پالئوپاسیکنوس

پالئوپاسیکنوس
محدودهٔ زمانی: اواخر ادیاکاران، ~۵۸۰ تا ۵۴۲ میلیون سال پیش[۱]
فسیل پالئوپاسیکنوس
رده‌بندی علمی
فرمانرو:
نامشخص (احتمالاً آغازیان یا گروهی منقرض‌شده)
(طبقه‌بندی‌نشده):
†پالئوپاسیکنیدا (Palaeopascichnida)
سرده:
†پالئوپاسیکنوس (Palaeopascichnus)
گونه نماد
†پالئوپاسیکنوس دلیکاتوس
(Palaeopascichnus delicatus)
پالیج، ۱۹۷۶
گونه‌ها
  • †P. delicatus پالیج، ۱۹۷۶
  • †P. linearis فدونکین، ۱۹۷۶
  • †P. gracilis فدونکین، ۱۹۸۵
مترادف
  • Inrites فدونکین، ۱۹۸۰
  • Yelovichnus فدونکین، ۱۹۸۵
  • Catellichnus بکر، ۱۹۸۹
  • Iterichnus بکر، ۲۰۱۳
  • Pseudobergaueria بکر، ۲۰۱۳
  • Orbisiana سوکولوف، ۱۹۷۶
    • Orbisiana linearis چن، ۱۹۹۴
      • Seirisphaera چن، ۱۹۹۴
      • Catenasphaerophyton یان و همکاران، ۱۹۹۲

پالئوپاسیکنوس (Palaeopascichnus) یک فسیل ناشناخته و معمایی از دورهٔ ادیاکاران است که ساختارِ آن از مجموعه‌ای از لَپ‌ها (Lobes) تشکیل شده است. این فسیل در ابتدا به‌عنوان یک آرایه اثری (Trace fossil) طبقه‌بندی می‌شد، اما پژوهش‌های بعدی نشان داد که در واقع یک فسیلِ کالبدی (Body fossil) و نشان‌دهندهٔ بقایای اسکلتیِ یک ارگانیسمِ چسبنده (Agglutinating organism)[الف] است.

کشف و نام‌گذاری

نخستین مواد فسیلی از پالئوپاسیکنوس در سازند استودنیتسا (Studenitsa Formation) واقع در منطقهٔ پودولیا در اوکراین کشف شد و در سال ۱۹۷۶ نام‌گذاری گردید.[۳] از آن زمان تاکنون، این فسیل در سازندهای مختلفی در سراسر جهان یافت شده است.[۴]

نامِ سردهٔ پالئوپاسیکنوس مطابق با قراردادهای نام‌گذاریِ آرایه‌های اثری انتخاب شده و از ترکیب سه واژه تشکیل شده است: واژهٔ یونانیِ "Palaeo" به معنای «قدیمی»، واژهٔ لاتینِ "pasco" به معنای «چریدن»، و واژهٔ یونانیِ "ichnos" به معنای «اثر». ترکیب این واژگان روی‌هم‌رفته به‌معنای «اثرِ چریدنِ باستانی» است.[۳]

ویژگی‌های کالبدی

پالئوپاسیکنوس یک ارگانیسمِ چسبنده است که از ماژول‌های (بخش‌های) خمیده و لَپ‌مانندی تشکیل شده که تعداد آن‌ها در نمونه‌های بزرگ‌تر تا ۴۰ عدد نیز می‌رسد. این ماژول‌ها در دو ریخت‌شناسیِ (مورفولوژی) شناخته‌شدهٔ «کروی» (Globular) و «بیضوی» (Ellipsoidal) دیده می‌شوند. ماژول‌های کروی می‌توانند تا ۵ میلی‌متر قطر داشته باشند، در حالی که ماژول‌های بیضوی تا ۵ میلی‌متر طول و تا ۱۵ میلی‌متر پهنا دارند. در هر دو حالت، اندازهٔ ماژول‌ها به‌تدریج از نقطهٔ آغازین افزایش می‌یابد. فاصلهٔ میانِ ماژول‌ها معمولاً ۰٫۵ تا ۱ میلی‌متر است؛ هرچند احتمال می‌رود این فاصله‌ها ناشی از تخریب و تجزیهٔ مواد آلیِ جاندار پس از مرگ (Post-mortem degradation) باشد. این ماژول‌ها در کنار هم بدنهٔ بزرگ‌تری را می‌سازند که معمولاً ساختاری خطی دارد (با شاخه‌بندی‌های واگرای گاه‌به‌گاه) و طول آن تا ۲۰ سانتی‌متر می‌رسد.[۵] به‌نظر می‌رسد ماژول‌های تشکیل‌دهندهٔ این بدنه، اتصالِ سستی با یکدیگر داشته‌اند؛ چرا که در برخی از نمونه‌های فسیلی، نشانه‌هایی از جداشدگیِ مفصلی (Disarticulation) دیده می‌شود که در آن ماژول‌ها از بدنهٔ اصلی دور شده‌اند.[۶]

وابستگی زیستی

هنگامی که پالئوپاسیکنوس برای نخستین بار توصیف شد، به‌عنوان یک اثر فسیلی متعلق به ارگانیسمی دیگر معرفی گردید؛[۳] تفسیری که در چندین مطالعهٔ بعدی نیز مورد تأیید قرار گرفت.[۷] یک مطالعه پیشنهاد کرد که این فسیل متعلق به یک درشت‌گیاه[ب] (Macrophyte) است؛ زیرا در توصیف‌های بعدی از نمونه‌های جدیدِ پالئوپاسیکنوس شواهدی از شاخه‌بندی دیده می‌شد و ایجاد شاخه‌بندی در آثار فسیلی (مانند ردپا و نقب) غیرممکن است.[۹]

در مطالعات بعدی، این تفسیر مطرح شد که پالئوپاسیکنوس ممکن است یک آغازی با وابستگیِ احتمالی به روزن‌داران باشد.[۱۰][۱۱] یک مطالعه ضمن تأیید ارتباط آن با روزن‌داران، اشاره کرد که این فسیل ممکن است مترادفی برای سردهٔ هورودیسکیا (Horodyskia) باشد.[۱۲] مطالعه‌ای دیگر این فرضیه را مطرح کرد که فسیل‌های پالئوپاسیکنوس نشان‌دهندهٔ یک ارگانیسمِ کف‌زیِ پوسته‌ساز (Encrusting benthic) هستند، اما با وابستگیِ آن به روزن‌داران یا ساختارِ چسبندهٔ آن موافقت نکرد.[۱۳]

تمامی این بحث‌ها سرانجام در سال ۲۰۱۸ به نتیجه رسید؛ زمانی که مواد فسیلیِ جدیدی یافت شد که نشان می‌داد پالئوپاسیکنوس واقعاً یک ارگانیسم چسبنده بوده است. این یافته ثابت کرد که تمامی فسیل‌های پیشین در واقع فسیل‌های کالبدی بوده‌اند و همچنین احتمالِ ارتباطِ نزدیکِ این جاندار با روزن‌داران را تقویت کرد.[۶]

تافونومی (حفظ‌شدگی)

به‌دلیلِ گستردگیِ دامنهٔ پراکندگیِ پالئوپاسیکنوس، این فسیل دارای حالت‌های حفظ‌شدگیِ بسیار متنوعی است که عبارتند از:

  • نقش‌برجسته (Positive relief): در این حالت، فسیل به‌صورت یک قالب برجسته از سنگ بیرون زده است. این حالت، همان شکلِ اولیهٔ حفظ‌شدگی در زمانِ کشفِ پالئوپاسیکنوس و رایج‌ترین حالتِ حفظ‌شدگیِ آن است.[۳][۹]
  • فرورفته (Negative relief): در این حالت، فسیل‌ها تنها به‌صورت یک اثر یا نقش‌مُهرِ فرورفته در داخل سنگ دیده می‌شوند.[۱۴]
  • برجستگی کامل (Full relief): در این حالت، فسیل ترکیبی از حفظ‌شدگیِ برجسته و فرورفته است؛ به‌گونه‌ای که بخش‌هایی از آن برجسته و بخش‌هایی دیگر تنها به‌صورت نقشِ فرورفته در سنگ هستند.[۷]
  • کربنی (Carbonaceous): در این حالت، پس از دفنِ جاندار، نشانه‌های زیست‌زادی روی سنگ باقی می‌مانند که به‌طور قابل‌توجهی تیره‌تر از زمینهٔ سنگِ دربرگیرنده (Matrix) هستند.[۹]
  • آهکی (Calcareous): در این حالت، مواد فسیلی دقیقاً از جنسِ زمینهٔ سنگِ اطراف هستند، اما هر ماژول دارای حاشیه‌ای بسیار تیره‌تر است (که گاهی کلِ ماژول را می‌پوشاند) و از مواد بسیار درشت‌تری تشکیل شده است. این حاشیهٔ بیرونی احتمالاً نشان‌دهندهٔ ساختار اولیه‌ای است که توسط ارگانیسم پیش از دفن ساخته شده، و حفره‌های درونیِ هر ماژول در طول و پس از دفن با مواد دیگر پر شده‌اند.[۶]

پراکندگی

پالئوپاسیکنوس پراکندگی بسیار گسترده‌ای دارد و به‌طور رایج در سراسر سکوی اروپای شرقی (منطقهٔ فینمارک، سپر بالتیک، دریای سفید، حوضه‌های مسکو و مزن، کوه‌های اورال و پودولیا) یافت می‌شود. این فسیل‌ها همچنین در جنوب چین، سیبری، حوضهٔ آدلاید در استرالیا، و بخش‌هایی از قارهٔ باستانی آوالونیا (نیوفاندلند و لابرادور و ولز)،[۶] برزیل،[۱۵] عمان[۱۶] و رومانی کشف شده‌اند.[۴]

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. ↑ ارگانیسم‌های چسبنده (Agglutinating organisms) جاندارانی هستند (مانند برخی از آغازیان و روزن‌داران) که پوسته یا اسکلت خود را با جمع‌آوری ذرات و رسوباتِ محیط اطراف (مانند دانه‌های ماسه) و چسباندنِ آن‌ها به یکدیگر می‌سازند.[۲]
  2. ↑ درشت‌گیاه (Macrophyte) به گیاهان یا جلبک‌های آبزیِ بزرگی گفته می‌شود که با چشم غیرمسلح قابل‌مشاهده هستند.[۸]

پانویس

  1. ↑ Liu, Alexander G.; Tindal, Benjamin H. (2020). "Ediacaran macrofossils prior to the ~580 Ma Gaskiers glaciation in Newfoundland, Canada". Lethaia. 54 (2): 260–270. doi:10.1111/let.12401.
  2. ↑ Sen Gupta, Barun K. (1999). Modern Foraminifera (in English). Springer. pp. 15–16. ISBN 978-0-412-82430-0. {{cite book}}: مقدار |شابک= را بررسی کنید: جمع‌آزما (کمک)
  3. 1 2 3 4 Palij, V.M. (1976), Remains of soft-bodied animals and trace fossils from the Upper Precambrian and Lower Cambrian of Podolia, in Palaeontology and Stratigraphy of Upper Precambrian and Lower Cambrian of South-western East European Platform, pp. 63–76
  4. 1 2 Martin, Jean-Paul Saint; Charbonnier, Sylvain; Martin, Simona Saint; Cazes, Lilian; André, Jean-Pierre (9 January 2025). "New records of Palaeopaschichnus Palij, 1976 from the Ediacaran of Romania". Geodiversitas. 47 (1). doi:10.5252/geodiversitas2025v47a1.
  5. ↑ "Siberian paleontologists discovered the oldest macro-skeleton remains". EurekAlert! (in English). Retrieved 31 December 2025.
  6. 1 2 3 4 Kolesnikov, Anton V; Rogov, Vladimir I; Bykova, Natalia V; Danelian, Taniel; Clausen, Sébastien; Maslov, Andrey V; Grazhdankin, Dmitriy V (2018). "The oldest skeletal macroscopic organism Palaeopascichnus linearis". Precambrian Research. 316: 24–37. Bibcode:2018PreR..316...24K. doi:10.1016/j.precamres.2018.07.017. S2CID 134885946.
  7. 1 2 Parcha, S.K.; Pandey, Shivani (November 2011). "Ichnofossils and their significance in the Cambrian successions of the Parahio Valley in the Spiti Basin, Tethys Himalaya, India". Journal of Asian Earth Sciences. 42 (6): 1097–1116. Bibcode:2011JAESc..42.1097P. doi:10.1016/j.jseaes.2011.04.028.
  8. ↑ "Macrophyte". Encyclopedia Britannica (in English). Retrieved 2023-10-26.
  9. 1 2 3 Haines, Peter W. (March 2000). "Problematic fossils in the late Neoproterozoic Wonoka Formation, South Australia". Precambrian Research. 100 (1–3): 97–108. Bibcode:2000PreR..100...97H. doi:10.1016/S0301-9268(99)00070-4.
  10. ↑ Seilacher, Adolf; Grazhdankin, Dmitri; Legouta, Anton (2003). "Ediacaran biota: The dawn of animal life in the shadow of giant protists". Paleontological Research. 7 (1): 43–54. Bibcode:2003PalRe...7...43S. doi:10.2517/prpsj.7.43.
  11. ↑ Antcliffe, Jonathan B.; Gooday, Andrew J.; Brasier, Martin D. (September 2011). "Testing the protozoan hypothesis for Ediacaran fossils: a developmental analysis of Palaeopascichnus". Palaeontology. 54 (5): 1157–1175. Bibcode:2011Palgy..54.1157A. doi:10.1111/j.1475-4983.2011.01058.x.
  12. ↑ Dong, Lin; Xiao, Shuhai; Shen, Bing; Zhou, Chuanming (January 2008). "Silicified Horodyskia and Palaeopascichnus from upper Ediacaran cherts in South China: tentative phylogenetic interpretation and implications for evolutionary stasis". Journal of the Geological Society. 165 (1): 367–378. Bibcode:2008JGSoc.165..367D. doi:10.1144/0016-76492007-074.
  13. ↑ Gehling, James G.; Droser, Mary L. (October 2009). "Textured organic surfaces associated with the Ediacara biota in South Australia". Earth-Science Reviews. 96 (3): 196–206. Bibcode:2009ESRv...96..196G. doi:10.1016/j.earscirev.2009.03.002.
  14. ↑ Hawco, Jessica B.; Kenchington, Charlotte G.; McIlroy, Duncan (May 2021). "A quantitative and statistical discrimination of morphotaxa within the Ediacaran genus Palaeopascichnus". Papers in Palaeontology. 7 (2): 657–673. Bibcode:2021PPal....7..657H. doi:10.1002/spp2.1290.
  15. ↑ Becker-Kerber, Bruno; Paim, Paulo Sergio Gomes; Chemale Junior, Farid; Girelli, Tiago Jonatan; da Rosa, Ana Lucia Zucatti; Albani, Abderrazak El; Osés, Gabriel Ladeira; Prado, Gustavo M.E.M.; Figueiredo, Milene; Simões, Luiz Sérgio Amarante; Pacheco, Mírian Liza Alves Forancelli (August 2020). "The oldest record of Ediacaran macrofossils in Gondwana (~563 Ma, Itajaí Basin, Brazil)". Gondwana Research. 84: 211–228. Bibcode:2020GondR..84..211B. doi:10.1016/j.gr.2020.03.007. hdl:11449/201740.
  16. ↑ Pinto, André Jorge; Álvarez-Lloret, Pedro; Callegari, Ivan; Scharf, Andreas (July 2025). "An Ediacaran trace-like body fossil of a Palaeopascichnus specimen from Oman under 3D micro-tomography". Facies. 71 (3) 13. Bibcode:2025Faci...71...13P. doi:10.1007/s10347-025-00705-5.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.