چهل و یکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر

چهل و یکمین دوره جشنواره فیلم فجر
طراح پوستر: مسعود نجابتی
مکانتهران، ایران
جوایزسیمرغ بلورین
میزبانبنیاد سینمایی فارابی و
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
تاریخ جشنواره۱۲–۲۲ بهمن ۱۴۰۱
وبگاه

چهل و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۴۰۱ در تهران در دو بخش ملی و بین‌المللی برگزار شد.

در ۱۹ تیر ۱۴۰۱ با انتشار فراخوان، کار چهل و یکمین دوره فیلم فجر آغاز شد، همچنین ثبت نام از آثار متقاضی بخش بین‌الملل از ۱۵ شهریور و بخش ملی از اول آبان آغاز شده و تا پایان آبان ماه ادامه داشته‌است.[۱]

اعضای هیئت داوران بخش سودای سیمرغ شامل پرویز شیخ‌طادی، مجید اسماعیلی، ابراهیم حاتمی‌کیا، محمود رضوی، محمدتقی فهیم، مسعود نقاش‌زاده و محمدرضا شریفی‌نیا هستند.[۲]

برندگان و نامزدها

سیمرغ بلورین

محمدعلی باشه آهنگر، برنده سیمرغ بهترین کارگردانی
علی نصیریان، یکی از برندگان سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد
مجید صالحی، یکی از برندگان سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد
پردیس پورعابدینی، برنده سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن
سجاد بابایی، برنده سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
سارا حاتمی، برنده سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل زن

در ۲۱ بهمن ۱۴۰۱ اسامی نامزدهای بخش سودای سیمرغ اعلام[۲]و در ۲۲ بهمن برنده‌های سیمرغ بلورین به شرح زیر اعلام شد:[۳]

بهترین فیلم بهترین کارگردانی
بهترین بازیگر نقش اول مرد بهترین بازیگر نقش اول زن
بهترین بازیگر نقش مکمل مرد بهترین بازیگر نقش مکمل زن
بهترین فیلمنامه بهترین فیلم‌برداری
بهترین تدوین بهترین موسیقی متن
بهترین صدا
بهترین چهره‌پردازی بهترین طراحی لباس
بهترین طراحی صحنه بهترین جلوه‌های ویژه میدانی
بهترین جلوه‌های ویژه بصری بهترین فیلم از نگاه ملی
جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران بهترین فیلم اول

فیلم کوتاه داستانی

بهترین فیلم کوتاه
  • برنو - محمد ثریا (تهیه‌کننده و کارگردان)
    • رنگارنگ - محمدرضا مرادی (تهیه‌کننده و کارگردان)
    • مریضخانه مرکزی - نیلوفر زیوردار (تهیه‌کننده)؛ وحید نامی، نوید نامی (کارگردان)
    • نوشابه مشکی - محمد جواد محمد (تهیه‌کننده)؛ محمد پایدار (کارگردان)

مستند

بهترین فیلم مستند
  • دنیای وحشی زاگرس - فرشاد افشین‌پور (تهیه‌کننده و کارگردان)
    • ۶۴۱۰ روز اسارت - سید مصطفی موسوی‌تبار (تهیه‌کننده)؛ زهره نجف زاده (کارگردان)
    • غیر مسکونی - مسعود زارعیان (تهیه‌کننده و کارگردان)

مسابقه تبلیغات

بهترین پوستر بهترین تیزر و آنونس


جوایز و نامزدی‌ها

فیلم‌ها

سودای سیمرغ

اعضای هیئت انتخاب شامل حبیب احمدزاده، رضا پورحسین، روح‌الله سهرابی، محمدرضا شرف‌الدین، پرویز شیخ طادی، محمدرضا عباسیان و محمدحسین نیرومند[۴] ۲۴ فیلم برای بخش سودای سیمرغ چهل و یکمین جشنواره فیلم فجر را انتخاب کردند.[۵]

فیلم‌های رزرو

فیلم‌های کوتاه

اعضای هیئت انتخاب و هیئت داوری شامل مریم اسمی‌خانی، دانش اقباشاوی، محمدرضا خردمندان، حسین دارابی و علی روئین‌تن، فیلم‌های کوتاه راه‌یافته به بخش مسابقه را به شرح ذیل اعلام کردند:[۷]

  • اسماء (مصطفی آقامحمدلو)
  • اندروا (امیر پذیرفته)
  • برنو (محمد ثریا)
  • جناکات (عطا مجابی)
  • رنگارنگ (محمدرضا مرادی)
  • غیرموجه (محمدرضا خاوری)
  • قهوه‌خانه عاشیقلار (رضا جمالی)
  • لابیرنت (محسن وحدانی)
  • مریضخانه مرکزی (وحید نامی و نوید نامی)
  • نوشابه مشکی (محمد پایدار)
  • وقفه (مانا پاکسرشت)

جشنواره جشنواره‌ها

فیلم‌های بخش جشنواره جشنواره‌ها به شرح زیر اعلام شده‌است.[۸]

نام نام اصلی کارگردان کشور
شورشیRebelعادل العربی و بلال فلاح بلژیک و  لوکزامبورگ
قبل، اکنون و بعدBefore, Now & Thenکامیلا اندینی اندونزی
برای کشورمFor My Countryرشید حامی فرانسه
زندگی عاشقانهLOVE LIFEکوجی فوکادا ژاپن
ر. م.ن.R.M.N.کریستیان مونجیو رومانی
سنت عمرSaint Omerآلیس دیوپ فرانسه
توری و لوکیتاTori and Lokitaژان پیر داردن و لوک داردن بلژیک
دفاع شخصیSelf Defenseآندره‌آ براگا آرژانتین
بی‌سرزمینLandlessتورج اصلانی سوریه و  عراق
شهر خاموشThe WasteTownاحمد بهرامی ایران
زندگی و زندگیLife & Lifeعلی قوی‌تن ایران

خروج فیلم‌ها از جشنواره

برادران داردن، کامیلا اندینی، کریستیان مونجیو و آلیس دیوپ اعلام کردند که از انتخاب فیلم‌های خود در این جشنواره بی‌اطلاع بوده‌اند و خواستار خروج فیلم‌هایشان از این جشنواره هستند.[۹][۱۰][۱۱]

تحریم جشنواره

پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش سراسری این رویداد به صورت گسترده توسط فعالان سینما تحریم شد. برخی از فیلم‌سازان نیز که پیش از حوادث خیزش ۱۴۰۱ ایران ثبت‌نام کرده بودند از شرکت در جشنواره انصراف دادند. مانی حقیقی، کارگردان سینما نیز در پاسخ به وزیر ارشاد که از هنرمندان دعوت کرده بود تا در جشنواره فجر حضور پیدا کنند، با انتشار ویدئوی گفت: «عزادار درگذشت عزیزانمان هستیم و دوستان ما در زندان‌های شما هستند. وقت نداریم برایت برقصیم.»[۱۲]

بیش از نیمی از فیلم‌های این دوره محصول نهادهای حکومتی جمهوری اسلامی هستند و سازندگان آنها نخستین فیلم بلندشان را ساخته‌اند. بنیاد سینمایی فارابی سرمایه‌گذاری دست‌کم ۹ فیلم جنگل پرتقال، روایت ناتمام سیما، سینما متروپل، شماره ۱۰، بعد از رفتن، کت چرمی، کاپیتان، گل‌های باوارده و هوک را انجام داده‌است. سازمان سینمایی اوج سپاه پاسداران سرمایه‌گذار دو فیلم غریب و سرهنگ ثریا، بنیاد روایت فتح هم از نهادهای وابسته به سپاه پاسداران سرمایه‌گذار تولید فیلم اتاقک گلی، حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی سرمایه‌گذار سه فیلم عطرآلود، در آغوش درخت و اخت الرضا، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و پدافند نیروی هوایی ارتش هم در سرمایه‌گذاری دو فیلم بچه زرنگ و های‌پاور هستند.[۱۳] این دوره جشنواره فیلم فجر به شکل آشکاری به نخستین دوره‌های این رویداد در دهه ۱۳۶۰ شباهت دارد.[۱۴]

مراسم اختتامیه

مراسم اختتامیه در سالن همایش‌های برج میلاد تهران برگزار شد، اجرای برنامه را محمدرضا شهیدی‌فرد بر عهده داشت. این مراسم تحت تأثیر عدم حضور سینماگران سرشناسی قرار داشت که در این رویداد شرکت نکردند. ابوالفضل پورعرب، هوشنگ توکلی، جهانگیر الماسی، عنایت بخشی، محمدحسین لطیفی، فرهاد قائمیان، و انسیه شاه‌حسینی از جمله چهره‌هایی بودند که در این مراسم حاضر شدند. محمد مهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمد خزاعی، رئیس سازمان سینمایی کشور، و تعداد دیگری از مقامات فرهنگی و هنری نیز در این مراسم شرکت داشتند.[۱۵]

تعدادی از برنده‌های شاخه‌های مختلف در مراسم اختتامیه شرکت نداشتند، از جمله پژمان جمشیدی که برای فیلم «یادگار جنوب» برنده دیپلم افتخار بهترین بازیگر مکمل مرد، مسعود سخاوت دوست برنده سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن برای فیلم "عطرآلود"[۱۶] و نیز علی نصیریان که برای فیلم «هفت بهار نارنج» برنده جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد شد، پیشتر گفته بود که در مراسم اختتامیه شرکت نخواهد کرد.[۱۵] بابک حمیدیان بازیگر اصلی فیلم «غریب»، فیلمی که برنده جایزه قاسم سلیمانی شد، هم در این مراسم حضور نداشت.[۱۷]

سیمرغ بهترین بازیگر مرد جشنواره به مجید صالحی برای فیلم «شماره ۱۰» رسید. او با اشاره به رویدادهای اخیر در ایران و انتقاد از تفکرات حذفی برخی از «دوستان مدیر»، گفت که جایزه نقدی خود را به مردم خوی می‌دهد، و جایزه معنوی خود را هم «به همه دختران این سرزمین، همسرش که مادر است، و همه مادران ایران‌زمین تقدیم می‌کند.» سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن به پردیس پورعابدینی برای فیلم «غریب» اهدا شد. او نیز در پاسخ به پرسش خبرنگاری دربارهٔ احساسش از دریافت این جایزه گفت: «هیچی.»[۱۵]

منابع

  1. فراخوان جشنواره فیلم فجر منتشر شد ایسنا
  2. 1 2 «اسامی نامزدهای سودای سیمرغ چهل و یکمین جشنواره فیلم فجر اعلام شد». جشنوارهٔ فیلم فجر.
  3. «سیمرغ‌های فیلم فجر به پرواز درآمدند». ایسنا.
  4. معرفی اعضای هیٲت‌انتخاب فجر۴۱ و تشکر از تلاش فیلمسازان/ تا ۵ بهمن؛ اسامی فیلم‌های سودای سیمرغ اعلام می‌شود وبگاه جشنواره فیلم فجر
  5. اعلام اسامی "سودای سیمرغ" و رونمایی از پوستر جشنواره فیلم فجر ایسنا
  6. «ادامه حاشیه‌های جشنواره فیلم فجر؛ «پوراحمد» نیامد، «جنگل پرتقال» خالی بود». بی‌بی‌سی فارسی. ۳ فوریه ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۳ فوریه ۲۰۲۳.
  7. اعلام اسامی هیئت انتخاب، داوری و فیلم‌های راه یافته به بخش کوتاه جشنواره ۴۱ وبگاه جشنواره فیلم فجر
  8. حضور ۱۱ فیلم در بخش جشنواره جشنواره‌ها وبگاه جشنواره فیلم فجر
  9. فردا، رادیو (۲۰۲۳-۰۲-۰۲). «برادران داردن، سینماگران بلژیکی، خواستار خروج فیلم‌شان از جشنوارهٔ فیلم فجر شدند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۰۳.
  10. «آلیس دیوپ، کارگردان فرانسوی، خواستار خارج شدن فیلمش از جشنواره فجر شد».
  11. «حواشی جشنواره فجر؛ برادران داردن خواستار حذف فیلم خود از «ویترین دیکتاتوری» شدند».
  12. «جشنواره فیلم «فجر» در محاق؛ کیهان: با پول بیت المال جشنواره تحریم می‌کنند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۲۸.
  13. «سهم بالای نهادهای حکومتی در فیلم‌های جشنواره فیلم فجر». رادیو فردا. ۶ بهمن ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۳.
  14. «سایه پررنگ تحریم بر سر جشنواره فیلم فجر؛ انکار مسئولان، اصرار معترضان». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۲۸.
  15. 1 2 3 «پایان جشنواره پرحاشیه فیلم فجر؛ چهره‌های سرشناس در مراسم اختتامیه شرکت نکردند». صدای آمریکا. ۲۳ بهمن ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ فوریه ۲۰۲۳.
  16. «بغض خزایی شکست/ بابک حمیدیان نامزد نشد اما سیمرغ دار شد/مجید صالحی هم سیمرغ گرفت». خبرآنلاین. ۲۰۲۳-۰۲-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۵.
  17. «جشنواره پرحاشیه فیلم فجر بدون حضور سینماگران سرشناس پایان یافت». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۲ فوریه ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۲ فوریه ۲۰۲۳.