پشتیگبان

ارتش شاهنشاهی ساسانی
نیروهای مسلح و واحد
زره‌پوش اسواران گریبان‌ور فیل‌های جنگی پایگان گارد جاویدان پشتیگبان سرمتی‌ها دیلمیان جنگجویان سُغدی گُند شاهنشاه دریگان ستور پزشک نیروی دریایی
مقام
اسپهبد اسپبد پادگوسبان مرزبان, کنارنگ مسمغان پشتیگبان سالار انبارگ‌بد ارگبد هزاربد پایگان سالار سواران سردار گُندسالار دریگبد ناوبد
خطوط دفاعیِ ساسانی
در برابر اعراب دیوار بزرگ گرگان دیوار تمیشه دیوار دربند در الان
جنگ‌ها
جنگ‌های ایران و روم جنگ‌های ساسانیان و کوشانیان جنگ‌های شاپور دوم با اعراب جنگ‌های ساسانیان و کیداریان جنگ‌های ساسانیان و هپتالیان جنگ‌های شاهنشاهی ساسانیان و گوک‌ترک‌ها جنگ‌های ساسانیان و حبشه حملهٔ اعراب به ایران شورش‌ها و جنگ‌های داخلی

یگانی ویژه از ارتش شاهنشاهی ساسانی که عهده‌دار محافظت از شاهنشاه بودند.

در زمان صلح پایگاه این نیرو در پایتخت شاهانهٔ تیسفون بود و از بهترین نیروهای اسواران بودند. تعداد این نیروها به هزار نفر می‌رسید و توسط پشتیگبان سالار فرماندهی می‌شدند. بیشتر به عنوان زره‌پوش با پوشش زرهی سنگین و اسب زره پوش که با شتاب فوق‌العاده‌ای صفوف دشمن را در هم می‌شکست شرکت می‌کردند.

زیر واحد یگان پشتیگبان گیان-اوسپار (جانسپار، فداکاران جان در راه محافظت از شاه) نام داشتند که از بهترین‌های پشتیگبان تشکیل شده بودند. آنها در مقابل حملهٔ ژولیان به ایران در قرن ۴ میلادی جنگیدند.

یگان پشتیگبان پس از شکست ساسانیان در حمله اعراب که موجب سقوط امپراتوری ساسانی شد، محو گردید.

• ایرانی
• شاهنشاهی ساسانی
• ارتش ساسانی
• سقوط امپراتوری ساسانی
• حمله اعراب به ایران
• کاتافراگت

• فرخ کاوه (۲۰۰۵) ساسانیان نخبگان سواره نظام AD224-642. Osprey Publishing
• Morony, Michael G. (2005) [1984]. Iraq After The Muslim Conquest. Gorgias Press LLC. ISBN 978-1-59333-315-7.