پروژه عنکبوت
پروژهای است که توسط مرکز بررسی جرایم سازمانیافته سایبری سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران اجرا میشود و در قالب آن فعالان اینترنتی رصد و دستگیر میشوند. مطابق اعلام سپاه پاسداران این پروژه با هدف ناامنسازی شبکههای اجتماعی غربی برای تولیدکنندگان محتوای غیراخلاقی، مبتذل و مستهجن اجرا میشود. اگرچه در ایران پلیس فتا رسماً مسئول پیگیری و برخورد با جرایم آنلاین است، سپاه در مواردی راساً با برخی از کاربران اینترنت در ایران برخورد میکند.[۲][۳]
عنکبوت ۱
در قالب این پروژه در نیمه دوم سال ۱۳۹۳، ۱۲ فعال اینترنتی دستگیر و ۲۴ تن دیگر با حکم قضایی برای پاسخگویی دعوت شدند.[۴] این کاربران شبکه اجتماعی فیسبوک به اتهام «ترویج فساد» و «استحاله سبک زندگی ایرانی» بازداشت شدند.[۵]
عنکبوت ۲
در ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۵ مصطفی علیزاده، سخنگوی مرکز بررسی جرائم سازمان یافته سایبری وابسته به سپاه پاسداران مدعی شد در پروژه عنکبوت ۲ در مجموع ۱۷۰ نفر
.jpg)
شناسایی شدند که به عنوان اداره کنندگان صفحات مختلف اجتماعی در حوزه مدلینگ، مزون، آتلیه، عکاسی و طراحی فعالیت داشتند. از این تعداد برای ۲۹ نفر پرونده قضایی تشکیل شده که ۸ نفر آنها بازداشت و سایر آنها احضار شدهاند و «اماکن مرتبط با جرایم» آنها پلمپ شده است.[۶]
عباس جعفری دولتآبادی، دادستان عمومی و انقلاب تهران در این باره در برنامه «گفتگوی ویژه خبری» از کیم کارداشیان با عنوان یک مدل جدی در حوزه لباس یاد کرد که مدیرعامل اینستاگرام از وی میخواهد به بومیسازی مدلینگ بپردازد. او گفت این کارها با پشتیبانی مالی جدی صورت میگیرد.[۷]
بازتاب رسانهای و گزارشهای حقوق بشری
بیبیسی فارسی در گزارشی در ۳۱ ژانویهٔ ۲۰۱۵ اعلام کرد که سپاه پاسداران چند کاربر فیسبوک را به اتهام «ترویج فساد» و «هدف قرار دادن نهاد خانواده» شناسایی و
_of_Pouria_Afkhami's_Instagram_Page.jpg)
بازداشت کردهاست. بهنقل از «مرکز بررسی جرایم سازمانیافته سایبری» این افراد طی حدود دو سال نزدیک به ۳۵۰ صفحه در فیسبوک ایجاد کرده بودند و برخورد با آنان در قالب «پروژه عنکبوت» و با هدف «ناامنسازی شبکههای اجتماعی غربی برای تولیدکنندگان محتوای غیراخلاقی» انجام شدهاست.[۸]
در خرداد ۱۳۹۹ وبسایت ایرانوایر گزارشی مفصل از سرنوشت برخی بازداشتشدگان این پرونده منتشر کرد. در این گزارش، پوریا افخمی، عکاس مدلینگ بازداشتشده در مشهد، روایت خود از یورش نیروهای اطلاعات سپاه به محل سکونت، بازداشت، بازجویی، نگهداری در سلول انفرادی، ابتلا به بیماری سل در زندان و اتهامات «ترویج فساد و فحشا» را شرح میدهد و تأکید میکند که فعالیت او و همکارانش در حوزه عکاسی خیابانی و مدلینگ بوده و نه پورنوگرافی.[۹]
خبرگزاری هرانا نیز در گزارشی از هویت و آخرین وضعیت بازداشتشدگان حوزه مدلینگ در مشهد خبر داد و از جمله به نامهایی مانند پوریا افخمی، مهدی کفاش جودی و رومینا ارباب اشاره کرد. در این گزارش از بازداشت شش شهروند فعال در مدلینگ و احضار شمار دیگری از آنان بهوسیله نهادهای امنیتی خبر داده شدهاست.[۱۰]
در شهریور ۱۳۹۵، دویچهوله فارسی به نقل از مقامات قضایی مشهد گزارش کرد که هشت مجموعه فعال در زمینه مدلینگ پلمب شده، شش نفر (سه زن و سه مرد) بازداشت و حدود ۳۰ نفر دیگر احضار شدهاند. معاون دادستان مشهد در این گزارش، مدلینگ را از «مصادیق جنگ نرم» توصیف کرده و هشدار دادهاست که متهمان ممکن است به یک تا ده سال حبس محکوم شوند.[۱۱]
خبرگزاری تسنیم نیز بهنقل از قاضی حسن حیدری، معاون دادستان در دادسرای انقلاب مشهد، از پلمب هشت مجموعه فعال مدلینگ، احضار حدود ۳۰ نفر و احتمال صدور حکم حبس یک تا ده سال برای متهمان خبر دادهاست. او در این گفتوگو مدلینگ را در چارچوب «جنگ نرم» و تهدیدی برای «بنیان خانواده ایرانی» توصیف کردهاست.[۱۲]
بیبیسی فارسی همچنین در گزارشی دیگر درباره بازداشت شش نفر در مشهد به اتهام «مدلینگ» و پلمب چند واحد صنفی و منزل مسکونی خبر داد و این اقدام را در ادامه برخوردهای قضایی و امنیتی با فعالان مرتبط با صنعت مد، گریم و عکاسی در ایران ارزیابی کرد.[۱۳]
در ۱ مارس ۲۰۲۱ شبکهٔ «بیبیسی فارسی» در برنامهٔ خبری «۶۰ دقیقه» گزارشی دربارهٔ احضار و بازداشت گستردهٔ فعالان حوزهٔ مدلینگ و عکاسی در ایران منتشر کرد. این شبکه بهنقل از سپاه پاسداران اعلام کرد که تنها در شهر همدان ۴۱ نفر در ارتباط با فعالیتهای آنلاین مرتبط با «مدلینگ» احضار شدهاند.
در ادامهٔ این گزارش، بیبیسی فارسی مصاحبهای زنده با پوریا افخمی، عکاس مد ساکن تورنتو کانادا، پخش کرد. او در این گفتگو تجربهٔ بازداشت خود در ایران را در جریان عملیات سایبری سپاه موسوم به «پروژه عنکبوت» شرح داد و به نحوهٔ برخورد نهادهای امنیتی با فعالان عکاسی و مدلینگ اشاره کرد.[۱۴]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Rafati, Mohammad (January 31, 2015). "Iran Cyber Spider Project Against Facebook Users". cyberwarzone.com. Archived from the original on 14 April 2015. Retrieved March 30, 2015.
- ↑ «پروژه 'عنکبوت' سپاه علیه برخی کاربران فیسبوک در ایران». بیبیسی فارسی. ۳۱ ژانویه ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۵.
- ↑ «چند کاربر ایرانی فیسبوک، توسط سپاه بازداشت شدند». persian.rfi. ۳۱ ژانویه ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۵.
- ↑ «جزئیات دستگیری فعالان اینترنتی در قالب «پروژه عنکبوت» سپاه». دوچهوله فارسی. ۲ فوریه ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۵.
- ↑ «دستگیری جمعی از کاربران فیسبوک در ایران». رادیوزمانه. ۱۱ بهمن ۱۳۹۳. دریافتشده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۵.
- ↑ «"عنکبوت ۲"؛ پروژه سپاه پاسداران برای مقابله با مدلینگ». دوچه وله فارسی. ۱۶ می ۲۰۱۶. دریافتشده در ۱۷ مه ۲۰۱۶.
- ↑ جزئیاتی از بازداشت ۸نفر در پرونده مدلهای ایرانی لباس در اینستاگرام/ بومیشدن مدلینگ توسط کیم کارداشیان
- ↑ «پروژه «عنکبوت» سپاه علیه برخی کاربران فیسبوک در ایران». بیبیسی فارسی. ۳۱ ژانویه ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵.
- ↑ غلامحسینپور، ماهرخ (۱۳ خرداد ۱۳۹۹). «یکی از بازداشتشدگان پروژه «عنکبوت» سپاه: عکاس مدلینگ بودم نه پرنوگراف». ایرانوایر. دریافتشده در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵.
- ↑ «گزارشی از هویت و آخرین وضعیت بازداشت شدگان حوزه مدلینگ در مشهد». خبرگزاری هرانا. دریافتشده در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵.
- ↑ «دستگیری و احضار فعالان عرصه مدلینگ در مشهد». دویچهوله فارسی. ۷ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵.
- ↑ «مجازات حبس یک تا ۱۰ سال برای افراد فعال در زمینه مدلینگ/ ۸ مجموعه فعال مدلینگ در مشهد پلمب شد». تسنیم. ۱۷ شهریور ۱۳۹۵. دریافتشده در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵.
- ↑ «شش نفر در مشهد به اتهام «مدلینگ» بازداشت شدند». بیبیسی فارسی. ۷ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵.
- ↑ «مصاحبه بیبیسی فارسی با پوریا افخمی درباره بازداشتهای مرتبط با مدلینگ». بیبیسی فارسی. ۱ مارس ۲۰۲۱. دریافتشده در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵.
- «پشت پرده عملیات «عنکبوت 2» چه بود؟ / شناسایی سرشبکههای مدلینگ در پنج پایگاه». mashreghnews.ir. ۲۰۱۶-۰۵-۲۳. دریافتشده در ۲۰۱۶-۰۵-۲۳.