وجد سانتا ترسا

L'Estasi di Santa Teresa
Click on the map for a fullscreen view
هنرمندجان لورنتسو برنینی
سال۱۶۴۷ (1647)–1652
کاتالوگ۴۸
گونهSculpture
موادMarble
ابعاد
Life-size
مکانسانتا ماریا دلا ویتوریا، رم
مختصات۴۱°۵۴′۱۷″ شمالی ۱۲°۲۹′۳۹″ شرقی / ۴۱٫۹۰۴۷۲°شمالی ۱۲٫۴۹۴۱۷°شرقی / 41.90472; 12.49417
پیشینRaimondi Chapel
پسینTruth Unveiled by Time (Bernini)

وجد سنت ترزا (انگلیسی: Ecstasy of Saint Teresa، که با نام Saint Teresa in Ecstasy نیز شناخته می‌شود؛ ایتالیایی: L'Estasi di Santa Teresa یا Santa Teresa in estasi) یک گروه مجسمه‌ای قطعه محراب از مرمر سفید است که در یک aedicule مرتفع در نمازخانهٔ کورنارو در کلیسای سانتا ماریا دلا ویتوریا در رم قرار دارد.[۱] طراحی و کَندهٔ اثر کار جان لورنتسو برنینی، برجسته‌ترین مجسمه‌ساز زمان خود، است که چینش نمازخانه را نیز با مرمر، استاکو و رنگ طراحی کرد. این سفارش در ۱۶۵۲ تکمیل شد.

در دو سوی مجموعه، دو دستهٔ تصویر اهداکننده اعضای خانوادهٔ کورنارو دیده می‌شود که گویی چون تماشاگران در جعبه‌های یک تئاتر، گروه مرکزی را می‌نگرند. این گروه به‌طور کلی یکی از شاهکارهای مجسمه‌سازی باروک بلندمرتبه رومی شمرده می‌شود. مجسمه بالای محراب سنت ترزا آویلا، راهبه‌ای کرملی اسپانیایی (۱۵۱۵–۱۵۸۲) را نشان می‌دهد که در حال خلسۀ دینی بی‌خود می‌شود و فرشته‌ای با نیزه بر بالین او ایستاده است؛ بر پایهٔ روایت خود او از یک رؤیا.

مجموعه

تمام مجموعه به دست برنینی پُخته و در دوران پاپی پامفیلی زیر نظر اینوسنت دهم به پایان رسید. هنگامی که اینوسنت بر تخت پاپی نشست، از خدمات هنری برنینی روی برتافت؛ زیرا برنینی هنرمند محبوب پاپ پیشین و ولخرجِ باربرینی، یعنی اوربان هشتم، بود. در نبود حامی پاپی، خدمات کارگاه برنینی برای سفارش‌دهندگانی چون کاردینال فدریکو کورنارو (۱۵۷۹–۱۶۵۳)، اشراف‌زادهٔ ونیزی، در دسترس قرار گرفت.

کورنارو کلیسای تا آن زمان کم‌اهمیت کرملی‌های پابرهنه را برای نمازخانهٔ تدفینی خود برگزیده بود.[الف] جایگاه برگزیده در جناح چپ بود که پیش‌تر تصویری از «سنت پل در خلسه» در آن قرار داشت و با دراماتیزه‌سازی برنینی از تجربه‌ای دینی که نخستین قدیسهٔ کرملی‌های پابرهنه تجربه و روایت کرده بود—که اندکی پیش، در ۱۶۲۲، به مقام قدیسی رسیده بود—جایگزین شد.[۲] این کار در ۱۶۵۲ و با بهای شاهزادگانهٔ ۱۲هزار اسکودی کامل شد.[ب]

یک مدل کوچک سفالی به ارتفاع حدود ۴۷ سانتیمتر (۱۹ اینچ) میان ۱۶۴۴ و ۱۶۴۷ ساخته شد. این مجسمه نخستین تجسم پروژه را نشان می‌دهد و رد انگشتان برنینی هنوز بر آن پیداست. این مدل در مجموعهٔ ارمیتاژ نگهداری می‌شود.[۴]

گروه مجسمه‌سازی و محیط آن

نمای گسترده‌تر، شامل پرتره‌های کورنارو، اما بدون بخش‌های پایین نمازخانه.

دو پیکر مرکزی—راهبهٔ مدهوش و فرشته با نیزه—از روایتی می‌آیند که سانتا ترسا، راهبه‌ای عارف و اصلاح‌گرِ کرملی‌های پابرهنه و عابدِ گوشه‌نشین، در زندگینامه‌اش، زندگی ترزای عیسی، بازگو کرده است. او تجربهٔ خلسهٔ دینی‌اش در دیدار با فرشته را چنین توصیف می‌کند:

نیزه‌ای بلند از طلا در دستش دیدم و در نوک آهنینش آتشی خردک می‌نمود. گاه آن را در دل من می‌راند و تا ژرفنای درونم می‌گذرانْید؛ چون بیرونش می‌کشید، می‌نمود که اندرونم را نیز با خود بیرون می‌کِشد و سراسرم را در آتشِ عشق عظیمِ خدا می‌نهاد. درد چنان بسیار بود که ناله‌ام برمی‌آمد؛ و با این‌همه، چنان شیرین بود این دردِ فزون‌ازحد که رهایی از آن را نمی‌خواستم. جان اکنون به کمتر از خدا خشنود نمی‌شود. این درد جسمانی نیست، روحانی است؛ با این حال، تن نیز بهره‌ای از آن دارد. این نوازشِ عشقی است چنان شیرین میان جان و خدا که از نیکوییِ خویش از خدا خواهم تا هر که پندارد من دروغ می‌گویم، آن را تجربه کند.[۵]

گروه با نور طبیعی که از پنجره‌ای پنهان در گنبد aedicule پیرامون می‌تابد روشن می‌شود و پرتوهای زراندود استاکویی آن را برجسته‌تر می‌کند. ترزا بر ابرکی آرمیده است که نشان می‌دهد با تجلّی‌ای الهی روبه‌رو هستیم. گواهان دیگر بر دیوارهای جانبی پدیدار می‌شوند؛ نقش‌برجسته تمام‌قدِ تصویر اهداکننده مردان خانوادهٔ کورنارو—برای نمونه کاردینال فدریکو کورنارو و دوج جووانی یکم کورنارو—حاضرند و گویی در جعبه‌هایی چون تماشاخانه مشغول گفت‌وگو دربارهٔ رویدادند. با آنکه پیکره‌ها از مرمر سفید تراشیده شده‌اند، aedicule، قابهٔ دیوارها و جعبه‌های تئاتر از مرمرهای رنگین ساخته شده‌اند. در بالا، سقف نمازخانه با آسمانی پُر از کروبیان و فرودیِ نور روح‌القدس—که به شکل کبوتری نمادپردازی شده—به‌صورت تَزئینات نقاشیِ وهم‌انگیز آراسته شده است.

مورخ هنر رودلف ویتکوور نوشته است:

با آنکه طرح، در کل، خصیصه‌ای تصویرپردازانه دارد، برنینی میان درجات گوناگون واقعیت تمایز گذاشت؛ اعضای نمازخانهٔ کورنارو به‌سان ما زنده می‌نمایند. آنان به فضای ما و دنیای ما تعلق دارند. رویداد ماوراییِ رؤیای ترزا به قلمرویی جداگانه برکشیده شده، و بیش از هر چیز به‌واسطهٔ چترِ جداکنندهٔ اثر و نور آسمانی از حوزهٔ تماشاگر جدا شده است.[۶]

تفسیرها

اثرات، نمایش‌گونه‌اند،[۷] خانوادهٔ کورنارو چنان می‌نمایند که گویی از جعبه‌های خود در حال تماشای صحنه‌اند،[۸] و نمازخانه لحظه‌ای را به تصویر می‌کشد که در آن امر قدسی بر پیکر زمینی فرود می‌آید. کارولاین ببکاک از درآمیختن لذت شهوانی و روحانی نزد برنینی سخن می‌گوید و آن را هم آگاهانه و هم اثرگذار بر هنرمندان و نویسندگان عصر خود می‌شمارد.[۹] اروینگ لوین گفته است: «خلسه مذهبی به نقطهٔ تماس زمین و آسمان، ماده و روح بدل می‌شود».[۱۰] چنان‌که زندگی‌نامه‌نویس برنینی فرانکو مورماندو خاطرنشان کرده، گرچه نقطهٔ آغاز برنینی برای بازنمایی تجربهٔ عرفانی ترزا توصیف خود او بود، بسیاری از جزئیات این تجربه (مثلاً وضعیت بدن او) را هرگز خود او معین نکرده و برنینی آزادانه از خیال هنری خویش افزود تا نیروی اغواگرانه و تقریباً مرزشکنانهٔ صحنه را بیفزاید: «بی‌گمان هیچ هنرمندی، در بازنمایی این صحنه، پیش یا پس از برنینی، تا این اندازه در دگرگون کردن چهرهٔ قدیسه جسارت به خرج نداد.»[۱۱]

نقد

برخی پژوهشگران بر این باورند که در اثر دلالت‌های جنسی وجود دارد. از آن به‌عنوان اثری «به‌راستی (sic) جسورانه از منظر عفت» یاد شده؛[۱۲] «شگفت‌انگیزترین نمایش چشم‌چرانی در هنر»؛[۱۳] و «زننده‌ترین و موهن‌ترین نمونهٔ هنر باروک.»[۱۴] برخی نویسندگان استدلال کرده‌اند که محبوبیت اثر «بسیار به امر جنسی مربوط است.»[۱۵][۱۶] و با جای دادن مجسمه در بستری تئاتری، این ایراد گرفته شده که برنینی «لحظه‌ای خصوصی را به نمایشی بس عمومی بدل کرده است.»[۱۳] منتقد هنری ویکتوریایی آنا جیمسون می‌خواست آن را نابود کنند: «حتی آنان که کمترین سختگیری را در امور هنر دارند، در اینجا با کمال میل سنگ اول را خواهند انداخت.»[۱۷][۱۸] در برابر استدلال‌های نافی دلالت‌های جنسی، فرانکو مورماندو گفته است «هیچ‌یک از این دفاعیه‌ها کاملاً دقیق نیست.»[۱۱] و سایمون شاما استدلال کرده است: «منتقدان و پژوهشگران خود را به زحمت می‌اندازند تا از بیان بدیهی‌ترین نکته بپرهیزند.»[۱۹]

دیگر پژوهشگران می‌گویند که هیچ محتوای جنسی‌ای در تندیس نیست و استدلال می‌کنند که:

  1. برنینی به‌امانت‌داری توصیف ترزا را دنبال کرده است.
  2. کلیسا پذیرفته بود که اتحاد عرفانی غالباً عناصر اروتیک دربردارد.
  3. در تندیس هیچ برهنگی‌ای وجود ندارد.[۲۰]

کارهای مشابه بنینی

  • همچنین بنگرید به مدخل نمازخانهٔ کورناروِ برنینی در بخش باروک.
  • مرگ لودوویکا آلبرتونِ خجسته (۱۶۷۱–۱۶۷۴)—سان فرانچسکو آ ریپا، رم.
  • شهادت سنت لاورنس (۱۶۱۴–۱۵)[۲۱]
  • حقیقتِ بر زمان آشکار (۱۶۴۶–۱۶۵۲) – گالریا بورگزه، رم.[۲۲]

آثار تأثیرگذار یا متأثر از آنها

  • پیکرهٔ استفانو مادرنو از سسیلیا (قدیس) در همنام (۱۶۰۰).
  • سانتا رُزا دِ لیما (۱۶۶۵) و عروجِ سنت کاترین اثر کافه ملکیوره.
  • سانت‌آناستازیا اثر فرانچسکو آپریله و ارکوله فراتا در کلیسای هم‌نام در رم.
  • موفق‌ترین گروه زیرزمینی اهل چک با نام «Ecstasy of Saint Theresa» نام خود را از این تندیس گرفت.
  • فرشتگان و شیاطین، رمانی از دن براون که این تندیس را سومین «محراب علم» ایلومیناتی خیالی فهرست می‌کند. کتاب براون به‌اشتباه می‌گوید که مجسمه از واتیکان به جایگاه کنونی‌اش منتقل شده و اینکه اوربان هشتم (که هنگام کار برنینی بر مجسمه از دنیا رفته بود) آن را بسیار جنسی یافته بود.[۲۳]
  • این تندیس موضوع ترانهٔ «The Lie» از آلبوم The Silent Corner and the Empty Stage پیتر همیل است.[۲۴]
  • در شوخی بی‌پایان اثر دیوید فاستر والاس، این مجسمه در کارنامهٔ فیلم‌سازی جیمز او. اینکاندنزا جونیور نقشی دارد؛ والاس همچنین سه صحنهٔ دیگرِ مرتبط با جوئل به آن اشاره می‌کند.
  • هنرمند هنر خیابانی بنکسی از تصویر سنت ترزا در یکی از آثارش بهره برد، هرچند پیکرهٔ فرشته را حذف و یک وعدهٔ غذای فست‌فود افزود.[۲۵]
  • این مجسمه و تصویرش در رمان Cutting for Stone اثر ابراهیم ورگِزه بارها ارجاع می‌شود.
  • در نظریه‌های روان‌کاوانهٔ ژاک لاکان، این تندیس نقشی مهم دارد، با ارجاعی مرکزی در کتابِ «سمینار بیستم: باز هم». لاکان بر این باور است که این تندیس به نظریهٔ او دربارهٔ امکان لذتی زنانه که نامتناهی و ناشناختنی است یاری می‌رساند، در حالی که لذت مردانه با پایان‌پذیری و ناکامی تعریف می‌شود. برخی جلدهای سمینار بیستم تصویری از تندیس را بر روی خود دارند.

نگارخانه

یادداشت‌ها

  1. ↑ کورنارو دلیلی داشت که از دفن در ونیز پرهیز کند، زیرا انتصاب او به کاردینالی به دست اوربان هشتم در زمانی که پدرش جووانی دوج بود، در شهر زادگاهش جنجال آفرید و خانواده‌ها از در اختیار داشتن هم‌زمان چنین مناصب نیرومندی منع شدند.
  2. ↑ معادل حدود ۱۲۰ هزار دلار آمریکا[۳]

منابع

  1. ↑ نام جایگزین Transverberation of Saint Teresa گاهی در وب‌سایت‌های مذهبی دیده می‌شود. OED "transverberation» را در انگلیسی واژه‌ای کهنه می‌داند، با تنها یک کاربرد در دههٔ ۱۸۸۰. این واژه به معنای «سوراخ کردن سینه» است، همان‌گونه که ترزا در رؤیای خود توصیف می‌کند.
  2. ↑ Boucher 1998‌ p. 135
  3. ↑ "Italian Baroque Sculpture: Books: Thames & Hudson". Archived from the original on 28 December 2005. Retrieved 23 October 2005.
  4. ↑ Hermitage Museum, The State. "The Ecstasy of St Teresa". Hermitage Museum. Archived from the original on 20 May 2021. Retrieved 24 March 2021.
  5. ↑ Teresa of Avila (1515–1582). The Life of Teresa of Jesus. Chapter XXIX; Part 17.
  6. ↑ Wittkower, Rudolf (1980). Art and Architecture in Italy 1600–1750, Pelican History of Art. p. 160.
  7. ↑ Greer, Thomas H.; Lewis, Gavin (2005). A Brief History of the Western World: To 1715. Wadsworth Thomson. p. 392. ISBN 978-0-534-64237-2.
  8. ↑ "Bernini". Khan Academy. Archived from the original on 15 June 2010. Retrieved 12 February 2010.)
  9. ↑ "Caroline Babcock". academia.edu. Archived from the original on 19 July 2011.
  10. ↑ Boucher 1998‌ p. 138
  11. 1 2 Mormando, Franco (2 October 2023). "Did Bernini's Ecstasy of St. Teresa cross a seventeenth-century line of decorum?". Word & Image. 39 (4): 351–383. doi:10.1080/02666286.2023.2180931. S2CID 265241431.
  12. ↑ Marshall, Lee (2020-09-17). "Santa Maria della Vittoria". The Telegraph (in British English). ISSN 0307-1235. Retrieved 2024-06-13.
  13. 1 2 Bowden, Alana Louise (2001). "The Saint Behind the Sculpture: (Re)Interpreting Saint Teresa's Ecstasy through a Feminist Analysis of Bernini's The Ecstasy of Saint Teresa". Literature & Aesthetics. 31 (1): 132–147. Retrieved 22 January 2024.
  14. ↑ A Gift of Angels: The Art of Mission San Xavier del Bac. University of Arizona Press; A Gift of Angels: The Art of Mission San Xavier del Bac (Southwest Center Series by Bernard L. Fontana and Edward McCain. 20 September 2010. ISBN 978-0-8165-2840-0.
  15. ↑ Weretka, John (2018). "The Ecstasy (?) Of Saint Teresa". In Beaven, Lisa; Ndalianis, Angela (eds.). Emotion and the Seduction of the Senses, Baroque to Neo-Baroque. Medieval Institute Publications. pp. 217–234. ISBN 978-1-58044-272-5.
  16. ↑ Church, Chloe (2020). Annunciating the Word in Image: Visual Exegesis of the Annunciation to Mary (Lk 1:26-38) in Counter-Reformation Italian Altarpieces (Thesis). p. 314. ProQuest 2827703947.
  17. ↑ "Wayback Machine" (PDF). arts.unl.edu. Archived from the original (PDF) on 25 فوریه 2024. Retrieved 29 سپتامبر 2025. {{cite web}}: یادکرد از عنوان عام استفاده کرده است (کمک)
  18. ↑ "A Furlough in Rome - Part Two". robertspublications (in English). Retrieved 2024-06-13.
  19. ↑ Schama, Simon (2006). Simon Schama's Power of Art. London: BBC Books. p. 125. ISBN 978-0-563-48710-4.
  20. ↑ Mormando, Franco (2023-10-02). "Did Bernini's Ecstasy of St. Teresa cross a seventeenth-century line of decorum?". Word & Image (in English). 39 (4): 351–383. doi:10.1080/02666286.2023.2180931. ISSN 0266-6286.
  21. ↑ "Web Gallery of Art, image collection, virtual museum, searchable database of European fine arts (1000–1900)". wga.hu.
  22. ↑ "Truth Unveiled by Time". Official. Archived from the original on 2005-10-25.
  23. ↑ Olson, Carl (4 January 2009). "Dan Brown Rushes In Where Angels (and Demons) Fear to Tread". Catholic Answers. Retrieved 13 January 2024.
  24. ↑ "The Lie (Bernini's Saint Theresa) de Peter Hammill". Archived from the original on 2012-04-25. Retrieved 2011-10-20.
  25. ↑ "Banksy". banksy.co.uk. Archived from the original on 2007-10-21.

پیوند به بیرون

ویدئوهای بیرونی
Ecstasy of Saint Teresa
پیشین:
Ludovisi Battle sarcophagus		 Landmarks of Rome پسین:
Raphael Rooms
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.