کاخ آشور
کاخ آشور یا کاخ پارتی آشور بنایی تاریخی متعلق به دوره شاهنشاهی اشکانی است که در محوطه باستانی آشور (قلعه شرقات کنونی) در ساحل غربی رود دجله در شمال بینالنهرین واقع شده است. این کاخ نماد بارزی از تلفیق معماری آشوری با نوآوریهای پارتی است و به عنوان یکی از مهمترین آثار معماری دوران اشکانی در خاور نزدیک شناخته میشود.
تاریخچه
- دوره آشوری: شهر آشور از هزاره سوم پیش از میلاد مرکز مذهبی و نخستین پایتخت امپراتوری آشور بود. پس از تخریب توسط بابلیها در ۶۱۴ پیش از میلاد، این شهر در سدههای اول و دوم میلادی تحت حاکمیت اشکانیان احیا شد.[۱]
- دوره پارتی: اشکانیان با بهرهگیری از موقعیت استراتژیک آشور در جاده ابریشم، این شهر را به مرکزی تجاری-اداری تبدیل کردند. کاخ کنونی محصول بازسازیهای گسترده در سدههای اول و دوم میلادی است که عناصر معماری پارتی مانند ایوانهای طاقدار را به سازههای آشوری افزود.[۲]
ویژگیهای معماری
تلفیق سبکها
- ایوانهای پارتی: این کاخ با چهار ایوان طاقدار که دو مورد در دورههای بعدی افزوده شد، الگویی پیشرو برای معماری ایرانی پسااشکانی شد. ایوان مرکزی با ۱۵ متر ارتفاع، فضایی تشریفاتی با تزئینات نقاشی دیواری و آجرهای لعابدار بود.[۳]
- 'سازههای آشوری: استفاده از آجرهای گلی با روکش گچبریهای پیچیده، الهامگرفته از زیگوراتهای میانرودان.
- نوآوریها: سیستم پیشرفته مدیریت آب با کانالهای زیرزمینی و حوضچههای ذخیره آب برای مصارف تشریفاتی و روزمره.[۴]
فضاهای داخلی
- سه میانسرا (حیاط مرکزی) با رواقهای ستوندار
- تالارهای پذیرایی با سقفهای گنبدی
- اتاقهای اداری و اقامتی مجهز به سیستم تهویه طبیعی
اهمیت تاریخی و فرهنگی
- مرکز تجاری: موقعیت آشور در تقاطع راههای کاروانرو میان ایران، آناتولی و شامات، آن را به حلقه اتصال جاده ابریشم به مدیترانه تبدیل کرده بود.[۵]
- کشفیات باستانشناسی: کاوشهای والتر آندره (۱۹۰۳-۱۹۱۴) حدود ۴۴٬۰۰۰ شیء شامل سفالهای منقوش پارتی، سکههای اشکانی و گرافیتیهای آرامی را آشکار کرد که اطلاعات ارزشمندی از ساختار اجتماعی آن دوره ارائه میدهند.[۶]
حفاظت
.jpg)
جستارهای وابسته
- چهارتاقی نیاسر
- تاق کسری
- معبد آناهیتا
- حضر (شهر باستانی)
منابع
- ↑ «Ashur (Qal'at Sherqat)». UNESCO World Heritage Centre. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۰۱.
- ↑ Andrae، Walter (۱۹۳۸). Das wiedererstandene Assur. Hinrichs. ص. ۱۵۴-۱۶۰.
- ↑ پیرنیا، محمدکریم (۱۳۸۰). سبکشناسی معماری ایرانی. انتشارات سروش دانش. ص. ۸۷-۹۲.
- ↑ «Ashur: A City of Cultural Synthesis». RASHID International. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۰۱.
- ↑ «Assur». Livius.org. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۰۱.
- ↑ «Aramaic Graffiti and Social History in Parthian Ashur». Journal of Near Eastern Studies (۷۸): ۱۲۳-۱۴۵. ۲۰۱۹.
- ↑ «Emergency Stabilization of the Tabira Gate». American Society of Overseas Research. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۰۱.
- ↑ «Digital Reconstruction of Ashur Temple». German Archaeological Institute. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۰۱.
