پادشاه ایرلند
پادشاه ایرلند (انگلیسی: Monarchy of Ireland)، سیستم‌های حکومتی پادشاهی از دوران باستان در ایرلند وجود داشته‌اند. این وضعیت در سراسر ایرلند تا سال ۱۹۴۹ ادامه داشت؛ یعنی زمانی که قانون جمهوری ایرلند بیشتر پیوندهای باقیماندهٔ ایرلند با پادشاه بریتانیا را قطع کرد. ایرلند شمالی به‌عنوان بخشی از بریتانیا همچنان تحت یک نظام حکومتی پادشاهی باقی مانده است.
منصب پادشاه ارشد ایرلند عملاً با حمله آنکلو-نورمن به ایرلند (۱۱۶۹–۱۱۷۱) به پایان رسید؛ طی این حمله، این جزیره به عنوان یک تیول (اروپا) از سریر مقدس تحت لردنشین ایرلند از پادشاهی بریتانیا اعلام شد. در عمل، سرزمین‌های تسخیرشده میان خانواده‌های اشراف مختلف آنکلو-نورمن تقسیم شد که عنوان هر دو بخش زمین و مردم را بر عهده گرفتند و ساکنان قبلی ایرلند یا آواره شدند یا تحت نظام بیگانهٔ قبلیِ سرواژ به استثمار درآمدند. هرچند تغییر انقلابی در وضعیت موجود غیرقابل انکار بود، مهاجمان آنکلو-نورمن نتوانستند بسیاری از پادشاهی‌های گالیک ایرلند را تسخیر کنند؛ پادشاهی‌هایی که به حیات خود ادامه دادند و اغلب تا قرن‌ها پس از آن گسترش یافتند، با این حال هیچ‌یک نتوانستند ادعای معتبری برای پادشاهی ارشد مطرح کنند. این روند تا زمانی ادامه یافت که مجلس ایرلند در جریان اصلاحات انگلستان تاج ایرلند را به پادشاه هنری هشتم انگلستان اعطا کرد. هنری تسخیر ایرلند توسط تودورها را آغاز کرد که به استقلال سیاسی گالیک از پادشاه انگلیسی پایان داد؛ پادشاهی که اکنون تاج‌های انگلستان و ایرلند را در یک اتحاد شخصی در اختیار داشت.
اتحاد تاج‌ها در سال ۱۶۰۳، اتحاد شخصی را گسترش داد تا پادشاهی اسکاتلند را نیز در بر بگیرد. اتحاد شخصی میان انگلستان و اسکاتلند با تصویب مصوبه‌های ۱۷۰۷ اتحاد انگلستان و اسکاتلند به یک اتحاد سیاسی تبدیل شد که پادشاهی بریتانیای کبیر را پدید آورد. تاج‌های بریتانیای کبیر و ایرلند در اتحاد شخصی باقی ماندند تا اینکه آن نیز با مصوبه‌های اتحاد ۱۸۰۰ پایان یافت؛ مصوبه‌ای که در ژانویهٔ ۱۸۰۱، ایرلند و بریتانیای کبیر را در قالب پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند با یکدیگر متحد ساخت.
در دسامبر ۱۹۲۲، بیشتر بخش‌های ایرلند از پادشاهی متحد جدا شده و به دولت آزاد ایرلند تبدیل شدند؛ در همان زمان، ایرلند شمالیِ تازه‌تأسیس که بیشتر محدودهٔ اولستر را در بر می‌گرفت، بخشی از پادشاهی متحد باقی ماند. دولت آزاد ایرلند به‌عنوان یک قلمرو امپراتوری بریتانیا در درون امپراتوری بریتانیا، از نظر قانونی همان شخص را به‌عنوان پادشاه حفظ کرد که پادشاهی متحد داشت؛ پادشاهی که در سال ۱۹۲۷ نام خود را به بریتانیا تغییر داد. در سال ۱۹۳۷، دولت آزاد قانون اساسی جدیدی را تصویب کرد که هرگونه اشاره به نظام پادشاهی را از آن حذف نمود. در آوریل ۱۹۴۹، دولت آزاد سابق که بیشتر پهنهٔ ایرلند را در بر می‌گرفت، تشکیل جمهوری ایرلند را اعلام کرد و از اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع خارج شد؛ این امر باعث شد تا ایرلند شمالی به تنها بخش از این جزیره تبدیل شود که نظام پادشاهی را حفظ کرد.
جستارهای وابسته
منابع
- ایرلند و کشورهای همسود
- پادشاهی در ایرلند
- تاریخ ایرلند شمالی