کارشناس صریح در مورد مسائل اجتماعی، ارزش‌های اخلاقی، گفتگوی تاریخی اروپا و دموکراسی حضور داشت. در دوران ریاست جمهوری خود، او به طور منظم از شهرها و روستاها برای دیدار حضوری با موکلانش بازدید می‌کرد و سالانه هزاران نامه از لتونیایی‌ها دریافت می‌کرد.

در آوریل 2005، کوفی عنان، دبیرکل سازمان ملل متحد ، ویس-فریبرگا را به عنوان عضوی از تیم رهبران سیاسی جهانی خود که به پیشبرد دستور کار اصلاحات جامع او کمک می‌کنند، معرفی کرد.  در سپتامبر 2006، سه کشور حوزه بالتیک رسماً نامزدی او را برای سمت دبیرکلی سازمان ملل متحد اعلام کردند .

از زمان پایان ریاست جمهوری‌اش در ژوئیه ۲۰۰۷، ویس-فریبرگا به عنوان سخنران مدعو به طور فعال در طیف گسترده‌ای از رویدادهای بین‌المللی شرکت داشته است. او عضو بنیانگذار و رئیس سابق باشگاه مادرید ، عضو شورای روابط خارجی اروپا و حامی افتخاری چندین بنیاد است. او عضو کمیته پشتیبانی جایزه کتاب اروپایی ۲۰۰۷ و حامی افتخاری کنفرانس پاریس در مورد آموزش ادبیات اروپایی بود. در ۱۴ دسامبر ۲۰۰۷، او به عنوان معاون رئیس گروه بازتاب در مورد آینده بلندمدت اتحادیه اروپا منصوب شد. در سال ۲۰۰۸، او به عضویت شورای اروپایی در مورد مدارا و آشتی درآمد . در طول ترم بهار ۲۰۰۸، او به عنوان عضو ارشد مدعو در موسسه سیاست، دانشکده حکومت جان اف کندی ، دانشگاه هاروارد فعالیت داشت . او رئیس کمیته شناسایی هیئت منطقه تحقیقاتی اروپا (۲۰۰۸) و رئیس هیئت بررسی شورای تحقیقات اروپا (۲۰۰۹) بود. ویس-فریبرگا همچنین به هیئت مشورتی انجمن اروپایی مربیان تاریخ (EUROCLIO) منصوب شد. در اکتبر 2011، او به عنوان رئیس گروه کارشناسان سطح بالای کمیسیون اروپا در زمینه آزادی رسانه‌ها منصوب شد.

او کاندیدای اولین رئیس دائمی شورای اروپا بود . در نهایت هرمان ون رومپوی برای این سمت انتخاب شد. ویک-فریبرگا گفته است که طبق پیمان لیسبون و فراتر از آن، یک اروپای فدرال مطلوب است.

ویج فریبرگا عضو زیر است:

• شورای تعامل روسای سابق کشورها و دولت‌ها ، بر سه حوزه اصلی اولویت‌دار تمرکز داشت: صلح و امنیت، احیای اقتصاد جهانی و معیارهای اخلاقی جهانی.
• بنیاد رهبری جهانی ، سازمانی است که برای حمایت از رهبری دموکراتیک، جلوگیری و حل منازعات از طریق میانجیگری و ترویج حکومت‌داری خوب در قالب نهادهای دموکراتیک، بازارهای آزاد، حقوق بشر و حاکمیت قانون فعالیت می‌کند. این بنیاد این کار را با در اختیار قرار دادن تجربیات رهبران سابق به صورت محرمانه و محرمانه به رهبران ملی امروز انجام می‌دهد. این بنیاد یک سازمان غیرانتفاعی متشکل از روسای سابق دولت، مقامات ارشد دولتی و سازمان‌های بین‌المللی است که از نزدیک با روسای دولت‌ها در مورد مسائل مربوط به حکومت‌داری که برایشان مهم است، همکاری می‌کنند.
• کمیته افتخاری بنیاد شیراک، [ 16  تأسیس این بنیاد در سال 2008 توسط ژاک شیراک، رئیس جمهور سابق فرانسه ، به منظور ترویج صلح جهانی. او همچنین به عنوان عضو هیئت داوران جایزه پیشگیری از درگیری  که هر ساله توسط این بنیاد اعطا می‌شود، شرکت می‌کند.
• شورای رهبری کنکوردیا ، یک سازمان غیرانتفاعی و غیرحزبی مستقر در شهر نیویورک که بر ارتقای همکاری مؤثر بخش دولتی و خصوصی برای ایجاد آینده‌ای مرفه‌تر و پایدارتر تمرکز دارد.
• هیئت متفکران انجمن جهانی بوستون.
• هیئت مشورتی اجلاس اروپایی پراگ .