پاندوزیا (بروتیوم)

پاندوزیا (یونانی باستان: Πανδοσία) شهری باستانی در بروتیوم، در کالابریای کنونی در جنوب ایتالیا، بود. به گفته تیتوس لیویوس، این شهر نزدیک مرز میان بروتیوم و لوکانیا (باسیلیکاتای کنونی) قرار داشت.[۱] استرابون می‌نویسد این شهر در بروتیوم، «کمی بالاتر» از کونسنتیا (کوزنتسای کنونی) واقع بود.[۲] اطلس بارینگتون از جهان یونانی و رومی محل این شهر را در حوالی کوزنتسا قرار می‌دهد،[۳] هرچند روستاهای آکری و کاسترولیبرو نیز به‌عنوان محل دقیق‌تری پیشنهاد شده‌اند.[۴]

تاریخ

به گفته استرابون، چنین پنداشته می‌شد که این شهر زمانی پایتخت پادشاهان اونتری بوده است.[۲] به نظر می‌رسد بعدها یک مستعمره یونانی در آن مستقر شده، چرا که اسکیلاکس آن را صراحتاً در شمار شهرهای یونانی این بخش از ایتالیا برمی‌شمارد و اسکومنوس خیوسی نیز، هرچند با صراحت کمتر، همین را تأیید می‌کند.[۵] این شهر احتمالاً مستعمره‌ای از کروتونه بود، هرچند گفته یوسبیوس قیصریه که آن را هم‌زمان با متاپونتوم بنیان‌گذاری‌شده می‌داند، می‌تواند نشان‌دهنده مستعمره‌ای مستقل و جداگانه باشد.[۶] با این حال، تاریخ ۷۷۴ پیش از میلاد که او پیشنهاد می‌دهد پذیرفتنی نیست. پاندوزیا، چه در آغاز مستعمره‌ای مستقل بوده باشد یا نه، در دوران اوج قدرت کروتونه باید تابع آن بوده باشد و از همین رو نامش در شمار شهرهای یونان بزرگ ذکر نشده است.

تنها شهرت تاریخی این شهر از آن‌روست که نزدیک آن، اسکندر، پادشاه اپیروس، در نبرد پاندوزیا به دست لوکانی‌ها در سال ۳۳۱ پیش از میلاد کشته شد. این پادشاه از پیشگویی‌ای هشدار یافته بود که از پاندوزیا دوری کند، اما آن را ناظر بر شهری هم‌نام در تسپروتیا، بر کرانه رود آخرون، پنداشته بود و از وجود شهر و رودی هم‌نام در ایتالیا بی‌خبر بود.[۷] نام پاندوزیا بار دیگر توسط لیویوس[۸] در دومین جنگ پونی، در شمار شهرهای بروتیایی بازپس‌گرفته‌شده توسط کنسول پوبلیوس سمپرونیوس تودیتانوس در سال ۲۰۴ پیش از میلاد، ذکر شده و در کنار کونسنتیا، در برابر «دیگر شهرهای گمنام» یاد شده است؛ بنابراین در آن زمان هنوز شهری دارای اهمیت بود؛ استرابون نیز چنین می‌نماید که تا زمان او همچنان برپا بوده،[۹] اما پس از آن هیچ ردی از آن باقی نمانده است.

تعیین موقعیت دقیق این شهر همواره دشوار بوده است. آن را دژی استوار بر فراز تپه‌ای با سه قله توصیف کرده‌اند که از همین رو در پیشگویی با نام Πανδοσία τρικόλωνος (پاندوزیای سه‌تپه) خوانده شده است.[۱۰] افزون بر گزارش‌های مبهم استرابون و لیویوس، اسکومنوس خیوسی آن را میان کروتونه و توریی برمی‌شمارد. با این حال، این شهر آشکارا شهری درون‌سرزمینی بوده و در کوهستان‌های میان کونسنتیا و توریی قرار داشته است. رود آخرون آشکارا آبراهه‌ای کوچک بوده که نامش در هیچ منبع دیگری ذکر نشده و از این‌رو قابل شناسایی نیست.

سردرگمی فراوانی میان پاندوزیای بروتیایی و شهری هم‌نام در لوکانیا پدید آمده و برخی نویسندگان حتی این دومی را محل مرگ اسکندر دانسته‌اند.[۱۱] درست است که تئوپومپوس[۱۲] در توصیف این رویداد، پاندوزیا را شهری از لوکانی‌ها خوانده، اما این خطایی طبیعی است، چرا که این شهر در واقع نزدیک مرز میان دو قوم بوده،[۱۳] و گزارش‌های لیویوس[۱۴] و استرابون به‌روشنی نشان می‌دهند که این شهر در واقع در سرزمین بروتی‌ها واقع بوده است.

منابع

  1. ↑ Livy 1926, 8.24.5.
  2. 1 2 Strabo 1924, 6.1.5.
  3. ↑ Pleiades 2012.
  4. ↑ Orosius 2010, p. 123.
  5. ↑ Scyl. p. 4. § 12; Scymn. Ch. 326.
  6. ↑ Euseb. Arm. Chron. p. 99.
  7. ↑ Strab. vi. p. 256; Livy viii. 24; Justin, xii. 2; Plin. iii. 11. s. 15.
  8. ↑ xxix. 38
  9. ↑ Strab. l. c.
  10. ↑ Strab, l. c.
  11. ↑ Romanelli, vol. i. pp. 261–263
  12. ↑ ap. Plin. iii. 11. s. 15
  13. ↑ Liv. viii. 24
  14. ↑ xxix. 38

کتابشناسی

  • Livy (۱۹۲۶). B. O. Foster (ویراستار). History of Rome. ج. ۴. کمبریج، ماساچوست: Harvard University Press. شابک ۹۷۸-۰-۶۷۴-۹۹۲۱۰-۸. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Orosius (۲۰۱۰). A. T. Fear (ویراستار). Seven Books of History Against the Pagans. لیورپول: Liverpool University Press. شابک ۹۷۸-۱-۸۴۶-۳۱۲۳۹-۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Strabo (۱۹۲۴). H. L. Jones (ویراستار). Geography. ج. ۳. کمبریج، ماساچوست: Harvard University Press. شابک ۹۷۸-۰-۶۷۴-۹۹۲۰۱-۶. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

  • «Places: 456108 (Pandosia)». Pleiades. ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)