پرسه (اسطوره‌شناسی)

```

پرسه
عضوی از اوکئانیدها
اقامتگاه	اقیانوس
اطلاعات شخصی
والدین	اوکئانوس و تتیس (اسطوره)
خواهر و برادر	اوکئانیدها، خدایان رودخانه
همسر	هلیوس
فرزندان	کیرکه، آئیتس، پرسس (برادر آئیتس)، آلوئوس، پاسیفائه (گاهی)

در اسطوره‌شناسی یونانی، پرسه (یونانی باستان: Πέρση، ت. «Pérsē») یا پرسئیس (Περσηίς، Persēís) یکی از سه‌هزار اوکئانیدها بود، پریانِ آب شیرین و دخترانِ تیتانِ اوکئانوس و تتیس (اسطوره). پرسه با هلیوس، خدای خورشید، ازدواج کرد و برایش چند فرزند به دنیا آورد که مشهورترینِ آنان کیرکه، الههٔ جادوگرِ آیایا، بود.

خانواده

هزیود در تئوگونیا، منظومهٔ حماسیِ باستانیِ یونانی دربارهٔ تبارِ خدایان، پرسه را در فهرستِ سه‌هزار اوکئانید -- پریانِ آب و دخترانِ دو تیتان، اوکئانوس و تتیس (اسطوره) -- گنجانده است. هومر نیز پرسه را دخترِ اوکئانوس دانسته است.

اسطوره

پرسه یکی از همسرانِ خدای خورشید، هلیوس، بود. بنابر هومر و هزیود، او از هلیوس صاحبِ کیرکه و آئیتس شد، و نویسندگانِ متأخرتر فرزندانِ دیگری چون پاسیفائه (که تنها بعدها به تبارِ هلیوس افزوده شد و گاه دخترِ کرت (اسطوره‌شناسی) دانسته می‌شد)، پرسس اهل کولخیس، آلوئوس، و حتی کالوپسو را نیز برای او برشمرده‌اند -- هرچند کالوپسو معمولاً دخترِ اطلس (اسطوره) دانسته می‌شود. روشن نیست چرا پرسه برای هلیوس، سرچشمهٔ همهٔ نور، چنین فرزندانِ تیره و رازآلودی به دنیا آورد.

هنگامی که آفرودیته هلیوس را نفرین کرد تا عاشقِ شاهزاده‌خانمِ فانی، لئوکوتوئه (دختر اورخاموس)، شود، گفته می‌شود که او پرسه و همهٔ دیگر معشوقه‌های پیشینش را از یاد برد. به‌نظر می‌رسد او، همچون دخترش کیرکه، با جادوگری و دانشِ گیاهان و معجون‌ها پیوند داشت. او همچنین شاید با الههٔ جادو، هکاته، که او را نیز پرسئیس (به معنای «دخترِ پرسس (تیتان)») می‌خواندند، پیوند داشته باشد، چراکه در روایتِ دیودور سیسیلی، کاهنه‌ای فانی از آرتمیس به نامِ هکاته به‌عنوان مادرِ کیرکه ذکر شده است.

پیوندهای احتمالیِ نام

نامِ پرسئیس با Περσίς (پرسیس، به معنای «زنِ پارسی») و πέρθω (پرثو، به معنای «نابودکردن» یا «کشتن» یا «غارت‌کردن») مرتبط دانسته شده است.

کره‌نیی نیز به پیوندِ میانِ او و هکاته -- بر اساسِ نام‌هایشان -- اشاره کرده که بیانگرِ جنبه‌ای چتونیک از این پری است، همچنین پیوندی با پرسفونه که نامش «می‌تواند صورتِ طولانی‌تر، و شاید تشریفاتی‌ترِ، پرسه به‌شمار آید»، نظری که فاولر نیز بدان اشاره کرده و یادآور شده که این همتاسازی با توجه به پیوندِ هکاته با ماه معنادار است. برخی نیز پیشنهاد داده‌اند که لقبِ «پرسئیس» برای هکاته بیانگرِ پیوندهای ماهی است. با این‌همه، مونی یادآور می‌شود که هیچ شاهدی وجود ندارد که پرسه خود روزگاری الههٔ ماه بوده باشد.

کتیبه‌ای از زبان یونانی میسنی (نوشته‌شده به خط ب) بر لوحی از پیلوس (پلوپونز)، مربوط به سال‌های ۱۴۰۰–۱۲۰۰ پیش از میلاد، یافت شده است. جان چادویک نامِ الهه‌ای به نامِ *پرسوا را بازسازی کرده که می‌تواند با پرسه یکسان باشد. چادویک همتاسازیِ بیشتر با بخشِ نخستِ نامِ پرسفونه را حدسی و نامطمئن دانسته است.

جستارهای وابسته

• مده‌آ
• نئایرا

منابع

• شبه‌آپولودوروس, The Library with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.
• آپولونیوس رودسی, Argonautica translated by Robert Cooper Seaton (1853–1915), R. C. Loeb Classical Library Volume 001. London, William Heinemann Ltd, 1912. Online version at the Topos Text Project.
• آپولونیوس رودسی, آرگوناتیکا. George W. Mooney. London. Longmans, Green. 1912. Greek text available at the Perseus Digital Library.
• Bell, Robert E., Women of Classical Mythology: A Biographical Dictionary, ای‌بی‌سی- کلیو 1991, شابک ‎۰−۸۷۴۳۶−۵۸۱−۳. Internet Archive.
• هزیود, تئوگونیا from The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.
• هومر, ادیسه with an English Translation by A.T. Murray, Ph.D. in two volumes. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1919. شابک ‎۹۷۸−۰۶۷۴۹۹۵۶۱۱. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.
• دیودور سیسیلی, The Library of History translated by Charles Henry Oldfather. Twelve volumes. کتابخانه کلاسیک لوئب. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press; London: William Heinemann, Ltd. 1989. Vol. 3. Books 4.59–8. Online version at Bill Thayer's Web Site
• دیودور سیسیلی, Bibliotheca Historica. Vol 1-2. Immanel Bekker. Ludwig Dindorf. Friedrich Vogel. in aedibus B. G. Teubneri. Leipzig. 1888–1890. Greek text available at the Perseus Digital Library.
• یولیوس هیگینوس, The Myths of Hyginus. Edited and translated by Mary A. Grant, Lawrence: University of Kansas Press, 1960.
• Hard, Robin, The Routledge Handbook of Greek Mythology: Based on H.J. Rose's "Handbook of Greek Mythology", Psychology Press, 2004, شابک ‎۹۷۸۰۴۱۵۱۸۶۳۶۰. Google Books.
• Kerényi, Karl (1951). The Gods of the Greeks. London: Thames and Hudson. ISBN 0-500-27048-1. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
• سیسرون, Nature of the Gods from the Treatises of M.T. Cicero translated by Charles Duke Yonge (1812–1891), Bohn edition of 1878. Online version at the Topos Text Project.
• سیسرون, در باب طبیعت خدایان. O. Plasberg. Leipzig. Teubner. 1917. Latin text available at the Perseus Digital Library.
• Mooney, Carol M., Hekate: Her Role and Character in Greek Literature from before the Fifth Century B.C., a thesis submitted to the faculty of graduate studies, دانشگاه مک‌مستر, 1971.
• اووید. دگردیسی‌ها, Volume I: Books 1-8. Translated by Frank Justus Miller. Revised by G. P. Goold. کتابخانه کلاسیک لوئب No. 42. Cambridge, Massachusetts: انتشارات دانشگاه هاروارد, 1977, first published 1916. شابک ‎۹۷۸−۰−۶۷۴−۹۹۰۴۶−۳. Online version at Harvard University Press.
• اووید, دگردیسی‌ها translated by Brookes More (1859–1942). Boston, Cornhill Publishing Co. 1922. Online version at the Perseus Digital Library.
• اووید, دگردیسی‌ها. Hugo Magnus. Gotha (Germany). Friedr. Andr. Perthes. 1892. Latin text available at the Perseus Digital Library.
• اووید, Remedia Amoris in The Love Poems: The Amores, Ars Amatoria and Remedia Amoris, with an English translation by A. S. Kline. 2001. Full text available at poetryintranslation.com.
• The Classical Review, volume IX, 1985, Library of Illinois.
• ویلیام اسمیت (فرهنگ‌نامه‌نویس), Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London (1873). Online version at the Perseus Digital Library.
• یوهانس تزتزس, Lycophronis Alexandra. Vol. II: Scholia Continens, edited by Eduard Scheer, Berlin, Weidmann, 1881. Internet Archive.

پیوند به بیرون

• PERSE on the Theoi Project