کار دستی

جزئیات از کار اثر چارلز اسپراگ پیرس (۱۸۹۶)
دهقانان در حال برداشت محصولات کشاورزی، اثر هنرمند فلاندری، پیتر بروگل، قرن هفدهم

کار دستی (به انگلیسی: Manual labour)، کار انسانی یا کار یدی، کار فیزیکی است که توسط انسان‌ها انجام می‌شود که در برابر کار توسط ماشین‌ها و جانوران کار قرار می‌گیرد. این کار به معنای واقعی کلمه کاری است که با دست انجام می‌شود (کلمه manual از کلمه لاتین به معنای دست گرفته شده است) و به‌طور مجازی، کاری است که با هر یک از ماهیچه و استخوان‌های بدن انسان انجام می‌شود. در بیشتر دوران پیش از تاریخ و تاریخ بشر، کار دستی و خویشاوند نزدیک آن، کار جانوران، مهم‌ترین روش‌های اصلی انجام کار فیزیکی بوده‌اند.

در طول دوران پیش از تاریخ و تاریخ بشر، هر جا که نظام‌های طبقاتی اجتماعی شکل گرفته‌اند، جایگاه اجتماعی کارگران دستی، اغلب پایین بوده است، زیرا بیشتر کارهای فیزیکی توسط دهقانان، رعایا، بردگان، خدمتکاران قراردادی، بردگان مزدی یا خدمتکاران خانگی انجام می‌شده است. به عنوان مثال، محقق حقوقی، ال. علی خان، تجزیه و تحلیل می‌کند که چگونه یونانیان، هندوها، انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها همگی ساختارهای اجتماعی پیچیده‌ای را برای برون‌سپاری کار دستی به طبقات، کاست‌ها، قومیت‌ها یا نژادهای متمایز ایجاد کردند.[۱]

دیدگاه‌های اقتصادی دربارهٔ کار یدی

دیدگاه‌های گوناگونی در مورد تعریف کار یدی وجود دارد و پیشرفت از کار یدی به اشکال پیچیده‌تر می‌تواند مبهم باشد. نویسندگانی مانند کارل مارکس آن را به عنوان کار ساده توصیف می‌کنند و به‌طور بحث‌برانگیزی پیشنهاد می‌کنند که تمام کارها را می‌توان اینگونه دسته‌بندی کرد. با این حال، Ludwig von Mises استدلال می‌کند که این یک ساده‌سازی بیش از حد است و آن را دلیلی برای چالش‌های بسیاری از سیاست‌های اقتصادی سوسیالیستی، به ویژه در مورد مسئله محاسبه اقتصادی، برجسته می‌کند. از سوی دیگر، Paul Cockshott و Allin Cottrell از در نظر گرفتن تمام کارها به عنوان کار ساده حمایت می‌کنند و بر اهمیت در نظر گرفتن آموزش در اشکال پیچیده‌تر کار تأکید دارند. این پیچیدگی به تعیین اینکه چه چیزی کار غیرماهرانه محسوب می‌شود نیز گسترش می‌یابد، زیرا سؤالاتی را در مورد ماهیت کاری که دانشجویان هنگام آموزش برای حرفه‌های خاص انجام می‌دهند، مطرح می‌کند. در نهایت، تعاریف کار یدی توسط منافع اقتصادی و سیاسی شکل می‌گیرد، زیرا همه جوامع برای عملکرد خود به شکلی از کار یدی وابسته هستند.

رقابت اقتصادی اغلب منجر به تلاش کسب‌وکارها برای خرید نیروی کار با کمترین هزینه ممکن (به عنوان مثال، از طریق برون‌سپاری یا استخدام کارگران خارجی) یا حذف کامل آن (از طریق مکانیزاسیون و اتوماسیون) می‌شود.

اتوماسیون کار یدی

مکانیزاسیون و اتوماسیون، که نیاز به نیروی کار انسانی و حیوانی در تولید را کاهش می‌دهند، قرن‌هاست که وجود داشته‌اند، اما تنها از قرون ۱۸ و ۱۹ بود که به‌طور قابل توجهی گسترش یافتند و فرهنگ بشری را تغییر دادند. برای پیاده‌سازی، آنها نیازمند وجود فناوری کافی هستند و اینکه هزینه‌های سرمایه‌ای آنها با میزان دستمزدهای آتی که حذف خواهند کرد، توجیه شود. نیمه‌اتوماسیون جایگزینی برای جابه‌جایی کارگران است که نیروی کار انسانی، اتوماسیون و کامپیوتری‌سازی را ترکیب می‌کند تا از مزایای انسان و ماشین هر دو بهره‌برداری کند.

رابطه بین کار یدی و تبعیض طبقاتی

دهقانان در حال برداشت محصول، اثر هنرمند فلاندری پیتر بروگل، قرن ۱۷

در طول پیشاتاریخ و تاریخ بشر، هر جا که نظام‌های طبقاتی اجتماعی توسعه یافته‌اند، وضعیت اجتماعی کارگران یدی، اغلب پایین بوده است، زیرا بیشتر کارهای فیزیکی توسط دهقانان، رعیت‌ها، بردگان، خدمتکاران قراردادی، بردگان مزدی یا خدمتکاران خانگی انجام می‌شد. برای مثال، ال. علی خان، پژوهشگر حقوقی، تحلیل می‌کند که چگونه یونانی‌ها، هندوها، انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها همگی ساختارهای اجتماعی پیچیده‌ای را برای برون‌سپاری کار یدی به طبقات، کاست‌ها، قومیت‌ها یا نژادهای متمایز ایجاد کردند.[۱]

اگرچه تقریباً هر کاری می‌تواند بالقوه مهارت و هوش را در خود داشته باشد، بسیاری از مشاغلی که عمدتاً شامل کار یدی هستند—مانند چیدن میوه و سبزیجات، جابه‌جایی دستی مواد (مثلاً چیدن قفسه)، حفاری دستی یا مونتاژ دستی قطعات—اغلب می‌توانند با موفقیت (اگر نه استادانه) توسط کارگران غیرماهر یا نیمه‌ماهر انجام شوند. به این دلایل، همبستگی جزئی اما قابل توجهی بین کار یدی و کارگران غیرماهر یا نیمه‌ماهر وجود دارد. بر اساس تعارض منافع اقتصادی و اجتماعی، مردم اغلب ممکن است این همبستگی جزئی را به اغراقی تبدیل کنند که کار یدی را با فقدان مهارت؛ با فقدان هرگونه پتانسیل برای به‌کارگیری مهارت (در یک کار مهم) یا توسعه مهارت (در یک کارگر)؛ و با طبقه اجتماعی پایین برابر می‌داند. در طول هستی بشر، این مورد شامل طیفی از گونه‌ها بوده است، از برده‌داری (با انگ‌زنی به بردگان به عنوان «زیر انسان»)، تا نظام‌های کاستی یا شبیه کاست، تا اشکال ظریف‌تر نابرابری.

جستارهای وابسته

منابع


کتاب‌شناسی

  • Khan, Ali (2006-10-12) [2001], "The dignity of manual labor", Columbia Human Rights Law Review, Social Science Research Network, SSRN 936890.
  • Taylor, Frederick Winslow (1911), The Principles of Scientific Management, New York, NY, USA and London, UK: Harper & Brothers, LCCN 11010339, OCLC 233134 Also available from Project Gutenberg.
  • Marx, Capital: A Critique of Political Economy, Volume 1, Penguin Group, p. 1152, ISBN 0140445684
  • Cockshott, Towards a New Socialism, Bertrand Russell Press, p. 209, ISBN 0851245455
  • Mises (2009), Socialism, Liberty Fund, p. 569, ISBN 978-1933550510

پیوند به بیرون