چاپ نخست

در نسخه‌شناسی و مطالعات کلاسیک، editio princeps (لاتین برای «نخستین ویرایش»؛ جمع (دستور زبان): editiones principes) از یک اثر، نخستین ویرایش چاپیِ آن اثر است که پیش‌تر تنها به‌صورت نسخه خطی وجود داشته (که برای گردش باید به‌دست رونویسی می‌شد).

برای نمونه، editio princepsِ هومر همان ویرایشِ دمتریوس خالکوکوندیلس است که اکنون گمان می‌رود مربوط به سال ۱۴۸۸ باشد. مهم‌ترین متون نویسندگان یونانی و رومیِ کلاسیک، در بیشتر موارد، در سال‌های ۱۴۶۵ تا ۱۵۲۵، پس از اختراع چاپ فشاری در حدود سال ۱۴۴۰، به‌صورت editiones principes تولید شدند.[۱][۲]

در برخی موارد، امکان انتشار بخشی از اثر، یا انتشار نخست در قالب ترجمه (برای نمونه از یونانی به لاتین)، و نیز کاربردی که صرفاً معادل ویراست است، وجود داشت. برای اثری با چند رشتهٔ سنتِ دست‌نوشته‌ای که از هم واگرا شده‌اند، مانند پی‌یرز شخم‌زن، مفهوم editio princeps کم‌معناتر می‌شود.

این اصطلاح از دیرباز توسط پژوهشگران به آثاری فراتر از ادبیات یونان و لاتینِ باستان نیز گسترش یافته است. همچنین برای آثار حقوقی و دیگر اسناد مهم نیز به‌کار می‌رود.


آثار برجسته

فهرست زیر گزیده‌ای از آثار ادبی برجسته است.

تاریخ نویسنده، اثر چاپگر مکان توضیح
ح. ۱۴۵۴ ولگاته یوهانس گوتنبرگ ماینتس ترجمهٔ سدهٔ چهارم میلادیِ کتاب مقدس، در دو ویرایش: ۴۲ سطری و ۳۶ سطری، نگاه کنید به کتاب مقدس گوتنبرگ.
۱۴۶۵[۳] سیسرون، De Oratore[۳] کنرادوس سوینهایم و آرنولدوس پاناتز[۳] سوبیاکو (لاتزیو)[۳] این ویرایش بدون تاریخ منتشر شده، اما گمان می‌رود پیش از سپتامبر ۱۴۶۵ بوده باشد.[۳]
۱۴۶۵–۱۴۷۰[۴] آگوستین، اعترافات (آگوستین)[۴] یوهانس منتلین[۵] استراسبورگ[۴] ویرایش دوم در سال ۱۴۷۵ در میلان منتشر شد، و پس از آن ویرایش‌هایی در ۱۴۸۲ و ۱۴۸۳ آمد. دو ویرایش اینکونابولای دیگر از استراسبورگ در سال‌های ۱۴۸۹ و ۱۴۹۱ منتشر شدند، اما کتاب به‌صورت مستقل تا سال ۱۵۳۱ دوباره چاپ نشد.[۶]
۱۴۶۷[۷] آگوستین، شهر خدا (کتاب)[۷] کنرادوس سوینهایم و آرنولدوس پاناتز[۸] سوبیاکو (لاتزیو)[۷] سال بعد یوهانس منتلین ویرایش دیگری در استراسبورگ چاپ کرد؛ این ویرایش نخستین تعلیقهٔ متنی، به‌قلم توماس والوآ و نیکلاس تریوت، را ارائه داد.[۷] در دو سدهٔ بعد، De Civitate پرچاپ‌ترین اثر از میان همهٔ آثار آگوستین بود؛ ۱۷ ویرایش در سدهٔ پانزدهم و هشت ویرایش در سدهٔ شانزدهم منتشر شد.[۶]
۱۴۶۹[۹][۱۰] تیتوس لیویوس[۹] کنرادوس سوینهایم و آرنولدوس پاناتز[۹] رم[۹] ویرایش‌شده به‌دست جوانس آندره‌آس د بوکسیس.[۱۱] ویرایش رومی تنها شامل کتاب‌های ۱–۱۰، ۲۱–۳۲، ۳۴–۳۹ و بخشی از ۴۰ بود. در ویرایش ماینتس سال ۱۵۱۸، باقیماندهٔ کتاب ۴۰ و بخشی از ۳۳ منتشر شد، در حالی‌که در ویرایش بازل سال ۱۵۳۱، کتاب‌های ۴۱–۴۵ به ویرایش سیمون گرینایوس منتشر شدند. او تنها دست‌نوشتهٔ بازماندهٔ دهک پنجم را در سال ۱۵۲۷ حین جست‌وجو در لرش ابی در آلمان یافته بود. در سال ۱۶۱۶ باقیماندهٔ کتاب ۳۳ در رم منتشر شد و بدین‌ترتیب تمام آثار بازماندهٔ لیویوس به چاپ رسید.[۱۰][۱۲]
از پیدایش روم[۱۳]
۱۴۶۹[۱۴][۱۵][۱۶] ویرژیل[۱۱] کنرادوس سوینهایم و آرنولدوس پاناتز[۱۱] رم[۱۴] ویرایش‌شده به‌دست جوانس آندره‌آس د بوکسیس.[۱۱] بوسی، همراه با سه اثر استاندارد ویرژیلی، Appendix Vergiliana و Vita Vergiliiِ آیلیوس دوناتوس را نیز گنجاند. او همچنین Priapeia را که در آن زمان به ویرژیل نسبت داده می‌شد، گنجاند.[۱۵][۱۶]
Priapeia[۱۶]
Appendix Vergiliana[۱۵]
آیلیوس دوناتوس، Vita Vergilii[۱۵]
۱۴۶۹[۱۷] ژولیوس سزار[۱۱][۱۷] کنرادوس سوینهایم و آرنولدوس پاناتز[۱۱] رم[۱۷] ویرایش‌شده به‌دست جوانس آندره‌آس د بوکسیس.[۱۱]
۱۴۶۹[۱۸] پلینیوس[۱۸] یوهانس د اسپیرا[۱۸] ونیز[۱۸]
۱۴۶۹[۱۹] آولوس گلیوس[۱۱][۱۹] کنرادوس سوینهایم و آرنولدوس پاناتز[۱۱] رم[۱۱] ویرایش‌شده به‌دست جوانس آندره‌آس د بوکسیس.[۱۱][۱۹]
۱۴۷۰[۲۰] سالوست، Bellum Catilinae و Bellum Iugurthinum[۲۱] وینده‌لینوس د اسپیرا[۲۰][۲۱] ونیز[۲۰] همان سال ویرایشی از سالوست نیز در پاریس چاپ شد.[۲۰]
۱۴۷۰[۲۲] سوئتونیوس، در باب زندگی قیصرها[۲۳] یوهانس فیلیپوس د لینیامینه[۲۳] رم[۲۲] ویرایش‌شده به‌دست یوهانس آنتونیوس کامپانوس.[۲۴]
ح. ۱۴۷۰[۲۵][۲۶] تاسیتوس (تاریخ‌نگار)، تواریخ (تاسیتوس)، سالنامه (تاسیتوس)، ژرمنیا و Dialogus[۲۵] وینده‌لینوس د اسپیرا[۲۶] ونیز[۲۶] این ویرایش تنها شامل کتاب‌های ۱۱–۱۶ از سالنامه است. کتاب‌های ۱–۶ در سال ۱۵۰۸ در صومعهٔ شاهی کروی (اکنون در آلمان) بازیافت و به رم آورده شدند. در آنجا اتین گیلری آن‌ها را در سال ۱۵۱۵ همراه با دیگر کتاب‌های سالنامه چاپ کرد، در حالی‌که ویرایش به‌دست فیلیپو بروآلدو تهیه شده بود.[۲۵][۲۷][۲۸]
۱۴۷۱[۲۹] اووید[۲۹] بالداساره آتزوگوئیدی[۳۰] بولونیا[۲۹] ویرایش‌شده به‌دست فرانچسکو دال پوتزو. اختلافی وجود دارد دربارهٔ این احتمال که این ویرایش شاید پیش از ویرایش رومیِ چاپ‌شده توسط سوینهایم و پاناتز بوده باشد، که بدون تاریخ است اما گمان می‌رود آن نیز از سال ۱۴۷۱ باشد.[۱۱][۲۹][۳۰]
ح. ۱۴۷۱[۳۱] بوئتیوس، تسلای فلسفه[۳۱] هانس گلیم[۳۱] ساویلیانو[۳۱] بدون تاریخ؛ برخی تاریخ این اینکونابولا را ۱۴۷۳ یا ۱۴۷۴ پیشنهاد کرده‌اند. این احتمالاً editio princeps واقعی را همان ویرایش پرتجملِ منتشرشده در نورنبرگ در سال ۱۴۷۳ از چاپخانهٔ آنتون کوبرگر می‌سازد، که حاوی تعلیقه‌ای است که به‌طور سنتی به توماس آکویناس نسبت داده شده، همراه با ترجمه‌ای آلمانی.[۳۲]
۱۴۷۱–۱۴۷۲[۳۳] مارکوس ترنتیوس وارو، De lingua latina[۳۴] گئورگیوس لائر[۳۴] رم[۳۴][۳۳] ویرایش‌شده به‌دست یولیوس پومپونیوس لائتوس[۳۴]
۱۴۷۲[۳۵] پلوتس[۳۵] یوهانس د کولونیا[۳۶]-۱۴۷۰[۳۷] ونیز[۳۵] ویرایش‌شده به‌دست جورجیوس مرولا بر پایهٔ Codex Ursinianus. با تقدیم‌نامه‌ای به یاکوپو زنو، اسقف پادوا.[۳۵][۳۸]
۱۴۷۲[۳۹][۴۰] ماکروبیوس، In Somnium Scipionis[۳۹] و Saturnalia[۴۰] نیکولاس ینسن[۳۹] ونیز[۳۹]
ح. ۱۴۷۵[۴۱] سنت بید، تاریخ کلیسایی مردم انگلیس[۴۱] هاینریش اگه‌شتاین[۴۲][۴۳] استراسبورگ[۴۱] این ویرایش بدون تاریخ است، اما اتفاق‌نظر بر این است که میان سال‌های ۱۴۷۴ و ۱۴۸۲ چاپ شده. پس از آن، در همان شهر در سال ۱۵۰۰ ویرایش دومی آمد، این‌بار همراه با ترجمهٔ لاتینِ تاریخ کلیسا (یوسبیوس) اثر یوسبیوس قیصریه.[۴۱]
۱۴۷۵[۴۴][۴۵] سنکای جوان، Dialogi، De beneficiis، De Clementia و Epistulae morales ad Lucilium[۴۴] ماتیاس موراووس[۴۶] ناپل[۴۴] نخستین ویرایش کامل آثار فلسفیِ سنکای جوان. به‌دلیل خلطی میان پسر و پدر، این جلد همچنین شامل نسخهٔ خلاصهٔ شناخته‌شدهٔ سنکای پدر، متشکل از گزیده‌هایی از Suasoriae et Controversiae او نیز هست؛ متن کامل بازمانده در سال ۱۴۹۰ در ونیز به‌دست برناردینوس د کرمونا همراه با سنکای جوان چاپ شد. همچنین در این ویرایش، پوبلیوس سیروس نیز آمده، که Sententiaeی او در آنچه Proverbia Senecae خوانده می‌شود، قرار دارد. این اشتباه در سال ۱۵۱۴ به‌دست دسیدریوس اراسموس تصحیح شد، هنگامی‌که او ویرایشی از پوبلیوس در سات‌ارک منتشر کرد که عموماً همان editio princeps واقعی به‌شمار می‌رود. اراسموس در سال ۱۵۵۰ در لایپزیگ با گئورگ فابریسیوس دنبال شد، که او نیز بیست جملهٔ تازه به چاپ افزود.[۴۷][۴۴][۴۸][۴۹]
سنکای پدر[۴۷]
پوبلیوس سیروس[۵۰]
۱۴۷۵[۵۱][۵۲] تاریخ آگوستی[۵۱] فیلیپوس د لاواگنا[۵۳] میلان[۵۲] ویرایش‌شده به‌دست بونوس آکورسیوس.[۵۳]
۱۵۱۰[۵۴] کوئینتوس اورلیوس سیمماخوس، Epistulae و Relationes[۵۴] یوهان شوت[۵۴] استراسبورگ[۵۴]
۱۵۱۲[۵۵][۵۶] گریگوری تور، Historia Francorum و De Gloria Confessorum[۵۵] یودوکوس بادیوس آسنسیوس[۵۵] پاریس[۵۵]
آدو وین‌ننسیس، Chronicon[۵۵]
۱۴۷۸[۵۷]–۱۴۷۹[۵۸] ازوپ، حکایت‌های ازوپ[۵۳][۵۷] ب. و ج. آ. د هوناته[۵۳] میلان[۵۳] ویرایش‌شده به‌دست بونوس آکورسیوس. بدون تاریخ؛ این کتاب همچنین شامل ترجمه‌ای لاتین به‌دست رانوچیو تتالو بود. این ۱۲۷ حکایت با نام Collectio Accursiana شناخته می‌شوند، جدیدترینِ سه بازبینی انتقادیای که حکایت‌های ازوپ یونانی را تشکیل می‌دهند. کهن‌ترین بازبینیِ یونانی، Collectio Augustana، شامل ۲۳۱ حکایت، است که تنها در سال ۱۸۱۲ به‌دست یوهان گوتلوب تئنوس اشنایدر در وروتسواف منتشر شد. آخرین بازبینی، Collectio Vindobonensis، متشکل از ۱۳۰ حکایت، است که نخستین‌بار در سال ۱۷۷۶ به‌دست توماس تیرویت ویرایش شد.[۵۹][۵۸][۶۰][۶۱] دربارهٔ رمان ازوپ، از آن نیز سه بازبینی موجود است: نسخهٔ چاپ‌شده در این ویرایش، Vita Accursiana است، در حالی‌که دومین نسخهٔ چاپ‌شده، Vita Westermanniana در سال ۱۸۴۵ بود، ویرایش‌شده در براونشوایگ به‌دست آنتون وسترمان. آخرین بازبینیِ چاپ‌شده، Vita Perriana بود، ویرایش‌شده در سال ۱۹۵۲ در اربانا (ایلینوی) به‌دست بن ادوین پری.[۵۳][۶۲][۶۳][۶۴]
ازوپ[۵۳][۶۲]
ح. ۱۴۸۲[۵۷] هزیود، کارها و روزها[۵۳][۵۷] ب. و ج. آ. د هوناته[۵۳] میلان[۵۳] ویرایش‌شده به‌دست بونوس آکورسیوس.[۵۳] بدون تاریخ؛ تنها ۱۸ ایدیل نخست تئوکریتوس در این ویرایش گنجانده شده است.[۵۷] دامنهٔ گسترده‌تری از ایدیل‌ها در ویرایش آلدینِ تئوکریتوس در ۱۴۹۵–۱۴۹۶ ظاهر شد که ایدیل‌های I تا XXIII را دربر داشت.[۶۵] مقدار بیشتری از ایدیل‌های هنوز منتشرنشده، همراه با اسکولیای کهنشان، در رم به‌دست زاخاریاس کالیرگیس در ویرایش ۱۵۱۶ او از تئوکریتوس چاپ شد.[۶۶]
تئوکریتوس، Idyllia[۵۳][۵۷]
۱۴۸۴–۱۴۸۷[۶۷] فرونتینوس، De aqueductu[۶۷] پومپونیوس لائتوس، سولپیکیوس ورانوس[۶۷] رم[۶۷] متن De aq.ِ فرونتینوس بر پایهٔ دست‌نوشته‌ای است که پوجو براچیولینی در صومعه بندیکتین در سال ۱۴۲۹ به‌دست آورده بود.[۶۷]
ویترویوس، در باب معماری[۶۷]
۱۴۸۸–۱۴۸۹[۶۸] هومر، ایلیاد و ادیسه[۶۸] فلورانس[۶۸] ویرایش‌شده به‌دست دمتریوس خالکوکوندیلس، این کتاب با کمک Demetrius Damilas چاپ شد که حروفچینیِ یونانیِ خود را که پیش‌تر در میلان به‌کار برده بود، بازپروری کرد. این پروژهٔ ویراستاری با حمایت مالیِ Giovanni Acciaiuoli و حمایتِ نری و Bernardo de' Nerli به انجام رسید، که دومی نویسندهٔ تقدیم‌نامهٔ آغازین به پیرو د مدیچی نیز بود. این ویرایش همچنین شامل Batrachomyomachiaی پیش‌تر چاپ‌شده است. از نظر حروفچینی، این جلد به‌طور سنتی به چاپگر پرکار Bartolomeo de' Libri نسبت داده شده، انتسابی که پژوهش‌های اخیر آن را رد کرده‌اند. این مسئله همچنان حل‌نشده باقی مانده است.[۶۸][۶۹][۷۰]
سرودهای هومری[۶۸]
هرودوت، De vita Homeri[۷۱]
شبه-پلوتارک، De vita et poesi Homeri[۷۱]
دیو کریسوستوموس، De Homero[۷۱]
ح. ۱۴۹۴[۷۲] اوریپید،[۷۳] مده‌آ (نمایشنامه)، Hippolytus، Alcestis و Andromache[۷۴] لاورنتیوس د آلوپا[۷۳] فلورانس[۷۳] ویرایش‌شده به‌دست یانوس لاسکاریس. این جلد، بدون تاریخ، مدتی پیش از ۱۸ ژوئن ۱۴۹۴ چاپ شد.[۷۳] قلمِ چاپی، همچون همیشه در آثار لاسکاریس، تنها از حروف بزرگ ساخته شده بود.[۷۲]
۱۴۹۵–۱۴۹۸[۷۵][۷۶] ارسطو[۷۵] الدوس منوتیوس[۷۵] ونیز[۷۷] ویرایشی پنج‌جلدی در قطع فولیو از آثار کامل ارسطو. جلد نخست در نوامبر ۱۴۹۵ چاپ شد، در حالی‌که آخرین جلد در سال ۱۴۹۸ منتشر شد. آثار ثئوفراستوس نیز همراه با آن در سال ۱۴۹۷ چاپ شدند.[۷۷] در این ویرایش از آثار ارسطو، خطابه (کتاب) و فن شعر و همچنین Rhetorica ad Alexandrum به‌طور چشمگیری غایب هستند.[۷۸][۷۹] دربارهٔ Problemata، آن‌ها در سال ۱۴۹۷ در بازبینیِ کوتاه‌ترشان در دو کتاب منتشر شدند؛ بازبینیِ طولانی‌تر در چهار کتاب، در سال ۱۸۵۷ در پاریس به‌همت هرمان یوزنر منتشر شد.[۸۰] دربارهٔ ثئوفراستوس، تمام آثار منتشرشده‌اش در سال ۱۴۹۷ در جلدهای دوم، سوم و چهارم پراکنده منتشر شدند.[۷۶]
ثئوفراستوس، De signis، De causis plantarum، De historia plantarum، De lapidibus، De igne، De odoribus، De ventis، De lassitudine، De vertigine، De sudore، Metaphysica، De piscibus in sicco degentibus[۷۶][۸۱][۸۲]
پورفیری (فیلسوف)،[۷۵] ایساغوجی[۸۳]
فیلون اسکندریه، De mundo[۸۴]
اسکندر افرودیسی، Problemata[۸۵][۸۰]
دیوژن لائرتی، Vita Aristotelis و Vita Theophrasti[۸۶]
۱۴۹۹[۶۸] سودا (کتاب)[۶۸] ایوانس بیسولوس و بندتوس مانگیوس[۸۷] میلان[۶۸] ویرایش‌شده به‌دست دمتریوس خالکوکوندیلس.[۶۸]
۱۵۰۲[۸۸] سوفوکل[۸۸] الدوس منوتیوس[۸۸] ونیز[۸۸]
۱۵۰۲[۸۹] توسیدید، تاریخ جنگ‌های پلوپونزی[۸۹] الدوس منوتیوس[۸۹] ونیز[۸۹]
دیونوسیوس هالیکارناسی، Epistola ad Ammaeum II[۹۰]
۱۵۰۲[۹۱] هرودوت، تاریخ هرودوت[۹۱] الدوس منوتیوس[۹۱] ونیز[۹۱]
۱۵۰۲[۹۲] استفانوس بیزانتیوس، Ethnica[۹۲] الدوس منوتیوس[۹۲] ونیز[۹۲]
۱۵۰۳[۷۴] اوریپید[۷۴] الدوس منوتیوس[۷۴] ونیز این ویرایش تمام نمایش‌نامه‌های نمایش‌نامه‌نویس را دربر داشت، به‌جز الکترا. عموماً چنین پنداشته می‌شود که ویرایش‌شده به‌دست مارکوس موسوروس بوده است.[۷۴]
۱۵۰۳[۹۳] گزنفون، Hellenica[۹۳] الدوس منوتیوس[۹۳] ونیز[۹۳]
۱۵۰۴[۹۴] دموستن[۹۴] الدوس منوتیوس[۹۴] ونیز[۹۴]
۱۵۱۵[۹۵] آریستوفان، Lysistrata و Thesmophoriazusae[۹۵] فیلیپوس یونتا[۹۵] فلورانس[۹۵] نخستین ویرایش کامل هر یازده نمایش‌نامهٔ آریستوفان.[۹۵]
۱۵۱۶[۹۶][۹۷] استرابون، جغرافیا (استرابون)[۹۶][۹۷] چاپخانهٔ آلدینه[۹۷] ونیز[۹۶][۹۷]
۱۵۱۶[۹۸] پوسانیاس (جغرافی‌دان)، Graeciae descriptio[۹۸] چاپخانهٔ آلدینه[۹۸] ونیز[۹۸] ویرایش‌شده به‌دست مارکوس موسوروس.[۹۹]
۱۵۱۷[۱۰۰] پلوتارک، حیات مردان نامی[۱۰۰] فیلیپوس یونتا[۱۰۰] فلورانس[۱۰۰]
۱۵۱۸[۱۰۱] آیسخولوس[۱۰۱] چاپخانهٔ آلدینه[۱۰۱] ونیز[۱۰۱] ویرایش‌شده به‌دست Franciscus Asulanus. این ویرایش تنها ۶ تراژدی از ۷ تراژدیِ بازماندهٔ آیسخولوس را دربر دارد: Choephoroe غایب است. علتش این است که دست‌نوشته‌ها آگاممنون و Choephoroe را در هم آمیخته بودند و سطرهای ۳۱۱–۱۰۶۶ آگاممنون را از قلم انداخته بودند، اشتباهی که نخستین‌بار در سال ۱۵۵۲ در ویرایش ونیزیِ فرانچسکو روبورتلو تصحیح شد. جداسازی به‌طور کامل موفق نبود، چراکه متن به‌درستی تقسیم نشده بود، و این کار به ویرایش ۱۵۵۷ پاریس به‌دست پترووس ویکتوریوس، چاپ‌شده با ضمیمه‌ای به‌دست آنری استین، وانهاده شد تا سرانجام ویرایشی مناسب از نمایش‌نامه‌های آیسخولوس به‌دست آید.[۱۰۱][۱۰۲][۱۰۳]
۱۵۳۰[۱۰۴] پولیبیوس، تاریخ‌ها (پولیبیوس)[۱۰۴] یوهانس سکریوس[۱۰۵] هاگناو[۱۰۴] بخشی از کتاب ششم پیش‌تر در سال ۱۵۲۹ در ونیز به‌دست Johannes Antonio de Sabio چاپ شده بود، ویرایش‌شده به‌دست یانوس لاسکاریس با ترجمهٔ لاتینِ او. ویرایش ۱۵۳۰، به‌دست وینکنتیوس اوبسوپئوس ویرایش شد و تنها کتاب‌های I–V را همراه با ترجمهٔ لاتینشان به‌دست نیکولائوس پروتوس دربر داشت. آنچه از باقی پولوبیوس، به‌لطف excerpta antiquaی دیگر کتاب‌ها، بازمانده بود، نخستین‌بار به‌دست یوانس هرواگیوس در بازل در سال ۱۵۴۹ همراه با ترجمهٔ لاتینِ ولفگانگ موسکولوس چاپ شد. گزیده‌های بیشتری از پولوبیوس به‌لطف فولویوس اورسینوس روشن شد که در سال ۱۵۸۲ در آنتورپ Excerpta de legationibusِ کنستانتینوس هفتم را منتشر کرد. تمام این مواد افزوده در ویرایشِ پاریسِ ۱۶۰۹ پولوبیوس به‌دست آیزاک کازوبن گنجانده شد.[۱۰۴][۱۰۶][۱۰۷][۱۰۸][۱۰۹]
۱۵۳۳[۹۷] بطلمیوس، جغرافیا (بطلمیوس)[۹۷] هیرونیموس فروبنیوس[۹۷] بازل[۹۷]
۱۵۳۹[۹۸] دیودور سیسیلی، Bibliotheca historica[۱۱۰] یوهانس اوپورینوس[۱۱۰] بازل[۱۱۰] ویرایش‌شده به‌دست وینکنتیوس اوبسوپئوس. تنها کتاب‌های XVI–XX چاپ شدند.[۱۰۴] در سال ۱۵۵۹ آنری استین در ژنو تمام کتاب‌های کامل بازمانده، یعنی I–V و XI–XX، را چاپ کرد. استفانوس به این، خلاصه‌ای از کتاب‌های ازدست‌رفته را نیز افزود که به‌جا مانده از فوتیوس اول بود.[۱۱۱]
۱۵۴۴[۱۱۲] ارشمیدس[۱۱۲] یوانس هرواگیوس[۱۱۳] بازل[۱۱۲][۱۱۳] ویرایش‌شده به‌دست توماس گشاوف وناتوریوس.[۱۱۳]
۱۵۴۴[۱۱۴] یوسف فلاوی[۱۱۴][۱۱۵] هیرونیموس فروبنیوس و نیکولائوس اپیسکوپیوس[۱۱۴] بازل[۱۱۴] ویرایش‌شده به‌دست آرنولدوس آرلنیوس. این جلد همچنین شامل 4 Maccabees بود، که در آن زمان به یوسف فلاوی نسبت داده می‌شد.[۱۱۵][۱۱۶]
۱۵۴۸[۱۱۷] دیوکاسیوس[۱۱۷] روبرتوس استفانوس[۱۱۷] پاریس[۱۱۷] تنها شامل کتاب‌های ۲۳ و ۳۶–۵۸ است.[۱۱۷]
۱۵۵۱[۸۵] آپیان[۸۵] شارل استین[۸۵] پاریس[۸۵]
۱۵۵۷[۱۱۸] یوآنس زوناراس، Annales[۱۱۸] یوهانس اوپورینوس[۱۱۹] بازل[۱۱۹] ویرایش‌شده به‌دست هیرونیموس ولف.[۱۱۸]
۱۵۵۹[۱۲۰] مارکوس آئورلیوس، تأملات[۱۲۰] آندریاس گسنر[۱۲۰] زوریخ[۱۲۰] ویرایش‌شده به‌دست ویلهلم زیلاندر. هر دو متن به لاتین ترجمه شده‌اند، Meditationes به‌دست زیلاندر. او همچنین بخش‌هایی از شواهد دربارهٔ مارکوس آئورلیوس را، برگرفته از سودا (کتاب) و از اورلیوس ویکتور، افزود.[۱۲۰]
۱۶۱۰[۱۲۱] آنا کومننه، الکسیاد[۱۲۱] آد اینسینیه پینوس[۱۲۱] آوگسبورگ[۱۲۱] ویرایش‌شده به‌دست داوید هوشلیوس.[۱۲۱]

منابع

  1. ↑ Tsien Tsuen-Hsuin; جوزف نیدم (1985). Paper and Printing. Science and Civilisation in China. Vol. 5 part 1. Cambridge University Press. pp. 158, 201.
  2. ↑ Briggs, Asa & Burke, Peter (2002) A Social History of the Media: from Gutenberg to the Internet, Cambridge: Polity, pp. 15–23, 61–73.
  3. 1 2 3 4 5 Anthony Grafton et al. 2010, p. 142
  4. 1 2 3 (به ایتالیایی) Franco Volpi (ed.), Dizionario delle opere filosofiche, Mondadori, 2000, p. 7
  5. ↑ Brian Cummings and James Simpson (eds.), Cultural Reformations: Medieval and Renaissance in Literary History, OUP, 2010, vol. 2, p. 652
  6. 1 2 Harold Samuel Stone, St. Augustine's bones: a microhistory, Univ. of Massachusetts Press, 2003, p. 18
  7. 1 2 3 4 John Neville Figgis, The Political Aspects of St. Augustine's City of God, Forgotten Books, 1963 [1921], p. 91
  8. ↑ Robert H. F. Carver, The Protean Ass: The Metamorphoses of Apuleius from Antiquity to the Renaissance, OUP, 2008, p. 162
  9. 1 2 3 4 M. von Albrecht 1997, p. 866
  10. 1 2 Gian Biagio Conte, Latin Literature: A History, JHU Press, 1999, p. 375
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Miglio, Massimo (1972). "Bussi, Giovanni Andrea". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 15: Buffoli–Caccianemici (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 565–572. Retrieved 31 March 2021.
  12. ↑ M. von Albrecht 1997, p. 863
  13. ↑ (به ایتالیایی) L. Bessone, "Le Periochae di Livio", vol. 29, 1984, pp. 42-55, in Atene e Roma, p. 43
  14. 1 2 M. von Albrecht 1997, p. 702
  15. 1 2 3 4 S. Füssel 1997, p. 78
  16. 1 2 3 William Henry Parker, "Introduction" in Priapea: Poems for a Phallic God, Routledge, 1988, p. 32
  17. 1 2 3 M. von Albrecht 1997, p. 429
  18. 1 2 3 4 S. Füssel 1997, p. 79
  19. 1 2 3 R. H. F. Carver 2008, p. 171
  20. 1 2 3 4 M. von Albrecht 1997, p. 460
  21. 1 2 Osmond, Patricia J.; Ulery, Robert W. (2003). "Sallustius" (PDF). Catalogus Translationum et Commentariorum. 8: 199. Retrieved 27 August 2015.
  22. 1 2 M. von Albrecht 1997, p. 1408
  23. 1 2 Alaimo, Carmelo (1988). "De Lignamine, Giovanni Filippo". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 36: De Fornari–Della Fonte (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 643–647. Retrieved 31 March 2021.
  24. ↑ Paul A. Winckler (ed.), Reader in the History of Books and Printing, Greenwood Press, 1978, p. 285
  25. 1 2 3 G. B. Conte 1999, p. 543
  26. 1 2 3 Ronald H. Martin, Tacitus, University of California Press, 1992, p. 238
  27. ↑ Paratore, Ettore (1967). "Beroaldo, Filippo, iunior". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 9: Berengario–Biagini (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 384–388. Retrieved 31 March 2021.
  28. ↑ Ceresa, Massimo (2003). "Guillery, Stefano". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 61: Guglielmo Gonzaga–Jacobini (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 495–498. Retrieved 31 March 2021.
  29. 1 2 3 4 Contarino, Rosario (1986). "Dal Pozzo, Francesco, detto il Puteolano". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 32: Dall'Anconata–Da Ronco (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 213–216. Retrieved 1 April 2021.
  30. 1 2 Cioni, Alfredo (1962). "Azzoguidi, Baldassare". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 4: Arconati–Bacaredda (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 765–766. Retrieved 1 April 2021.
  31. 1 2 3 4 Leonardi, Claudio (1969). "Boezio, Anicio Manlio Torquato Severino". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 11: Boccadibue–Bonetti (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 142–165. Retrieved 2 April 2021.
  32. ↑ Bastert, Bernd (2010). "Boethius unter Druck: Die Consolatio Philosophiae in einer Koberger-Inkunabel von 1473". In Glei, Reinhold F.; Kaminski, Nicola; Lebsanft, Franz (eds.). Boethius Christianus? Transformationen der Consolatio Philosophiae in Mittelalter und Früher Neuzeit (in German). Berlin: De Gruyter. pp. 35–36. ISBN 978-3-11-021415-4.
  33. 1 2 M. von Albrecht 1997, p. 612
  34. 1 2 3 4 Veneziani, Paolo (2005). "Lauer, Georg". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 64: Latilla–Levi Montalcini (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 51–53. Retrieved 2 April 2021.
  35. 1 2 3 4 Daneloni, Alessandro (2009). "Merlani, Giorgio". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 73: Meda–Messadaglia (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 679–685. Retrieved 3 April 2021.
  36. ↑ Julie Stone Peters. Theatre of the Book, 1480–1880: Print, Text, and Performance in Europe. Oxford: OUP, 2003, شابک ‎۰−۱۹−۹۲۶۲۱۶−۰, p. 316
  37. ↑ A. Grafton et al. 2010, p. 930
  38. ↑ De Melo, Wolfgang. "Introduction", Plautus, Amphitryon. the Comedy of Asses. the Pot of Gold. the Two Bacchises. the Captives: 1. W. De Melo (ed.). Harvard University Press, 2011, شابک ‎۰−۶۷۴−۹۹۶۵۳−۴, p. cxiii.
  39. 1 2 3 4 Veneziani, Serena (2004). "Jenson, Nicolas". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 62: Iacobiti–Labriola (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 205–208. Retrieved 31 March 2021.
  40. 1 2 Leighton D. Reynolds (eds.), Texts and Transmission: A Survey of the Latin Classics, OUP, 1983, p. 222
  41. 1 2 3 4 J. Robert Wright, A companion to Bede: A Reader's Commentary on The Ecclesiastical History of the English People, Eerdmans, 2008, p. viii
  42. ↑ Laura Cooner Lambdin and Robert Thomas Lambdin (eds.), Arthurian writers: a biographical encyclopedia, ABC-CLIO/Greenwood, 2007, pp. 10-13
  43. ↑ Bede, Ecclesiastical History, Books I-III, J. E. King (ed.), Loeb, 1930, p. xxiv
  44. 1 2 3 4 A. Grafton et al. 2010, p. 874
  45. ↑ M. von Albrecht 1997, p. 1199
  46. ↑ Scapecchi, Piero (2009). "Mattia Moravo". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 72: Massimo–Mechetti (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. Retrieved 3 April 2021.
  47. 1 2 Rodolphus Agricola, Letters, A. van der Laan and F. Akkerman (eds.), Uitgeverij Van Gorcum, 2002, p. 338
  48. ↑ R. A. H. Bickford-Smith 1895, pp. xxix, xxxii
  49. ↑ M. von Albrecht 1997, p. 1253
  50. ↑ R. A. H. Bickford-Smith (ed.), Publilii Syri sententiae, 1895, p. xxix
  51. 1 2 Vergil Polydore 2002, p. 615
  52. 1 2 David Magie, et al. The Scriptores Historiae Augustae (Loeb Classical Library) London: W. Heinemann, 1922, p. xxxvii
  53. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Ballistreri, Gianni (1969). "Bonaccorso da Pisa". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 11: Boccadibue–Bonetti (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 464–465. Retrieved 3 April 2021.
  54. 1 2 3 4 M. von Albrecht 1997, p. 1447
  55. 1 2 3 4 5 E. P. Goldschmidt 1969, p. 73
  56. ↑ E. Paratore 1992, p. 563
  57. 1 2 3 4 5 6 Edelheit, Amos (2008). Ficino, Pico and Savonarola: The Evolution of Humanist Theology 1461/2-1498. The Medieval Mediterranean. Vol. 78. Leiden: Brill. pp. 184–185. ISBN 978-90-04-16667-7.
  58. 1 2 Zafiropoulos, Christos A. (2001). Ethics in Aesop's Fables: The Augustana Collection. Mnemosyne: Supplements. Vol. 216. Leiden: Brill. pp. 23–26. ISBN 978-90-04-11867-6.
  59. ↑ Botley, Paul (2002). "Learning Greek in Western Europe 1476-1516". In Holmes, Catherine; Waring, Judith (eds.). Literacy, Education and Manuscript Transmission in Byzantium and Beyond. The Medieval Mediterranean. Vol. 42. Leiden: Brill. pp. 203–204. ISBN 978-90-04-12096-9.
  60. ↑ Perry, Ben Edwin (1965). "Introduction". In Perry, Ben Edwin (ed.). Babrius and Phaedrus: Fables. Loeb Classical Library. Vol. 436. Cambridge, MA: Harvard University Press. pp. xvi–xvii. ISBN 9780434994366.
  61. ↑ Landfester, Manfred, ed. (2007). Geschichte der antiken Texte: Autoren- und Werklexikon (in German). Stuttgart: Verlag J.B. Metzler. p. 22. ISBN 978-3-476-02030-7.
  62. 1 2 Holzberg, Niklas (2002) [2001]. The Ancient Fable: An Introduction. Translated by Jackson-Holzberg, Christine. Bloomington: University of Illinois Press. pp. 72–74. ISBN 978-0-253-21548-2.
  63. ↑ Holzberg, Niklas (1999). "The Fabulist, the Scholars, and the Discourse: Aesop Studies Today". International Journal of the Classical Tradition. 6 (2): 236–242. doi:10.1007/s12138-999-0004-y. JSTOR 30222546. S2CID 195318862. Retrieved 31 January 2021.
  64. ↑ Hansen, William (September 2004). "Reviewed Work: Grammatiki A. Karla, Vita Aesopi: Überlieferung, Sprache und Edition einer frühbyzantinischen Fassung des Äsopromans. Serta Graeca; Bd. 13. Wiesbaden: Reichert, 2001". Bryn Mawr Classical Review. Retrieved 31 January 2021.
  65. ↑ N. Barker, The Aldine Press: Catalogue of the Ahmanson-Murphy Collection of Books by or Relating to the Press in the Library of the University of California, Los Angeles, Incorporating Works Recorded Elsewhere, University of California Press, 2001, pp. 51-52.
  66. ↑ Mioni, Elpidio (1973). "Calliergi, Zaccaria". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 16: Caccianiga–Caluso (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 750–753.
  67. 1 2 3 4 5 6 Bruun, Christer (2008). "Classical Influences on Rome's Water Administration in the Early Modern Period". In Hermon, Ella (ed.). L'eau comme patrimoine. Québec City: Les presses de l'Université Laval. pp. 358–360. ISBN 978-2-7637-8538-7.
  68. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Petrucci, Armando (1973). "Calcondila, Demetrio". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 16: Caccianiga–Caluso (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 542–547.
  69. ↑ Cioni, Alfredo (1964). "Bartolomeo de' Libri". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 6: Baratteri–Bartolozzi (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 728–729.
  70. ↑ Casetti Brach, Carla (1990). "Demetrio da Creta". Dizionario Biografico degli Italiani, Volume 38: Della Volpe–Denza (in Italian). Rome: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. pp. 634–636.
  71. 1 2 3 Lamberton, Robert (1996). "Introduction". In Keaney, John J.; Lamberton, Robert (eds.). [Plutarch]: Essay on the Life and Poetry of Homer. Atlanta: Scholars Press. pp. 1–2. ISBN 0-7885-0260-3.
  72. 1 2 M. D. Lauxtermann, "Janus Lascaris and the Greek Anthology", in S. De Beer, K. Enenkel & D. Rijser (eds.), The Neo-Latin Epigram: A Learned and Witty Genre, Leuven University Press, 2009, pp. 53-54.
  73. 1 2 3 4 (به ایتالیایی) A. Mondolfo, "Alopa, Lorenzo", Dizionario Biografico degli Italiani, vol. 2, 1960.
  74. 1 2 3 4 5 Euripides, Alcestis, L. P. E. Parker (ed.), OUP, 2007, p. lxv.
  75. 1 2 3 4 A. Grafton, G. W. Most & S. Settis (eds.), The Classical Tradition, Harvard University Press, 2010, pp. 717-718.
  76. 1 2 3 Schmitt, Charles B. (1971). "Theophrastus" (PDF). Catalogus Translationum et Commentariorum. 2: 239–322. Retrieved 15 February 2021.
  77. 1 2 (به ایتالیایی) M. Infelise, "Manuzio, Aldo, il Vecchio", Dizionario Biogafico degli Italiani, vol. 69, 2007.
  78. ↑ W. W. Fortenbaugh & D. C. Mirhady (eds.), Peripatetic Rhetoric After Aristotle, Transaction, 1994, p. 349.
  79. ↑ A. Grafton, G. W. Most & S. Settis (eds.), The Classical Tradition, Harvard University Press, 2010, p. 754.
  80. 1 2 Cranz, F. Edward (1960). "Alexander Aphrodisiensis" (PDF). Catalogus Translationum et Commentariorum. 1: 77–135. Retrieved 30 December 2020.
  81. ↑ Theophrastus, Theophrastus of Eresus: On Weather Signs, C. W. Wolfram Brunschön (ed.), Brill, 2006, pp. 230-231
  82. ↑ B. W. Ogilve, The Science of Describing: Natural History in Renaissance Europe, University Of Chicago Press, 2008, p. 296.
  83. ↑ The Aldine Press: Catalogue of the Ahmanson-Murphy collection of books by or relating to the press in the Library of the University of California, Los Angeles, University of California Press, 2001, p. 50.
  84. ↑ D. T. Runia, Philo and the Church Fathers: A Collection of Papers, 1995, p. 79.
  85. 1 2 3 4 5 E. P. Goldschmidt [1955] 2010, p. 73.
  86. ↑ W. W. Fortenbaugh, P. M. Huby & A. A. Long (eds.), Theophrastus of Eresus: On His Life and Work, Transaction, 1985, p. 1.
  87. ↑ (به ایتالیایی) A. Cioni, "Giovanni Bissoli", Dizionario Biografico degli Italiani, vol. 10, 1968.
  88. 1 2 3 4 K. Ormand (ed.), A Companion to Sophocles, Wiley-Blackwell, Oxford,2012, p. 15.
  89. 1 2 3 4 E. P. Goldschmidt [1955] 2010, p. 82.
  90. ↑ Rhys Roberts, William (2011) [1901]. "Introductory Essay on Dionysius as Literary Critic". In Rhys Roberts, William (ed.). Dionysius of Halicarnassus: The Three Literary Letters. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 14–15. ISBN 978-0-521-72013-7.
  91. 1 2 3 4 D. Asheri, A. Lloyd & A. Corcella, A Commentary on Herodotus: Books I-IV, O. Murray & A. Moreno (eds.), OUP, 2007, p. xv.
  92. 1 2 3 4 (به آلمانی) Stephanus, Stephani Byzantii Ethnica: Volumen II Δ-Ι, M. Billerbeck & C. Zubler (eds.), De Gruyter, 2011, p. xiii.
  93. 1 2 3 4 Marsh, David (1992). "Xenophon" (PDF). Catalogus Translationum et Commentariorum. 7: 81–82. Retrieved 27 August 2015.
  94. 1 2 3 4 A. Grafton, G. W. Most & S. Settis (eds.), The Classical Tradition, 2010, p. 261.
  95. 1 2 3 4 5 E. Hall & A. Wrigley (eds.), Aristophanes in Performance 421 BC-AD 2007: Peace, Birds, and Frogs, Oxford, MHRA, 2007, p. 312.
  96. 1 2 3 Jacopo Sannazzaro, Latin Poetry, Michael C. J. Putnam (ed.), Harvard University Press, 2009, p. 401
  97. 1 2 3 4 5 6 7 8 E. P. Goldschmidt, The First Cambridge Press in its European Setting, 2010, p. 81.
  98. 1 2 3 4 5 E. P. Goldschmidt, The First Cambridge Press in its European Setting, CUP, [1955] 2010, p. 79.
  99. ↑ (به ایتالیایی) P. Pellegrini, "Musuro, Marco", Dizionario Biografico degli Italiani, vol. 77, 2012.
  100. 1 2 3 4 E. P. Goldschmidt [1955] 2010, p. 80.
  101. 1 2 3 4 5 J. Lewis, Adrien Turnèbe (1512–1565): A Humanist Observed, Droz, pp. 121-122.
  102. ↑ A. Grafton, G. W. Most & S. Settis (eds.), The Classical Tradition, Harvard University Press, 2010, p. 331.
  103. ↑ E. Fraenkel, Aeschylus: Agamemnon, volume 1, pp. 34-35.
  104. 1 2 3 4 5 Marsh, David (1992). "Xenophon" (PDF). Catalogus Translationum et Commentariorum. 7: 171. Retrieved 27 August 2015.
  105. ↑ P. G. Bietenholz & T. B. Deutscher (eds.), Contemporaries of Erasmus: A Biographical Register of the Renaissance and the Reformation, vol. 3, University of Toronto Press, 2003, p. 34.
  106. ↑ A. Momigliano, Sesto contributo alla storia degli studi classici e del mondo antico, Ed. di Storia e Letteratura, 1980, pp. 131-132.
  107. ↑ Polybius, The Rise of the Roman Empire, F. W. Walbank (ed.), Penguin, 1980, pp. 35-36.
  108. ↑ C. B. Champion, Cultural Politics in Polybius's Histories, University of California Press, 2004, p. 21.
  109. ↑ A. Momigliano, Essays in Ancient and Modern Historiography, University of Chicago Press, 2012, pp. 89-90.
  110. 1 2 3 E. P. Goldschmidt, The First Cambridge Press in its European Setting, CUP, [1955] 2010, p. 75.
  111. ↑ (به ایتالیایی) L. M. Arduini, Dall'età greca classica agli inizi di Roma imperiale. Da Senofonte a Diodoro Siculo, Jaca, 2000, p. 283.
  112. 1 2 3 S. A. Paipetes (ed.) & M. Ceccarelli (ed.), The Genius of Archimedes - 23 Centuries of Influence on Mathematics, Science and Engineering: Proceedings of an International Conference held at Syracuse, Italy, June 8–10, 2010, Springer, 2010, p. 383.
  113. 1 2 3 K. Williams (ed.), Daniele Barbaro’s Vitruvius of 1567, Springer, 2019, p. 810.
  114. 1 2 3 4 E. P. Goldschmidt, The First Cambridge Press in its European Setting, CUP, [1955] 2010, p. 78.
  115. 1 2 J. R. Bartlett, Jews in the Hellenistic World: Josephus, Aristeas, The Sibylline Oracles, Eupolemus, vol. 1, CUP, 1985, p. 76.
  116. ↑ P. Villalba i Varneda, The Historical Method of Flavius Josephus, Brill, 1986, p. xviii.
  117. 1 2 3 4 5 E. J. Kenney, The Classical Text: Aspects of Editing in the Age of the Printed Book, University of California Press, 1974, p. 155.
  118. 1 2 3 J. P. Considine, Dictionaries in Early Modern Europe: Lexicography and the Making of Heritage, CUP, 2011, p. 251.
  119. 1 2 (به ایتالیایی) L. R. Tarugi (ed.), Oriente e Occidente nel Rinascimento: atti del XIX Convegno internazionale, Chianciano Terme-Pienza, 16-19 luglio 2007, Cesati, 2009, p. 357.
  120. 1 2 3 4 5 M. van Ackeren (ed.), A Companion to Marcus Aurelius, Wiley-Blackwell, 2012, p. 55.
  121. 1 2 3 4 5 P. Stephenson (ed.), The Byzantine World, Routledge, 2012, p. 439.


پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ چاپ نخست موجود است.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.