پیک (پستچی)

پستچی در تایپه، تایوان، در حال سازماندهی بسته‌ها برای تحویل

پیک یا پستچی (به انگلیسی: Courier) شخص یا سازمانی است که پیام، بسته یا نامه‌ای را از یک مکان یا شخص به مکان یا شخص دیگری تحویل می‌دهد.[۱] به‌طور معمول، یک پستچی خدمات خود را بر اساس قرارداد تجاری ارائه می‌دهد؛ با این حال، برخی از پستچی‌ها کارمند دولت یا سازمان‌های دولتی هستند (برای نمونه: پیک دیپلماتیک).

وظایف و کارکردها

پستچی‌ها (کوریِرها) با ویژگی‌هایی نظیر سرعت، امنیت، رهگیری، امضا، تخصصی‌سازی و شخصی‌سازی خدمات سریع، و زمان‌های تحویل فوری، از خدمات عادی پست متمایز می‌شوند؛ ویژگی‌هایی که برای اکثر خدمات پستی روزمره اختیاری هستند. به عنوان یک خدمت ممتاز، خدمات پستی معمولاً گران‌تر از خدمات پستی استاندارد هستند و استفاده از آن‌ها معمولاً محدود به بسته‌هایی است که یک یا چند مورد از این ویژگی‌ها برای آن‌ها به اندازه‌ای مهم تلقی می‌شود که هزینه آن را توجیه کند.

خدمات پستی در تمامی مقیاس‌ها، از داخل شهرها یا شهرستان‌های خاص گرفته تا خدمات منطقه‌ای، ملی و جهانی فعالیت می‌کنند. شرکت‌های بزرگ پستی شامل DHL، DTDC، FedEx، EMS International، Purolator، TNT، UPS، India Post، Delhivery، J&T Express و Aramex هستند. این شرکت‌ها خدمات خود را در سراسر جهان، معمولاً از طریق مدل قطب و اقماری ارائه می‌دهند.

خدمات پستی که از نرم‌افزارهای پستی استفاده می‌کنند، گواهی تحویل الکترونیکی و جزئیات رهگیری الکترونیکی ارائه می‌دهند.

پیش از دوران صنعتی

یک هیکیاکو (پستچی)، ژاپن، چاپ آلبومین رنگ‌آمیزی دستی توسط فلیچ بیتو، بین ۱۸۶۳ و ۱۸۷۷
یک یا-یه یا دونده یامن در غرب چین، ۱۹۱۵

در تاریخ باستان، پیام‌ها با استفاده از روش‌های گوناگون، از جمله دونده‌ها، کبوترهای نامه‌بر و سوارکاران بر پشت اسب به صورت دستی تحویل داده می‌شدند. پیش از معرفی خدمات پستی مکانیزه، پیام‌رسان‌های پیاده کیلومترها تا مقصد خود می‌دویدند. گزنفون نخستین استفاده از پستچی‌ها را به شاهزاده ایرانی، کوروش کوچک نسبت داده است.

به‌طور مشهور، گفته می‌شود که فیدیپیدس، پستچی یونان باستان، ۲۶ مایل را از ماراتن تا آتن دوید تا خبر پیروزی یونانیان بر ایرانیان را در سال ۴۹۰ پیش از میلاد برساند. مسابقه دوی استقامت که به نام ماراتن شناخته می‌شود، از همین رویداد نام‌گذاری‌شده است.

حزقیا

پادشاه یهودا، حزقیا، که دوران حکومتش بین سال‌های ۲۰۰ تا ۴۰۰ پیش از میلاد تخمین زده می‌شود، دوره‌ای است که در آن چندین پستچی نامه‌ها را در سراسر سرزمین یهودا و اسرائیل جابه‌جا می‌کردند (نک: ۲ تواریخ ۳۰، نسخه ESV).

همرودرومی‌ها و آناباسی‌ها

همرودرومی‌ها (دوندگان روز)، همروسکوپی‌ها (دیده‌بانان روز) و دروموکریکس‌ها (دوندگان جارچی) پستچی‌های تخصصی در یونان باستان بودند که به دلیل استقامت فوق‌العاده‌شان شهرت داشتند. این دوندگان آموزش‌دیده برای حمل اخبار مهم به کار گرفته می‌شدند و اغلب اطلاعات مربوط به رویدادهای مهم را در سراسر جهان یونانی منتقل می‌کردند. آن‌ها همچنین نوعی نظارت را انجام می‌دادند. در مواقع خطر، آن‌ها اغلب در موقعیت‌های مرتفع مانند تپه‌ها مستقر می‌شدند تا رویدادهای مهم یا تحرکات نظامی را مشاهده کنند.[۲][۳][۴] از زمان آگوستوس، یونانیان و رومیان باستان از دسته‌ای از پستچی‌های سوار بر اسب و گردونه به نام «آناباسی» استفاده می‌کردند تا پیام‌ها و دستورها را به سرعت از مسافت‌های طولانی بیاورند.[۵] واژه «آناباسی» از واژه یونانی ἀνάβασις («صعود، سوار شدن») گرفته‌شده است.[۶]

در بریتانیای رومی، روفینوس از آناباسی‌ها استفاده می‌کرد، چنان‌که در خاطرات سنت جروم (adv. Ruffinum, l. 3. c. 1. ) ثبت‌شده است: «آیا به همین دلیل است که سرئالس و آناباسی‌های تو در استان‌های مختلف دویدند تا ستایش‌های مرا بخوانند؟ »

قرون وسطی

در قرون وسطی، دربارها پیام‌رسان‌های مخصوص خود را داشتند که دستمزدی اندکی بیش از کارگران عادی دریافت می‌کردند.

انواع

در شهرها، اغلب پستچی‌های دوچرخه‌سوار یا پستچی‌های موتورسوار وجود دارند، اما برای محموله‌هایی که نیاز به تحویل در شبکه‌های با مسافت بیشتر دارند، این امر اغلب شامل کامیون، ترابری ریلی و هواگرد می‌شود.

بسیاری از شرکت‌هایی که تحت روش موجودی تولید ناب یا «JIT» فعالیت می‌کنند، اغلب از پستچی‌های همراه (OBCs) استفاده می‌کنند. پستچی‌های همراه افرادی هستند که می‌توانند در هر لحظه به هر کجای جهان، معمولاً از طریق خطوط هوایی تجاری، سفر کنند. اگرچه این نوع خدمات دومین خدمت پرهزینه است—چرا که چارترهای هوانوردی عمومی بسیار گران‌تر هستند—شرکت‌ها هزینه این خدمت را در مقابل «هزینه‌ای» که شرکت در صورت نرسیدن محصول در زمان مشخص متحمل می‌شود (توقف خط مونتاژ، ثبت دیرهنگام دادگاه، از دست رفتن فروش به دلیل نبود محصول یا قطعات در مهلت تحویل، یا از دست رفتن جان انسان به دلیل تأخیر در پیوند عضو) تحلیل می‌کنند.[۷]

بر پایه کشور

استرالیا

کسب‌وکار پستی در استرالیا صنعتی بسیار رقابتی است و عمدتاً در مناطق پرجمعیت در داخل و اطراف شهرهای بزرگ متمرکز است. با توجه به وسعت زیاد زمین برای پوشش‌دهی، شرکت‌های پستی تمایل دارند از طریق هوا یا مسیرهای اصلی ترابری و بزرگراه‌های ملی حمل‌ونقل کنند. تنها شرکت بزرگی که خدمات سراسری کشوری ارائه می‌دهد، Australia Post است.[۸] استرالیا پست کاملاً متفاوت از ادارات دولتی عمل می‌کند، زیرا یک شرکت دولتی است که بر ارائه خدمات در یک بازار رقابتی متمرکز است. این شرکت در بازاری کاملاً رقابتی در برابر سایر خدمات تحویل مانند Fastway، UPS و Transdirect فعالیت می‌کند.[۹]

چین

خدمات پستی بین‌المللی در چین شامل TNT، EMS International، DHL، FedEx و UPS است. این شرکت‌ها خدمات اسمی جهانی را برای محموله‌های ورودی و خروجی ارائه می‌دهند و چین را به کشورهایی مانند ایالات متحده، استرالیا، بریتانیا و نیوزیلند متصل می‌کنند. از میان خدمات پستی بین‌المللی، شرکت هلندی TNT دارای بیشترین تسلط و کارایی محلی برای شهرهای درجه سه و چهار محسوب می‌شود. EMS International واحدی از چاینا پست است و به همین دلیل برای محموله‌هایی که از خارج از چین ارسال می‌شوند، در دسترس نیست.

خدمات پستی داخلی شامل SF Express، STO Express (申通)، ZTO Express (中通)، YTO Express (圆通)، E-EMS (E邮宝)، Cainiao Express (菜鸟) و بسیاری از اپراتورهای دیگر با مقیاس‌های گاهی بسیار کوچک است. E-EMS محصول ویژه‌ای از یک توافق همکاری بین China Post و Alipay است که واحد پرداخت آنلاین Alibaba Group می‌باشد. این خدمت تنها برای تحویل خریدهای آنلاین انجام‌شده با استفاده از Alipay در دسترس است.

در محدوده شهرداری پکن، TongCheng KuaiDi (同城快递)، که آن هم واحدی از چاینا پست است، خدمات درون‌شهری را با استفاده از دوچرخه باری ارائه می‌دهد.

هند

خدمات پستی بین‌المللی در هند شامل DHL، FedEx، Blue Dart Express، Spicexpress and Logistics Pvt Ltd، Ekart، DTDC، VRL Courier Services، Delhivery، TNT،[۱۰] Amazon.com، OCS و Gati Ltd است. علاوه بر این‌ها، چندین پستچی محلی نیز در سراسر هند فعالیت می‌کنند. تقریباً تمام این پستچی‌ها را می‌توان به صورت آنلاین رهگیری کرد. India Post، که یک شرکت دولتی هند است، بزرگ‌ترین سرویس پستی با حدود ۱۵۵ هزار شعبه (شامل ۱۳۹ هزار (۹۰٪) در مناطق روستایی و ۱۶ هزار (۱۰٪) در مناطق شهری) است.[۱۱] تمامی پستچی‌ها از کد پستی (PIN code) که توسط ایندیا پست معرفی‌شده است برای یافتن آدرس تحویل استفاده می‌کنند. علاوه بر این، شماره تماس گیرنده و فرستنده برای سهولت در یافتن آدرس، به صورت داوطلبانه بر روی بسته پستی درج می‌شود.

بنگلادش

تاریخچه خدمات پیک در بنگلادش به اواخر دهه ۱۹۷۰ بازمی‌گردد، زمانی که شرکت‌های خصوصی شروع به ارائه خدمات تحویل و بسته پستی کردند. این شرکت‌ها نقش مهمی در تسهیل جابه‌جایی اسناد و کالاها در داخل کشور ایفا کردند. در طول سال‌ها، صنعت پیک در بنگلادش به‌طور قابل‌توجهی رشد کرده و با تغییرات فناوری سازگار‌شده و خدمات خود را به محموله‌های بین‌المللی گسترش داده است. امروزه، شرکت‌های پیک محلی و بین‌المللی مختلفی در بنگلادش فعالیت می‌کنند که به شبکه‌های لجستیک و تجاری کشور کمک می‌کنند.

پیک‌هایی که در سراسر بنگلادش فعالیت می‌کنند شامل Pathao Courier، RedX، eCourier و Sonar Courier هستند.[۱۲] تقریباً تمام این پیک‌ها را می‌توان به‌صورت آنلاین رهگیری کرد. همچنین خدمات پیک بین‌المللی در بنگلادش شامل دی‌اچ‌ال، فدکس، یونایتد اکسپرس، Royale International Bangladesh، DSL Worldwide Courier Service، آرامکس، Pos Laju، J&T Express و آمازون است.

مالزی

خدمات پیک بین‌المللی در مالزی شامل دی‌اچ‌ال، فدکس، Pgeon، Skynet Express، ABX Express، GDex، Pos Laju، J&T Express و آمازون است. علاوه بر این‌ها، چندین پیک محلی نیز در سراسر مالزی فعالیت می‌کنند. تقریباً تمام این پیک‌ها را می‌توان به‌صورت آنلاین رهگیری کرد.

ایرلند

خدمات اصلی پیک موجود در ایرلند به‌عنوان جایگزینی برای سیستم ملی آن پست، شامل Parcel Direct Ireland، دی‌اچ‌ال، یوپی‌اس، تی‌ان‌تی، دی‌پی‌دی و فدکس است.

سنگاپور

چندین شرکت پیک بین‌المللی در سنگاپور وجود دارند که شامل تی‌ان‌تی، دی‌اچ‌ال و فدکس می‌شوند. با وجود کوچک بودن کشور، تقاضا برای خدمات پیک بالاست. بسیاری از شرکت‌های پیک محلی برای پاسخگویی به این تقاضا ظهور کرده‌اند. اکثر شرکت‌های پیک در سنگاپور به‌جای حمل‌ونقل بین‌المللی، بر تحویل‌های محلی تمرکز دارند.

بریتانیا

خاستگاه بازار پیک‌های «تحویل در همان روز» در بریتانیا به شرکت‌های تاکسیرانی لندن برمی‌گردد، اما به‌زودی به موتورسواران اختصاصی برای ارسال مرسولات گسترش یافت و شرکت‌های تاکسیرانی بخش‌های جداگانه‌ای را برای پوشش کارهای پیک ایجاد کردند. در طول اواخر دهه ۱۹۷۰، شرکت‌های کوچک استانی و منطقه‌ای در سراسر کشور در حال ظهور بودند. امروزه، شرکت‌های بزرگ بسیاری وجود دارند که خدمات پیک «تحویل در روز بعد» را ارائه می‌دهند.[۱۳]

پیک‌های «متخصص» بسیاری وجود دارند که معمولاً برای حمل‌ونقل اقلامی مانند بار/پالت، اسناد حساس و مایعات فعالیت می‌کنند.

مدل کسب‌وکار پیک «مرد و وانت» (Man & Van) یا پیک آزادکار، در بریتانیا بسیار محبوب است و هزاران پیک مستقل و شرکت‌های محلی، خدمات تحویل در روز بعد و همان روز را ارائه می‌دهند. این محبوبیت احتمالاً به دلیل نیازهای تجاری کم (یک وسیله نقلیه) و تعداد سودآور اقلامی است که هر روز در بریتانیا ارسال می‌شود. در واقع، از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۱۶، پیک‌های بریتانیایی به‌طور کلی خوداشتغال محسوب می‌شدند، اگرچه تعداد پیک‌های حقوق‌بگیری که توسط شرکت‌ها استخدام شده‌اند از آن زمان به‌طور قابل‌توجهی رشد کرده است. با این حال، از زمان طلوع عصر الکترونیک، نحوه استفاده کسب‌وکارها از پیک‌ها به‌طور چشمگیری تغییر کرده است. پیش از ایمیل و قابلیت ایجاد فایل‌های پی‌دی‌اف، اسناد بخش قابل‌توجهی از کسب‌وکار را تشکیل می‌دادند. با این حال، در طول پنج سال گذشته،

درآمدهای مربوط به اسناد ۵۰ درصد کاهش یافته است. مشتریان همچنین از شرکای پیک خود انتظارات بیشتری دارند. بنابراین، سازمان‌های بیشتری ترجیح می‌دهند از خدمات سازمان‌های بزرگ‌تری استفاده کنند که قادر به ارائه انعطاف‌پذیری و سطوح خدماتی بیشتری هستند، که این امر منجر به سطح دیگری از شرکت‌های پیک، یعنی پیک‌های منطقه‌ای‌شده است. این معمولاً یک شرکت محلی است که برای پوشش یک منطقه به بیش از یک دفتر گسترش یافته است.

برخی از پیک‌های بریتانیایی خدمات تحویل در روز بعد به سایر کشورهای اروپایی ارائه می‌دهند. فدکس تحویل هوایی در روز بعد به بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا را ارائه می‌دهد. گزینه‌های ارزان‌تر «زمینی» نیز موجود است که زمان تحویل آن‌ها از دو روز (مانند فرانسه) تا یک هفته (کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق) متغیر است.

پیک‌های بزرگ اغلب نیاز به داشتن حساب کاربری دارند (و این می‌تواند شامل جمع‌آوری‌های برنامه‌ریزی‌شده روزانه باشد). بنابراین فرستندگان عمدتاً در بخش تجاری/صنعتی هستند (و نه عموم مردم)؛ با این حال، برخی از پیک‌ها مانند دی‌اچ‌ال به عموم مردم اجازه ارسال می‌دهند (با هزینه بالاتر از فرستندگان عادی).

در سال‌های اخیر، افزایش محبوبیت «جمعه سیاه» در بریتانیا، برخی از شرکت‌ها را تحت فشار عملیاتی قرار داده است.[۱۴]

تصویری از سه جعبه غذای بیرون‌بر و یک کیسه کاغذی که روی صندلی مسافر یک خودرو قرار دارد، در حالی که راننده تحویل‌دهنده در پیش‌زمینه رانندگی می‌کند.

ایالات متحده

صنعت پیک مدت‌هاست که جایگاه مهمی در تجارت ایالات متحده آمریکا‌داشته و در لحظات محوری تاریخ این کشور مانند مهاجرت به غرب و تب طلا نقش‌داشته است. ولز فارگو در سال ۱۸۵۲ تأسیس شد و به‌سرعت به شرکت برجسته بسته‌رسانی تبدیل شد. این شرکت در حمل‌ونقل طلا، بسته‌ها و روزنامه‌ها در سراسر غرب تخصص داشت و داشتن یک دفتر ولز فارگو در هر اردوگاه و سکونتگاه را به ضرورتی برای تجارت و ارتباط با خانه تبدیل کرد. مدت کوتاهی پس از آن، پونی اکسپرس برای جابه‌جایی سریع‌تر بسته‌ها نسبت به دلیجان سنتی تأسیس شد. این امر تقاضا برای تحویل به‌موقع در سراسر کشور را نشان داد، مفهومی که با ترابری ریلی، خودروها و بزرگراه‌های بین‌ایالتی به تکامل خود ادامه داد و به صنعت پیک امروزی تبدیل شد.

صنعت پیک در ایالات متحده یک صنعت ۵۹ میلیارد دلاری است که ۹۰ درصد از کسب‌وکار آن بین آمازون لجستیک، دی‌اچ‌ال، فدکس و یوپی‌اس تقسیم‌شده است. از سوی دیگر، خدمات پیک و تحویل منطقه‌ای و/یا محلی بسیار متنوع بودند و تمایل داشتند عملیات کوچک‌تری باشند؛ ۵۰ شرکت برتر تنها یک‌سوم درآمدهای این بخش را به خود اختصاص دادند. یو‌اس‌پی‌اس مرسولات یا بسته‌هایی است که توسط دولت تحویل داده می‌شود و تنها کسانی هستند که می‌توانند به‌طور قانونی به صندوق‌های پستی ارسال کنند.[۱۵]

در یک تماس درآمد فصلی در سال ۲۰۱۹، مدیرعامل فدکس از آمازون به‌عنوان یک رقیب مستقیم نام برد،[۱۶] که رشد این شرکت تجارت الکترونیک را در زمینه لجستیک تثبیت کرد.

در ادبیات داستانی

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ "COURIER | meaning in the Cambridge English Dictionary". dictionary.cambridge.org (in English). Retrieved 2019-05-21.
  2. ↑ Harry Thurston Peck, Harpers Dictionary of Classical Antiquities (1898), Hemerodromi
  3. ↑ A Dictionary of Greek and Roman Antiquities (1890), Hemerodromi
  4. ↑ Valerius Harpocration, Lexicon of the Ten Attic Orators, d80
  5. ↑ "Cyclopædia, or, An universal dictionary of arts and sciences: Alguazil - anagram". digicoll.library.wisc.edu (in American English). Retrieved 2017-03-10.
  6. ↑ Hofmann, Johann Jacob. "Lexicon Universale: ANA-". www.uni-mannheim.de. Retrieved 2017-03-10.
  7. ↑ Kidwai, Ahmad Ghazali (July 2025). "Artificial Intelligence in Motion: Redefining Courier and Logistics Services in India". International Journal of Research Publication and Reviews. 6 (7): 81–93. doi:10.55248/gengpi.6.0725.2407. ISSN 2582-7421.
  8. ↑ "Postal Services Modernisation Discussion Paper" (PDF). Australian Department of Infrastructure, Transport, Regional Development and Communications (in English).
  9. ↑ Incorporated, Prime. "Australia Post Case Study". National Academy of Public Administration (in English). Retrieved 2023-06-16.
  10. ↑ "TNT Express Shipping | TNT India".
  11. ↑ "India Post". indiapost.gov.in/VAS/Pages/AboutUs/PostOfficeNetwork.aspx. Retrieved 28 February 2018.
  12. ↑ "Meteoric rise of courier business amid pandemic". The Business Standard (in English). 2022-11-25. Retrieved 2024-04-09.
  13. ↑ Cascetta, Ennio; Henke, Ilaria (December 2023). "The seventh transport revolution and the new challenges for sustainable mobility". Journal of Urban Mobility. 4 100059. doi:10.1016/j.urbmob.2023.100059.
  14. ↑ Lewin, Joel (18 January 2015). "UK logistics sector hit by collapse of couriers and hauliers". Financial Times. Archived from the original on 2022-12-10. Retrieved 27 March 2018.
  15. ↑ "The Evolution of American Couriers" (in English). Retrieved July 25, 2025.
  16. ↑ Kim, Eugene (2019-09-18). "FedEx has officially changed its tune and now calls Amazon a competitor". CNBC (in English). Retrieved 2020-09-03.

منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «[en:Courier Courier]». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.

مطالعه بیشتر

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.