چرم کوردوان

کفش آکسفورد از چرم کوردوان

چرم کوردوان یا کوردوان (به انگلیسی: Shell cordovan) نوعی چرم دباغی‌شده است که از اسبیان به دست می‌آید. این چرم از نیام سطحی (پوسته) لایه‌های زیرین پوست ناحیهٔ دمگاه اسب تهیه می‌شود. نام این ماده از شهر کوردوبا در اسپانیا گرفته شده‌است که از دیرباز مرکز مهم تولید چرم بوده و این نوع چرم در آنجا ابداع شده‌است. چرم کوردوان به دلیل ساختار بافت همبندی خود، سطحی صاف دارد و بر خلاف چرم معمولی که از پوست بیرونی ساخته می‌شود، فاقد بافت دانه‌دار است و در برابر چین‌وچروک مقاومت ویژه‌ای دارد. تولید این چرم دشوار و پرهزینه است.

تولید

پس از جداسازی پوست از اسب، پوست از ریشهٔ دم تا حدود ۴۶ سانتی‌متر به سمت جلو در امتداد ستون مهره‌ها اندازه‌گیری و به صورت عمود بر ستون فقرات بریده می‌شود. قطعهٔ جلویی «فرانت» و قطعهٔ عقبی «بات» نامیده می‌شود.[۱] چرم حاصل از بخش فرانت پس از دباغی معمولاً در ساخت دستکش یا رویهٔ کفش به کار می‌رود. بخش بات پس از دباغی از دستگاه شکاف‌زنی عبور داده می‌شود تا لایهٔ بیرونی و مویی آن جدا شده و «پوسته» آشکار شود. الیاف فشردهٔ این پوسته، ماده‌ای صاف و انعطاف‌پذیر پدیدمی‌آورد.[۱]

کاربردها

از نظر تاریخی، چرم کوردوان برای ساخت تسمه تیزکن در آرایشگاه‌ها به کار می‌رفت. امروزه بیشترین کاربرد آن در صنعت کفاشی، به‌ویژه کفش‌های لوکس، و همچنین ساخت کیف پول و بند ساعت است.[۱] در تیراندازی با کمان، از این چرم برای محافظت از انگشتان و ساخت زبانهٔ انگشت استفاده می‌شود.[۱]

واژهٔ «کوردوِین» (cordwain) در خارج از صنعت چرمکاری، به نوعی کاغذ روکش با بافت برجستهٔ چرم‌نما نیز اطلاق می‌شود که در چاپ تجاری برای جلد و پوشش به کار می‌رود.[۲]

منابع

  1. 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica (۱۹۰۵). Encyclopædia Britannica. The Werner Company. ص. ۲۸۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ The Dictionary of Paper: Including Pulps, Boards, Paper Properties and Related Papermaking Terms. American Paper and Pulp Association. ۱۹۴۰. دریافت‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۲۶. Cordwain... A term applied to a leather-grain finish on cover papers, produced by embossing.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون