پروژه آب ارتفاعات لسوتو

پروژه آب ارتفاعات لسوتو (LHWP) یک پروژه در حال اجرا برای تأمین آب است که دارای یک بخش برق‌آبی نیز هست و به‌صورت مشارکتی میان دولت‌های لسوتو و آفریقای جنوبی توسعه یافته است. این پروژه شامل سامانه‌ای از چندین سد بزرگ و تونل در سراسر لسوتو است و آب را به سامانه رود وال در آفریقای جنوبی منتقل می‌کند. در لسوتو، این پروژه رودخانه‌های مالیباماتسو، ماتسوکو، سنقونیانه و سنقو را دربر می‌گیرد. این پروژه بزرگ‌ترین طرح انتقال آب در آفریقا است.

مخزن سد کاتسه و برج آبگیر
دستگاه حفاری تونل WIRTH 529 به طول ۳۲۰ متر که در این پروژه استفاده شد
نقشه پروژه آب ارتفاعات لسوتو

هدف پروژه، فراهم کردن منبع درآمدی برای لسوتو در ازای تأمین آب مورد نیاز آفریقای جنوبی و همچنین تولید برق‌آبی برای لسوتو است.[۱] تا سال ۲۰۱۵، حق‌آبه‌هایی که آفریقای جنوبی به دولت لسوتو پرداخت می‌کرد به ۷۸۰ میلیون راند می‌رسید که معادل حدود ۵ درصد از درآمدهای دولتی لسوتو، خارج از مالیات، بود.[۲] تولید برق‌آبی این پروژه موجب شده است لسوتو در تولید برق به خودکفایی برسد؛ بااین‌حال، از جمله انتقادهای مطرح‌شده درباره پروژه می‌توان به از دست رفتن معیشت افراد جابه‌جا شده و آثار زیست‌محیطی آن اشاره کرد.[۳]

تاریخچه

تلاش‌ها برای ساخت یک سد در این منطقه، در دهه ۱۹۵۰ و به رهبری سر ایولین بارینگ، کمیسر عالی وقت بریتانیا، آغاز شد. این ایده در ابتدا توسط مهندس عمران اهل آفریقای جنوبی، نینهام شاند، هنگام انجام مطالعاتی که دولت بریتانیا درباره رودخانه‌های لسوتو سفارش داده بود، مطرح شده بود.[۴] این پروژه در ابتدا با نام طرح آکسبو (Oxbow Scheme) شناخته می‌شد.[۴]

پس از انجام یک مطالعه امکان‌سنجی بین اوت ۱۹۸۳ و اوت ۱۹۸۶ توسط کنسرسیوم آلمانی-بریتانیایی Lahmeyer MacDonald، اجرای پروژه سرانجام آغاز شد.[۵] ادعا شده است که این پروژه آثار منفی اجتماعی و زیست‌محیطی داشته است. اگرچه به چند صد خانواری که تحت تأثیر ساخت سدها قرار گرفتند، غرامت نقدی و غیرنقدی پرداخت شد، انتقادهایی درباره ناکافی بودن این غرامت‌ها مطرح شده است.[۶]

در سال‌های اخیر، آب این طرح برای تأمین آب ماسرو در دوره‌های کمبود شدید، به رود کالدون رهاسازی شده است.[۷] سدهای جدید مطابق پیش‌بینی‌ها پر شده‌اند و رهاسازی آب از سدها به رودخانه‌های پایین‌دست نیز در چارچوب طرحی برای حفظ تعادل‌های زیست‌محیطی ادامه دارد. این آب رهاشده وارد رود سنقو (اورنج) می‌شود و ضمن حفظ وضعیت زیست‌محیطی موجود، تنها به جوامع واقع در امتداد این رودخانه‌ها سود می‌رساند.

این پروژه تأثیر مهمی بر زیرساخت‌های لسوتو داشته است؛ زیرا صدها کیلومتر جاده آسفالته مهندسی‌شده برای بهبود دسترسی به محل‌های مختلف ساخت‌وساز احداث شد و همچنین جاده‌های دسترسی خاکی مهندسی‌شده در اطراف سدها ساخته شدند.[۸]

از زمان آغاز پروژه، این طرح با مواردی از فساد مواجه بوده است که در نتیجه آن، پرونده‌های قضایی متعددی علیه افراد و شرکت‌های چندملیتی تشکیل شده است.[۹]

ویژگی‌های پروژه

در جدول زیر، نمای کلی از ویژگی‌های اصلی سه مرحله نخست پروژه ارائه شده است.

مرحله IA مرحله IB مرحله II مرحله III
نام سد کاتسه سد موهاله سد پولیهالی[۱۰] سد تسولیکه
ارتفاع سد (متر) ۱۸۵ ۱۴۵ ۱۶۵ ۱۵۵
تولید برق[a] (مگاوات)

(ظرفیت نصب‌شده)

 ۱۱۰ برق تولید نمی‌کند ۳ تا ۸ (بالقوه)[۱۰] نامشخص
ظرفیت انتقال آب[a] (مترمکعب بر ثانیه) ۱۶٫۹ ۱۰٫۱ ۲۸٫۰ ۸٫۶
تونل‌های انتقال بله بله بله خیر
تونل‌های تحویل بله خیر خیر خیر
تکمیل ۱۹۹۸[۱۱] ۲۰۰۳[۱۱] در حال ساخت (پیش‌بینی تکمیل در پایان ۲۰۲۸)[۱۲] خیر (متوقف شده)[۱۳]
  1. 1 2 این مقادیر بر اساس مطالعه امکان‌سنجی برآورد شده‌اند و ممکن است با مقادیر فعلی یا نهایی متفاوت باشند.

مرحله I

مرحله اول پروژه شامل تمامی اجزای ضروری برای ذخیره‌سازی آب در سد کاتسه، تولید برق و انتقال آب به سامانه رود وال است. مرحله اول به‌گونه‌ای طراحی شده است که سد کاتسه به‌عنوان پیوند مشترک میان مراحل بعدی شناسایی‌شده در مطالعات امکان‌سنجی باقی بماند. مطابق رویکرد مرحله‌ای، مرحله اول از مرحله IA تشکیل شده است که شامل اجزای ضروری پروژه است و مرحله IB که با افزودن دو منبع پیرامونی، یعنی سد موهاله و سرریز ماتسوکو، ظرفیت بهره‌برداری پروژه را افزایش می‌دهد.

مرحله IA

این مرحله از پروژه در سال ۱۹۹۸ تکمیل شد. بخش اصلی آن شامل ساخت سد کاتسه بر روی رود مالیباماتشو در لسوتو بود.

یک تونل انتقال به طول ۴۵-کیلومتر (۲۸-مایل) از سد کاتسه تا مخزن موئلا ساخته شد. مخزن موئلا به‌عنوان مخزن انتهایی در نظر گرفته می‌شود و برق‌آبی مورد نیاز لسوتو را تأمین می‌کند. از مخزن موئلا یک تونل انتقال به طول ۳۷-کیلومتر (۲۳-مایل) تا محل خروجی در رود آس امتداد دارد؛ از آنجا آب به سد وال جریان می‌یابد.

اگرچه سد کاتسه دارای قابلیت تولید برق برای مصرف محلی است، هدف اصلی آن ایجاد مخزن ذخیره برای مرحله IA و تأمین جریان آب به داخل تونل انتقال است.

برای کاهش از دست رفتن زیستگاه، باغ های گیاه‌شناسی کاتسه ایجاد شد تا گیاهانی را که از منطقه‌ای که قرار بود زیر آب برود، نجات داده شده بودند، در خود جای دهد.[۱۴]

مرحله IB

سد و مخزن موهاله

این مرحله از پروژه در سال ۲۰۰۲ تکمیل شد. این مرحله عمدتاً شامل ساخت موارد زیر بود:

  • سد موهاله، یک سد سنگریزه‌ای بسیار بزرگ که بر روی رود سنکونیانه قرار دارد؛
  • یک تونل انتقال به طول ۳۲-کیلومتر (۲۰-مایل) میان سد موهاله و سد کاتسه؛
  • ساخت سرریز انحرافی ماتسوکو؛
  • یک تونل به طول ۵٫۷-کیلومتر (۳٫۵-مایل) از سرریز انحرافی ماتسوکو تا سد کاتسه.

این سامانه به‌گونه‌ای به یکدیگر متصل شده است که آب می‌تواند در هر دو جهت منتقل شود؛ چه برای ذخیره‌سازی در موهاله و چه برای انتقال نهایی به آفریقای جنوبی از طریق مخزن کاتسه.

مرحله II

  • در سال ۲۰۰۵، توافقی میان دولت‌های آفریقای جنوبی و لسوتو برای انجام مطالعات امکان‌سنجی امضا شد؛
  • در سال ۲۰۰۶، مطالعه امکان‌سنجی آغاز شد و در اواخر سال ۲۰۰۸ به پایان رسید؛
  • توافق برای اجرای مرحله دوم در ۱۱ اوت ۲۰۱۱ در ماسرو امضا شد؛
  • مراسم آغاز ساخت مرحله دوم در ۲۷ مارس ۲۰۱۴ در تلوکونگ برگزار شد.[۱۵]
  • همه‌گیری کووید-۱۹ موجب تأخیر در ساخت‌وساز شد. ساخت تونل‌های انحرافی برای سد پولیهالی که قرار بود در اوایل سال ۲۰۲۰ آغاز شود، طبق برنامه شروع نشد.[۱۳][۱۶]

مدیرعامل نهاد مجری پروژه، یعنی اداره توسعه ارتفاعات لسوتو (LHDA)، رفیلوئه تلالی، گفت: «سد پولیهالی با ظرفیت ۲٫۳ میلیارد مترمکعب در پایین‌دست محل پیوستن رودخانه‌های سنقو و خوبلو ساخته خواهد شد. این سد دارای یک دیواره خاکریز سنگریزه‌ای با رویه بتنی به ارتفاع ۱۶۳٫۵ متر خواهد بود. طول تاج سد ۹۱۵ متر و تراز حداکثر بهره‌برداری آن ۲٬۰۷۵ متر بالاتر از سطح دریا خواهد بود. همچنین یک سد زینی به ارتفاع ۴۹٫۵ متر و یک سرریز نیز ساخته خواهد شد.»[۱۷]

پس از تکمیل، مرحله دوم امکان انتقال بیش از ۴۰۰ میلیون مترمکعب آب از لسوتو به سد وال را فراهم خواهد کرد و حجم کل آب منتقل‌شده از لسوتو به آفریقای جنوبی را به بیش از ۱٫۲۷ میلیارد مترمکعب در سال خواهد رساند. اداره تونل ترانس‌کالدون بیشترِ ۴۰ میلیارد راند مورد نیاز برای تکمیل مرحله دوم را تأمین خواهد کرد.[۱۲]

در اوت ۲۰۲۳، اداره تونل ترانس‌کالدون (TCTA) موفق به دریافت تأمین مالی از بانک توسعه جدید به مبلغ ۳٫۲ میلیارد راند آفریقای جنوبی، معادل حدود ۱۷۲ میلیون دلار آمریکا، برای ادامه مرحله دوم شد. این وام علاوه بر ۸۶٫۷۲ میلیون دلار آمریکا وام دریافت‌شده از بانک توسعه آفریقا و منابع مالی دیگر است. پیمانکار مهندسی، تدارکات و ساخت (EPC) کنسرسیومی متشکل از شرکت‌های سالینی ایمپرژیلو و Cooperativa Muratori Cementistri (CMC di Ravenna)، هر دو از ایتالیا، شرکت CMI Infrastructure Company از آفریقای جنوبی و LSP Construction از لسوتو است. پیش‌بینی می‌شود مرحله دوم در سال ۲۰۲۸ تکمیل شود.[۱۸]

مراحل بعدی

محل خروجی رود آس در ۹ کیلومتری شمال کلارنس قرار دارد و در سال ۱۹۹۸ افتتاح شد. رود آس آب را به سد سول پلاتیه و رودخانه‌های لیبنبرگس‌ولی و ویلگه منتقل می‌کند و آب پس از آن وارد سد وال می‌شود.
محل تخلیه آب در رودخانه کالدون کوچک در شرق کلارنس که به‌عنوان مجرایی برای انتقال آب به رود کالدون (یا موهوکار) عمل می‌کند.

در طرح اولیه، سه سد دیگر در پایین‌دست، پس از پیوستن مالیباماتسو به رود سنقو، در مناطق ماشای، تسولیکه و نتوآهه پیشنهاد شده بود.

در سال ۲۰۰۷، مطالعات بیشتر منجر به تغییر طرح شد و به‌جای آن ساخت سدی بر روی رود سنقو، در بالادست محل پیوستن آن به مالیباماتسو، پیشنهاد شد. این گزینه در حال حاضر توسعه ترجیحی طرح محسوب می‌شود؛ اگرچه ساخت آن هنوز آغاز نشده بود (تا نوامبر ۲۰۲۱).[۱۹]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ "Home | LHDA". www.lhda.org.ls. Archived from the original on 2020-11-24. Retrieved 2020-11-24.
  2. ↑ Rousselot, Yannick (31 December 2015). "Upstream Flows of Water: from the Lesotho Highlands to Metropolitan South Africa: Territorialities and Hydropolitics in Southern Africa". Revue de géographie alpine (103–3). doi:10.4000/rga.3023.
  3. ↑ Keketso, Lawrence (February 2003). "The Mixed Blessings of the Lesotho Highlands Water Project: An Assessment Based on Local Perspectives". Mountain Research and Development. 23 (1): 7–10. doi:10.1659/0276-4741(2003)023[0007:TMBOTL]2.0.CO;2.
  4. 1 2 Unknown (1970). "Obituary: Ninham Shand, BSc". Proceedings of the Institution of Civil Engineers. 45 (2). ICE Virtual Library: 379–380. doi:10.1680/iicep.1970.7187. Retrieved 9 October 2021. In 1953, while carrying out investigations commissioned by the British Government into the rivers of the Lesotho, Shand first conceived the idea of diverting the headwaters of the Orange River from an altitude of some 10 000 ft in the Lesotho Mountains to augment the limited water supplies available for the Witwatersrand and Orange Free State. This pioneering concept became known as the Oxbox Scheme, itself a single element of a much wider plan which captured the imagination of the people of Lesotho.
  5. ↑ Lang, Chris; Hildyard, Nick; Geary, Kate; Grainger, Matthew (28 February 2000). "Lahmeyer International". Dams Incorporated. The Corner House.
  6. ↑ Hoover, Ryan (2001). Pipe Dreams - The World Bank's Failed Efforts to Restore Lives and Livelihoods of Dam-Affected People in Lesotho (PDF) (Report). International Rivers Network. Archived from the original (PDF) on 19 August 2007.
  7. ↑ Letsie, M.; Allopi, D.; Osorio, A.; Goldschmith, A.; Edelman, D. A. (July 2008). "Maqalika Reservoir: utilisation and sustainability of Maqalika Reservoir as a source of potable water supply for Maseru in Lesotho". IMIESA (in English). 33 (7): 23–33. hdl:10204/4170. ISSN 0257-1978.
  8. ↑ Kolver, Leandi (27 March 2014). "Lesotho Highlands Water Project Phase 2 launched". Engineering News (in English).
  9. ↑ Earle, Anton; Turton, Anthony (2005). Corruption on the Lesotho Highlands Water Project - a case study (PDF). World Water Week 2005. Stockholm: Stockholm International Water Institute. Archived from the original (PDF) on 28 September 2007.
  10. 1 2 "LHWP Phase II - Engineering". Lesotho Highlands Development Authority. 2015. Archived from the original on 3 October 2015. Retrieved 1 October 2015.
  11. 1 2 "Lesotho Highlands Water Project". European Investment Bank (in English). 26 November 2002. Retrieved 17 August 2021.
  12. 1 2 Moraes, Chriselle (2023-05-25). "Construction Begins On Phase 2 Of The Lesotho Highlands Water Project". Construct Africa.
  13. 1 2 Oirere, Shem (April 2021). "Pandemic Puts Hold on Southern Africa's Water Tunnel Projects". Underground Construction. Vol. 76, no. 4. Archived from the original on 2021-08-17. Retrieved 2021-08-17.
  14. ↑ "Katse Botanic Garden". Botanic Gardens Conservation International. Retrieved 9 December 2016.
  15. ↑ "LHWP Phase II - Milestones". Lesotho Highlands Water Development Authority. 2015. Archived from the original on 2 October 2015. Retrieved 1 October 2015.
  16. ↑ Oirere, Shem (April 2021). "Pandemic Puts Hold on Southern Africa's Water Tunnel Projects". Underground Construction. Archived from the original on 2021-08-17. Retrieved 2021-11-08.
  17. ↑ James, Nadine (29 July 2016). "Phase II update: Polihali dam construction expected in 2019". Engineering News (in English).
  18. ↑ Inès Magoum (23 August 2023). "BRICS Summit: $170m announced for the LHWP water project in South Africa". Afrik21.africa. Paris, France. Retrieved 24 August 2023.
  19. ↑ "The Lesotho Highlands Water Project: Environmental Flow Allocations in an International River" (PDF). اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت. Archived from the original (PDF) on 17 August 2021. Retrieved 17 August 2021.

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.