کفاشی
کَفّاشی[۱]، کفشگری یا کفشدوزی (به انگلیسی: Shoemaking) به فرایند ساخت یا تولید پاپوش (کفش) که در اصل با دست ساخته می شد گفته میشود که امروزه کفاشی دستی سنتّی به شکل گسترده جایگزین ساخت انبوه صنعتی کفش شدهاست.
ریشهشناسی
کفاشی معرب شده واژه کفشدوزی در زبان فارسی است.
اصطلاحات کفاشی سنتی
اورِز (Orez) یکی از ابزارهای سنتی در صنعت کفاشی است. این ابزار لبهای شیاردار دارد که با آن زیرهٔ چرمی کفش را دورگیری و پرداخت میکنند و صیقل میدهند.[۲]
امروزه نیز کارگاههای سنتی کفاشی نیز از وسیلهای مانند اورز استفاده میکنند که سطح کوچکتری را برای پرداخت دور زیر چرمی در بر میگیرد و به آن آرمیتاژ نیز گفته میشود که از وسایل مورد نیاز برای ارایه جنس خوب چرمی (نه تنها کفش بلکه کیف پول و انواع وسایل چرمی که زیبایی کار در آنها مورد توجه است) میباشد.
با وجود مکانیزه شدن مراحل ساخت و پرداخت کفش اما همچنان در کارگاههای سنتی و قدیمی که تولید کفش چرم به صورت تمام سنتی انجام میشود. اورز در دستان پینه بسته استادکار به چشم میخورد که چگونه ماهرانه زیره کفش را پرداخت میکنند و صیقل میدهند و اینجاست که هنر دست این استادان در مقابل چشمان شما یک کفش چرمی با کیفیت و اصیل را به نمایش میگذارد.
لوازم کفاشی
مانند هر صنعت دیگری کفاشی نیز دارای لوازم مربوط به خود است که خریداری آنها از واجبات راهاندازی کفاشی قلمداد میشود:[۳]
- اسپری خوشبوکننده کفش
- واکس کفش (پولیش، تغییر دهنده رنگ)
- فرچه واکس
- برس کفش (مو طبیعی، الیاف مصنوعی)
- کفی کفش (سیلیکونی، نمدی، طبی)
- میخ و پرچ کفش
- چکش کفاشی
- نخ کفاشی (کیلویی/دوکی، کنفی، نایلونی، پلیاستر)
- بند کفش
- سمبه چرم دوزی
- درفش کفش
- گاز کارکشی
- چسب آهن یا چسب پی یو
- قلمو چسب
- اسپری لکهبر
- قیچی چرم دوزی
- رنگ چرم (مشکی، قهوهای)
- قالب کفش (زنانه، مردانه)
- چدن کفاشی
- سرزیپ
- پاشنهکش (کوتاه/بلند، فلزی/پلاستیکی)
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "کفاشی". ویکیواژه. 2012-02-19.
- ↑ میرزایی، شهرزاد. فرهنگ پیشهها ۲ (واژه نامهٔ توصیفی کفش گری). تهران: دیبایه، سازمان میراث فرهنگی.
- ↑ «لوازم کفاشی - واکس بازار». دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.