کاخ نانساچ

جزئیاتی از نقاشی آبرنگ سال ۱۵۶۸ اثر گئورگ هوفناگل از نمای جنوبی کاخ نانساچ
تصویری از اوایل قرن هفدهم از کاخ نانساچ
جزئیاتی از «کاخ نانساچ از شمال شرقی»، حدود ۱۶۶۶–۱۶۷۹، منتسب به هندریک دانکرتس
تصور می‌شود این نقش‌برجسته‌ها در نمازخانه لاملی در نزدیکی چیم، تنها تصاویر باقی‌مانده از فضاهای داخلی کاخ نانساچ باشند.

کاخ نانساچ (‎/ˈnʌnˌsʌtʃ/‎) یک کاخ سلطنتی با معماری تودور بود که به دستور هنری هشتم در ساری واقع در انگلستان ساخته شد و کار ساخت آن در سال ۱۵۳۸ آغاز گردید. محوطهٔ آن امروزه در پارک نانساچ، در مرز بخش اپسوم اند اول (در ساری) و منطقه ساتن لندن واقع شده است.

این کاخ به گونه‌ای طراحی شده بود که نمادی از قدرت و شکوه دودمان تودور باشد و برای رقابت با شاتو دو شامبورِ فرانسوای یکم ساخته شد.[۱] برخلاف بیشتر کاخ‌های هنری هشتم، نانساچ بازسازی یک ساختمان قدیمی نبود؛ او تصمیم گرفت کاخ جدیدی را در این مکان بسازد زیرا به یکی از شکارگاه‌های اصلی‌اش نزدیک بود. با این حال، انتخاب این مکان چندان عاقلانه نبود، چرا که هیچ منبع آب مناسبی برای مصارف خانگی در نزدیکی آن وجود نداشت.[۲]

این کاخ تا سال‌های ۱۶۸۲–۱۶۸۳ برپا بود تا اینکه توسط باربارا، کنتس کسلمین، معشوقهٔ چارلز دوم، تخریب شد تا مصالح ساختمانی آن برای پرداخت بدهی‌های قمار او فروخته شود.[۳]

ساخت

کاخ نانساچ (Nonsuch Palace) در نزدیکی چیم در لندن بزرگ، شاید بزرگ‌ترین پروژه ساخت‌وساز هنری هشتم بود. این کاخ در محل روستای کادینگتون، سورری در نزدیکی یوال بنا شد؛ برای ایجاد یک سایت مناسب، کلیسا و روستای این منطقه به‌طور کامل تخریب و خسارت آن پرداخت گردید. کار ساخت در ۲۲ آوریل ۱۵۳۸، نخستین روز از سی‌امین سال سلطنت هنری و شش ماه پس از تولد پسرش (که بعدها ادوارد ششم شد)، آغاز گشت.

ظرف مدت دو ماه، نام «نانساچ» (به معنای بی‌همتا) در حساب‌های ساخت‌وساز ظاهر شد؛ نامی که ادعا می‌کرد هیچ کاخ دیگری در شکوه و عظمت با آن برابر نیست. ساخت‌وساز تا سال ۱۵۴۱ به‌طور اساسی پیش رفته بود، اما تکمیل آن چندین سال دیگر به طول انجامید. از آنجایی که دربار سلطنتی بخش‌های وسیعی از اراضی اطراف را تصرف کرد، چندین جاده اصلی برای دور زدن منطقه‌ای که بعدها به «پارک بزرگ نانساچ» تبدیل شد، تغییر مسیر یافتند یا جاده‌های کمربندی برای آن‌ها ایجاد شد.

تاریخچه بعدی

هنگام درگذشت هنری هشتم در سال ۱۵۴۷، کاخ هنوز ناتمام بود. ملکه ماری یکم از سفیر فرانسه، آنتوان د نوآیل دعوت کرد تا در پارک به شکار گوزن با تازی‌ها بپردازد.[۴] او در سال ۱۵۵۶ کاخ را به هنری فیتزالان، نوزدهمین ارل آروندل فروخت و او نیز تا سال ۱۵۵۹ آن را تکمیل کرد. در سال ۱۵۸۵، پیمان نانساچ میان الیزابت یکم و جمهوری هلند در این کاخ به امضا رسید. پس از درگذشت آروندل در سال ۱۵۸۰، دامادش، جان لوملی، اولین بارون لوملی، در سال‌های ۱۵۹۰ تا ۱۵۹۲ کاخ را در ازای زمین‌هایی به ارزش ۵۳۴ پوند، دوباره به الیزابت یکم و دربار فروخت.[۵]

پس از درگذشت الیزابت یکم در سال ۱۶۰۳، کاخ به جانشین او، جیمز ششم و یکم رسید.

کاخ نانساچ به عنوان ملک مهریه به آن دانمارک، همسر شاه جیمز اول واگذار شد.[۶] شاهزادگان سلطنتی، هنری فردریک استوارت و الیزابت استوارت (ملکه زمستانی آینده بوهم)، در سال ۱۶۰۳ برای مدتی در نانساچ اقامت گزیدند.[۷] پارک بزرگ در مالکیت لرد لوملی باقی ماند تا اینکه او در سال ۱۶۰۵ اجاره‌نامه را به ملکه واگذار کرد.[۸] ملکه به‌ندرت از کاخ بازدید می‌کرد، اما در ژوئیه ۱۶۱۷ همراه با رابرت سیدنی، اولین ارل لستر، لوسی راسل، کنتس بدفورد و ارل‌های ساوت‌همپتون و مونتگومری به آنجا آمد.[۹]

در دوره شاه جیمز اول، ریچارد لوملی، اولین ویسکونت لوملی به عنوان نگهبان کاخ و پارک کوچک منصوب شد. لوملی دستمزد باغبان‌ها و وجین‌کاران را از حقوق سالانه خود پرداخت می‌کرد.[۱۰] در سال ۱۶۰۶، ادوارد سامرست، چهارمین ارل ووستر جانشین او شد. به او ۶۰۰ پوند پرداخت شد تا یک اقامتگاه جدید در پارک بزرگ بسازد که به «خانه ووستر» (Worcester House) معروف شد.[۱۱] جیمز اول و چارلز اول هر دو به‌طور مرتب برای شکار و مسابقه از این مکان بازدید می‌کردند.[۱۲]

پس از پیروزی پارلمان در جنگ‌های داخلی انگلستان، عمارت نانساچ مصادره شد و به مجموعه‌ای از حامیان پارلمان قرض داده شد: ابتدا به الجرنون سیدنی و سپس به سرهنگ رابرت لیلبرن. این عمارت سپس به سرلشکر جان لمبرت و بعدها به ژنرال توماس پراید فروخته شد که تا زمان درگذشتش در سال ۱۶۵۸ مالک آن بود.[۱۳]

جزئیات نقشه طبقه کاخ، آن‌گونه که در کتاب The Buildings of England اثر نیکولاس پوزنر آمده است

پس از بازگردانی پادشاهی انگلستان در سال ۱۶۶۰، کاخ به دربار بازگردانده شد؛ خود کاخ به هنریتا ماریا واگذار گردید و پارک و خانه ووستر به سر رابرت لانگ اجاره داده شد. جان اولین در سال ۱۶۶۶ از آنجا بازدید کرد و چنین گزارش داد:

من… نگاهی دقیق به تندیس‌های گچی و نقش‌های برجسته‌ای انداختم که میان تیرها و ستون‌های چوبی دیوارهای بیرونی حیاط کار گذاشته شده بودند؛ این‌ها قطعاً باید کار یک هنرمند مشهور ایتالیایی بوده باشند. بسیار شگفت‌زده شدم که چطور آن‌ها از زمان هنری هشتم تا این حد خوب و سالم بر جای مانده‌اند، آن هم در حالی که در هوای آزاد قرار دارند؛ جای افسوس است که آن‌ها را بیرون نمی‌آورند تا در مکانی خشک نگهداری کنند؛ یک گالری برای آن‌ها بسیار مناسب خواهد بود. برخی از نیم‌برجسته‌ها به اندازه واقعی انسان هستند؛ داستان آن‌ها دربارهٔ خدایان مشرکان، نمادها، بخش‌بندی‌ها و غیره است. کاخ شامل دو حیاط است که اولی از سنگ و شبیه قلعه است و توسط لرد لوملی (که کاخ از او خریداری شد) ساخته شده، و دیگری از چوب و با ساختاری گوتیک است، اما این دیوارها به طرز بی‌نظیری آراسته شده‌اند. مشاهده کردم که تمام ستون‌های چوبی نمایان، تیرهای فرعی و غیره، چنان با ورقه‌های سنگ لوح پوشانده شده بودند که گویی در چوب حکاکی و رنگ‌آمیزی شده‌اند؛ سنگ‌های لوح با اشکال زیبایی روی چوب محکم شده بودند که مانند یک جوشن، آن را از پوسیدگی محافظت کرده است. در باغ دو هرم سنگی زیبا قرار دارد و خیابان با ردیف‌هایی از درختان نارون زیبا کاشته شده است، اما بقیه این درختان باشکوه، چه در اینجا و چه در پارک ووستر مجاور، توسط آن شورشیان ویرانگر و طمع‌کار در جنگ اخیر قطع شدند که یکی از مجلل‌ترین اقامتگاه‌های اعلی‌حضرت را مخدوش کرد.[۱۴]

نانساچ تا سال ۱۶۷۰ جزو املاک سلطنتی باقی ماند، تا اینکه چارلز دوم آن را به همراه عنوان بارونس نانساچ به معشوقه‌اش، باربارا، کنتس کسلمین بخشید. او در حدود سال‌های ۱۶۸۲–۱۶۸۳ کاخ را ویران کرد و مصالح ساختمانی آن را برای پرداخت بدهی‌های قمار خود فروخت.

برخی از عناصر کاخ در ساختمان‌های دیگر به کار رفت؛ برای نمونه، پانل‌های چوبی آن هنوز هم امروزه در تالار بزرگ در لوزلی پارک در نزدیکی گیلفورد قابل مشاهده است. امروزه هیچ اثری از کاخ در محل آن باقی نمانده است، اما برخی از قطعات آن در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود. دو برآمدگی زمین در خیابان «دِ اَونیو» وجود دارد که جایگاه دروازه‌های بیرونی و داخلی کاخ را مشخص می‌کند. کاخ نانساچ نباید با عمارت نانساچ که در شرق پارک قرار دارد، یا تالار ضیافت مرتبط با آن که پیوندهای آن هنوز در جنوب شرقی محوطه کاخ قابل مشاهده است، اشتباه گرفته شود.

این کاخ به دلیل تزیینات غنی‌اش دست‌کم ۲۴٬۰۰۰ پوند هزینه دربرداشت و یک اثر کلیدی در ورود عناصر معماری رنسانس به انگلستان به‌شمار می‌رود.

باستان‌شناسی

تنها حدود سه تصویر هم‌دوره از کاخ بر جای مانده است و آن‌ها اطلاعات زیادی دربارهٔ نقشه یا جزئیات ساختمان فاش نمی‌کنند. در پی حفر خندق‌ها در طول جنگ جهانی دوم، گزارش شد که تکه‌هایی از سفالینه در این منطقه کشف شده است که بعدها مشخص شد متعلق به محوطه کاخ بوده‌اند. همچنین طرحی کلی از نقشه محوطه از فراز آسمان قابل مشاهده بود که شواهد بیشتری را در جستجو برای یافتن مکان دقیق این بنا فراهم کرد.

این محوطه در سال‌های ۱۹۵۹–۱۹۶۰ مورد کاوش قرار گرفت؛ نقشه کاخ بسیار ساده و شامل حیاط‌های بیرونی و داخلی بود که هر کدام یک اتاق دروازه مستحکم داشتند. نمای بیرونی و حیاط بیرونی بسیار ساده بودند، اما حیاط داخلی با پانل‌های گچ‌بری خیره‌کننده‌ای تزیین شده بود که به صورت نقش‌برجسته قالب‌گیری شده بودند. این بنا در سمت شمال دارای استحکامات به سبک قرون وسطی بود، اما ضلع جنوبی آن تزیینات پرزرق‌وبرق رنسانس همراه با برج‌های بلند هشت‌ضلعی در دو انتها داشت. احتمالاً نخستین اجرای شاهکار توماس تالیس به نام Spem in alium در درون یکی از همین برج‌ها صورت گرفته است. کاوش سال ۱۹۵۹ در نانساچ توسط مارتین بیدل ۲۲ ساله، رویدادی کلیدی در تاریخ باستان‌شناسی بریتانیا بود. این محوطه یکی از نخستین سایت‌های دوره پس از قرون وسطی بود که مورد کاوش باستان‌شناسی قرار گرفت و در طول انجام کار، بیش از ۷۵٬۰۰۰ بازدیدکننده را به خود جذب کرد. این کاوش منجر به پیشرفت‌های بزرگی در باستان‌شناسی دوران پس از قرون وسطی شد.[۱۵]

باغ‌ها

نقشه سال ۱۶۱۰ جون اسپید از سورری نیز باغ‌های کاخ را همراه با تزیینات اصلی آن نشان می‌دهد.

نقشه جون اسپید از سورری دارای یک بخش فرعی است که کاخ و بخشی از باغ‌های آن، از جمله برخی از تزیینات اصلی را به تصویر می‌کشد. این تزیینات از روی طراحی‌های دقیقی در «کتاب مخمل سرخ» (Red Velvet Book) مربوط به موجودی اموال لوملی در سال ۱۵۹۰ نیز شناخته شده‌اند.

منابع

  1. ↑ "Look, think, do: Nonsuch Palace". The Fitzwilliam Museum, Cambridge. Retrieved 13 August 2023.
  2. ↑ Guy, John (2014). Henry VIII: the quest for fame. London: Allen Lane. p. 96. ISBN 978-0-14-197712-6.
  3. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :0 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  4. ↑ Alfred Kemp, Loseley Manuscripts (London: John Murray, 1836), pp. 155–158.
  5. ↑ Reed, Peter. "Nonsuch Palace". Epsom & Ewell History Explorer. Retrieved 14 January 2025.
  6. ↑ Edmund Lodge, Illustrations of British History, vol. 3 (London, 1791), p. 207.
  7. ↑ Jessica L. Malay, Anne Clifford's Autobiographical Writing, 1590-1676 (Manchester, 2018), p. 24.
  8. ↑ Jemma Field, Anna of Denmark: The Material and Visual Culture of the Stuart Courts (Manchester, 2020), pp. 47, 71.
  9. ↑ William Shaw & G. Dyfnallt Owen, HMC 77 Viscount De L'Isle Penshurst, vol. 5 (London, 1961), pp. 411–2.
  10. ↑ Frederick Devon, Issues of the Exchequer (London, 1836), 37, 47.
  11. ↑ Frederick Devon, Issues of the Exchequer (London, 1836), 64.
  12. ↑ Malden, H.E. "Parishes: Cuddington Pages 266-271 A History of the County of Surrey: Volume 3". British History Online. Retrieved 6 September 2021.
  13. ↑ Davies, Godfrey (1959). The Early Stuarts, 1603–1660. Oxford History of England: Oxford University Press. p. 273. OCLC 398743.
  14. ↑ "Garden Descriptions, From the Diary of John Evelyn", Gardenvisit.com
  15. ↑ Gaimster, David. "Great sites: Nonsuch Palace". British Archaeology. Archived from the original on 2001-11-22. Retrieved 2006-12-31. In 1959, the year Martin Biddle first excavated Henry VIII's vanished palace of Nonsuch in Surrey, the concept of post-medieval archaeology was virtually unknown. Within a decade the subject was established with its own academic society, and post-medieval sites were being investigated and rescued in their own right. Today the subject is routinely taught at universities, and archaeologists are increasingly specialising in the period which spans the transition between medieval and industrial society.

پیوند به بیرون