وکیلان و حقوق‌دانان بازداشت‌شده خیزش ۱۴۰۱ ایران

خیزش ۱۴۰۱ ایران
بخشی از کنار گذاشتن حجاب در ایران
و پیامدهای کشته‌شدن مهسا امینی
از بالا به پایین: جوانان معترض در بلوار کشاورز - تجمع حمایتی معترضان ایرانی در ملبورن - تجمع اعتراضی دانشجویان دانشگاه امیرکبیر
تاریخاز ۲۵ شهریور ۱۴۰۱[۱]
به‌مدت چند ماه[۲]
موقعیت
علت(ها)کشته‌شدن مهسا امینی
اهدافبراندازی نظام جمهوری اسلامی
روش‌ها
طرف‌های مدنی درگیر
شخصیت‌های پیشرو
مردمی، خودجوش و بدون ساختار رهبری سید علی خامنه‌ای
و دیگر مقامات نظام جمهوری اسلامی
تلفات و کشته‌ها

کشته‌شدگان:
دست‌کم ۵۱۱ تن (گزارش بی‌بی‌سی)،[۷]
دست‌کم ۵۲۹ نفر (هرانا)،[۸]
۵۳۷ تن (صدای آمریکا)،[۹]
دست‌کم ۵۷۰ تن (رادیو فردا)[۱۰][۱۱]
دست‌کم ۶۳۲ نفر (کانون حقوق بشر ایران)،[۱۲]
بیش از ۱٫۵۰۰ تن (طبق بولتن محرمانه سپاه)[۱۳]
از جمله، ۷۱ کودک و نوجوان[۱۴] (غیر از اعدام‌شدگان)

کشته‌شده بر اثر شکنجه یا نرسیدن دارو: دست‌کم ۱۵ تن[۱۵]

در خطر اعدام: دست‌کم ۱۰۹ تن[۱۶]

زخمی‌شدگان: در کردستان، بیش از ۸٫۰۰۰ هزار نفر[۱۷] (آمار سایر نقاط در دسترس نیست)

بازداشت‌شدگان: دست‌کم ۱۹٫۷۰۰ تن (هرانا)،[۱۸]
دست‌کم ۲۲٫۰۰۰ تن (قوه قضاییه)،[۱۹]
دست‌کم ۶۰٫۰۰۰ تن (صدای آمریکا)[۲۰]

کشته‌شدگان:
۶۸ نفر (هرانا)،[۲۱]
بیش از ۹۰ نفر (ایرنا)[۲۲]

زخمی‌شدگان: بیش از ۲٫۰۰۰ نفر[۲۳]

وکیلان و حقوق‌دانان بازداشت‌شده در خیزش ۱۴۰۱ ایران، گروهی از بازداشت‌شدگان به دست جمهوری اسلامی هستند.

آغاز موج بازداشت‌ها در خیزش ۱۴۰۱

مأموران امنیتی جمهوری اسلامی از شهریور و در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران شمار قابل توجهی از کنشگران مدنی و سیاسی… را بازداشت کردند.[۲۴][۲۵]

برخی از بازداشت‌شدگان

«اگر رهبری (خامنه‌ای) از نقض حقوق شهروندی خبر ندارند جای تأسف دارد و اگر خبر دارند، صد برابر، جای تأسف دارد.» (سخنی از کام‌فیروزی، وکیل بازداشت‌شده)[۲۶]

  • محمدعلی کامفیروزی؛ وکیلی که وکالت تعدادی از فعالان دانشجویی و سیاسی و نیز شماری از زندانیان را بر عهده داشته، در ۲۳ آذر و بدون احضاریه بازداشت شد.[۲۷]
  • نگین کیانی؛ وکیل و عضو کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی که در ۹ آبان ۱۴۰۱، پس از قبول وکالت بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری، توسط نیروهای امنیتی دستگیر شد.[۲۸]
  • آرش کیخسروی؛ وکیل و نیز فعال سیاسی‌ای که در ۸ آبان ۱۴۰۱ به دست نیروهای امنیتی در تهران بازداشت شد. بازداشت وی با تفتیش منزل و ضبط برخی لوازم شخصی‌اش همراه بوده‌است.[۲۹]
  • نازنین سالاری؛ وکیل و رئیس کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری استان فارس، فعال حقوق زنان و کودکان در شیراز است که در ۸ آبان ۱۴۰۱ بازداشت شد.[۲۸]
  • حسن اسدی زیدآبادی؛ حقوق‌دان، وکیل و عضو شورای مرکزی سازمان دانش‌آموختگان ایران که در ۲۵ آبان ۱۴۰۱ از سوی سازمان اطلاعات سپاه در خانه‌اش دستگیر شد.[۳۰][۳۱]
  • آستاره انصاری؛ وکیلی که به دست حکومت جمهوری اسلامی در شیراز بازداشت شد.[۲۸]
  • مصطفی نیلی؛ وکیلی که وکالت برخی از فعالان مدنی و سیاسی و نیز شماری از معترضان را بر عهده داشته، در ۱۶ آبان ۱۴۰۱ به دست نیروهای سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازداشت شد.[۳۲]
  • بهاره صحراییان جهرمی؛ وکیل و فعال حقوق بشر که در شیراز بازداشت شد.[۲۸]
  • شماری از وکیلان در پشتیبانی از معترضان و بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، در مقابل کانون وکلای دادگستری مرکز، تجمع مسالمت‌آمیز برگزار کردند؛ ولی نیروهای امنیتی بعد از شلیک گاز اشک‌آور، برخی از آنان را بازداشت کردند.[۳۳][۲۸]
  • قدسیه قدس‌بین؛ وکیلی که در شیراز از سوی حکومت جمهوری اسلامی بازداشت شد.[۲۸]
  • سینا یوسفی؛ وکیلی که پس از اعلام تشکیل کمیته دفاع مرکب از وکلا و حقوق‌دانان برای حمایت حقوقی از معترضان، در ۲۴ مهر ۱۴۰۱ در تبریز بازداشت شد.[۲۸]
  • محمود طراوت‌روی؛ وکیل و فعال حقوق بشر که در شهر شیراز دستگیر شد.[۲۸]
  • قاسم بعدی؛ یکی از وکیلان دادگستری آذربایجان شرقی که در ۲۴ مهر ۱۴۰۱ در شهر تبریز بازداشت شد.[۲۸]
  • امیر مهدی‌پور؛ یکی از اعضای کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای آذربایجان شرقی که در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ به دست نیروهای امنیتی در تبریز بازداشت شد.[۲۸]
  • علی‌رضا زارع؛ وکیلی که در شیراز توسط جمهوری اسلامی دستگیر شد.[۲۸]
  • بابک پاک‌نیا؛ مدافع حقوق بشر و نیز وکیل برخی از معترضان بازداشت‌شده که خودش هم در ۳ مهر ۱۴۰۱ در تهران دستگیر شد.[۲۸]
  • مهدی صفری؛ وکیلی که از سوی حکومت جمهوری اسلامی در شهر شیراز دستگیر شد.[۲۸]
  • محمدهادی جعفرپور؛ وکیلی که در شیراز توسط جمهوری اسلامی بازداشت شد.[۲۸]

آمار

موج بازداشت معترضان با گسترده‌تر شدن دامنه اعتراضات آغاز شد. از سرنوشت بسیاری از بازداشت‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ اطلاعات دقیقی در دست نیست؛[۳۴] ولی بنا به گزارش بعضی منابع رسمی (تا پاییز ۱۴۰۱) علاوه بر زخمی شدن بیش از ۸٫۰۰۰ هزار نفر (آمار فقط یک استان)،[۳۵] دست‌کم ۶۰٫۰۰۰ تن نیز دستگیر شدند.[۳۶] تا تاریخ ۱۷ آبان ۱۴۰۱، دست‌کم ۱۵ وکیل بازداشت شدند.[۲۸]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «ادامه اعتراضات در ایران؛ مأموران به تجمع اعتراضی دانشگاه کردستان حمله کردند». بخش فارسی صدای آمریکا.
  2. ↑ «شش ماه تلاش برای سرنگونی حکومت ایران؛ آیا جدال به پایان رسید؟». BBC NEWS فارسی.
  3. ↑ «نقش لباس‌شخصی‌ها در اعتراضات؛ از سال ۷۶ تا امروز». آفتاب‌نیوز. ۲۳ مهر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ آذر ۱۴۰۲.
  4. ↑ صادق امامی (۳۰ آبان ۱۴۰۱). «پیشمرگ‌های مسلمان کُرد علیه تجزیه‌طلبان». فرهیختگان (۳۷۳۹). دریافت‌شده در ۳۰ آبان ۱۴۰۱.
  5. ↑ «آمریکا: از همکاری روسیه و ایران در سرکوب معترضان نگرانیم». voanews.
  6. ↑ «ریزش و کمبود نیروی سرکوبگر، جمهوری اسلامی را مجبور به استفاده از مزدوران نیابتی و خارجی کرده است!». کیهان لندن. ۲۰۲۲-۱۰-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۲.
  7. ↑ «نیکا شاکرمی؛ تعرض جنسی و جزئیات قتل دختر معترض در سند محرمانه نیروهای امنیتی ایران». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۴-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۰۸.
  8. ↑ «زن، زندگی، آزادی؛ گزارش تفصیلی از ۸۲ روز اعتراض در سراسر ایران - خبرگزاری هرانا». دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۱۴.
  9. ↑ «ثبت هویت ۵۳۷ تن از کشته‌شدگان اعتراضات؛ ۱۰۵ معترض در خطر اعدام». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۰۶.
  10. ↑ «فرماندهان سپاه: سرکوب باید تشدید شود؛ مقامات هم فکر کردند «کار نظام تمام» است». رادیو فردا. ۲۰۲۳-۰۷-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۹-۳۰.
  11. ↑ «اذعان حسین سلامی به «سازماندهی و استفاده از بازنشستگان سپاه پاسداران» در سرکوب اعتراضات». رادیو فردا. ۲۰۲۳-۰۹-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۹-۳۰.
  12. ↑ «اسامی و مشخصات ۶۶۲ شهید راه آزادی در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ – تکمیل می‌شود». کانون حقوق بشر ایران. ۲۵ اسفند ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ آوریل ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۴.
  13. ↑ «بولتَن محرمانه فارس: آمار کشته‌شدگان اعتراضات کنونی از آبان ۹۸ بسیار بیشتر است». رادیو فردا. ۱۰ آذر ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ دسامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۴.
  14. ↑ «صدور حکم ۱۰ سال زندان و ۷۴ ضربه شلاق برای یک مستندساز». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۸.
  15. ↑ «گزارش تحقیقی: دست‌کم ۱۵ معترض در بازداشت کشته شده‌اند؛ فشار و «شکنجه» برای گرفتن اعتراف». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۵.
  16. ↑ «هشدار نهاد حقوق بشری: ۱۰۹ معترض ایرانی در خطر اعدام هستند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۰.
  17. ↑ «گزارش شماره ۱۱ هه‌نگاو از اعتراضات درشهرهای کُردستان، ۱۲۲ کشته و بیش از ۸ هزار مجروح». Hengaw (به کردی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۰.
  18. ↑ «زن، زندگی، آزادی؛ گزارش تفصیلی از ۸۲ روز اعتراض در سراسر ایران - خبرگزاری هرانا». دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۱۴.
  19. ↑ «رئیس قوه قضاییه بازداشت دستکم ۲۲ هزار نفر در جریان اعتراضات را تأیید کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۲۴.
  20. ↑ شیوا محبوبی: حداقل ۶۰ هزار نفر تا کنون در کل ایران دستگیر شده‌اند, retrieved 2022-11-29
  21. ↑ «زن، زندگی، آزادی؛ گزارش تفصیلی از ۸۲ روز اعتراض در سراسر ایران - خبرگزاری هرانا». دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۲۰.
  22. ↑ «دادستان کل کشور: بیش از ۹۰ نیروی انتظامی و بسیج در فتنه اخیر شهید شدند». ایرنا. ۱۹ بهمن ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۹ بهمن ۱۴۰۱.
  23. ↑ «اعلام آمار رسمی تعداد مجروحان و شهدای پلیس در ناآرامی‌های اخیر». انصاف‌نیوز.
  24. ↑ «بازداشت ده‌ها فعال مدنی و سیاسی در میانه اعتراضات مردمی ایران». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۹.
  25. ↑ «دستگیری تعداد زیادی فعال مدنی و سیاسی در ایران – DW – ۱۴۰۱/۷/۱». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۹.
  26. ↑ «محمدعلی کامفیروزی، وکیل تعدادی از زندانیان جنبش "زن، زندگی، آزادی" را بازداشت کردند». www.radiozamaneh.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۰.
  27. ↑ «محمدعلی کامفیروزی، وکیل تعدادی از زندانیان جنبش "زن، زندگی، آزادی" را بازداشت کردند». رادیو زمانه. ۲۴ آذر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ دی ۱۴۰۱.
  28. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 رادیوفردا (۲۰۲۲-۱۱-۰۸). «با بازداشت مصطفی نیلی، شمار وکلای بازداشت شده از آغاز اعتراضات به دست‌کم ۱۳ تن رسید». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۰.
  29. ↑ «آرش کیخسروی توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد». هرانا. ۲۸ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲ آذر ۱۴۰۱.‏
  30. ↑ «انتشار گزارش‌هایی از بازداشت وکیل حسن اسدی زیدآبادی». وکلاپرس. ۲۵ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۶ آبان ۱۴۰۱.
  31. ↑ «حسن اسدی زیدآبادی بازداشت شد». وکلاپرس. ۲۵ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۶ آبان ۱۴۰۱.
  32. ↑ امجدی، عالیه (۲۳ آبان ۱۴۰۱). «با بازداشت مصطفی نیلی، شمار وکلای بازداشت شده از آغاز اعتراضات به دست‌کم ۱۳ تن رسید». رادیوفردا. دریافت‌شده در ۲۳ آبان ۱۴۰۱.
  33. ↑ امجدی، عالیه (۲۰۲۲-۱۰-۱۴). «جزئیاتی از وکلای بازداشت شده در تجمع روز چهارشنبه وکلا در مقابل کانون وکلای دادگستری مرکز». وکلاپرس. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۲۲.
  34. ↑ «بازداشت خانه به خانه فعالان مدنی، سیاسی و خبرنگاران در ایران». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۲-۰۹-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۹.
  35. ↑ «گزارش شماره ۱۱ هه‌نگاو از اعتراضات درشهرهای کُردستان، ۱۲۲ کشته و بیش از ۸ هزار مجروح». Hengaw (به کردی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۰.
  36. ↑ شیوا محبوبی: حداقل ۶۰ هزار نفر تا کنون در کل ایران دستگیر شده‌اند, retrieved 2022-11-29