کالچو پولی

کالچُوپُولی (به ایتالیایی: Calciopoli) رسوایی سال ۲۰۰۶ فوتبال ایتالیا، یا آشوب فوتبال، در لیگ‌های برتر حرفه‌ای فوتبال ایتالیا، یعنی سری آ و سری بی، اتفاق افتاد. این رسوایی، در ماه مه سال ۲۰۰۶ میلادی توسط پلیس ایتالیا بر ملا شد و مکالمات تلفنی، حاکی از دخالت قهرمان لیگ، یوونتوس، و تیم‌های میلان، فیورنتینا، لاتزیو و رجینا و تماس‌های بین مدیران این باشگاه‌ها و سازمان داوران بود. این تیم‌ها متهم به تقلب در بازی‌ها، با انتخاب داور دلخواهشان شدند.

این رسوایی، نتیجۀ تحقیقات دادستان دادگاه ناپل در آژانس فوتبال ایتالیا بود. گفتگوی‌های تلفنی که در فصل ۰۵-۲۰۰۴ در روزنامه‌های ایتالیایی چاپ شد، این واقعیت را آشکار می‌کرد که مدیر یوونتوس، لوچیانو موجی، در تماس با مدیران فوتبال ایتالیا، آنها را برای انتخاب داور خاصی تحت تأثیر قرار می‌داد. نام کالچوپولی، برگرفته از نام تنجنتپولی، رسوایی دهۀ ۸۰ سیاسی ایتالیا است. از کالچو پولی با نام‌های موجیوپولی، برگرفته از نام لوچیانو موجی، و کالچو گیت (برگرفته از نام واتر گیت، رسوایی سیاسی آمریکا در دهۀ ۷۰) نامبرده می‌شود.

در روز چهارم ژوئیۀ ۲۰۰۶، روزی که ایتالیا باید در نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۰۶ به مصاف آلمان می‌رفت، دادستان فدراسیون فوتبال ایتالیا، استفانو پالاتزی، درخواست سقوط چهار تیم اصلی محکوم در رسواییِ Match-Fixing کرد. پالاتزی درخواست سقوط یوونتوس به سری سی ۱ (او در صحبت‌هایش در دادگاه، خواستار سقوط یوونتوس به پایین‌تر از سری بی شد) و برای فیورنتینا و لاتزیو درخواست سقوط حداقل به سری بی کرد. او همچنین درخواست امتیاز منفی برای همۀ تیم‌ها (شش امتیاز برای یووه، سه امتیاز برای میلان و ۱۵ امتیاز برای لاتزیو و فیورنتینا) داشت. او همچنین خواستار بازپس‌گیری اسکودتوی ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ از یوونتوس شد. در پروندۀ رجینا در روز ۱۳ اوت، دادستان، خواستار سقوط رجینا به سری بی و ۱۵ امتیاز منفی برای این تیم شد. در روز ۱۷ اوت، مجازات رجینا تنها با ۱۵ امتیاز منفی اعلام شد و باشگاه مبلغ ۶۸٬۰۰۰ یورو جریمه مالی شد، درحالی‌که پاسکواله فاتی، رئیس باشگاه، ۲۰٬۰۰۰ یورو جریمه و دو سال و نیم از هر گونه فعالیت فوتبالی محروم شد.

یوونتوس که قرار بود با ۳۰ امتیاز منفی، سری سی ۱ را آغاز کند، پیش‌بینی بازگشت به سری آ پیش از فصل ۲۰۰۸ را نمی‌کرد، اما نتیجۀ نهایی اعتراضات و کم شدن جریمۀ یووه به بازی در سری بی و ۹ امتیاز منفی، آنها را امیدوار به بازگشت در فصل بعد سری آ کرد. فیورنتینا هم که با ۱۵ امتیاز منفی، فصل را آغاز کرده بود، پیش‌بینی می‌شد که نتوانند در سری آ باقی بمانند، ولی نتیجۀ خیره‌کننده‌ای گرفتند و با قرار گرفتن در رتبۀ ششم جدول به جام یوفا راه یافتند. سقوط یوونتوس به سری بی، پیامدهای بدی برای این تیم داشت و بزرگان این تیم، مانند فابیو کاناوارو، پاتریک ویرا، زلاتان ابراهیموویچ، جیانلوکا زامبروتا و لیلیان تورام، راهی تیم‌های ایتالیایی و اسپانیایی شدند.

با سقوط یوونتوس، فیورنتینا و لاتزیو قرار بود سه تیم سقوط‌کننده یعنی مسینا، لچه و ترویزو در لیگ باقی بمانند اما با نهایی شدن احکام و سقوط یووه تنها مسینا در لیگ باقی ماند و تیم‌های آتالانتا، کاتانیا و تورینو به سری آ صعود کردند. طبق جدول نهایی سری آ، یووه و میلان به‌طور مستقیم به مرحلۀ گروهی لیگ قهرمانان صعود می‌کردند و اینتر و فیورنتینا در مرحلۀ سوم مقدماتی به میدان می‌رفتند، و رم، لاتزیو و کیه‌وو نیز در جام یوفا شرکت می‌کردند، و پالرمو هم به اینترتوتو می‌رفت و فدراسیون فوتبال ایتالیا قادر به ارسال نمایندگانش تا ۵ ژوئن که مهلت یوفاست، نبود و به همین دلیل، رسماً از اینترتوتو کنار کشید تا یوفا تا ۲۵ ژوئیه، مهلت ایتالیا را تمدید کند. بعد از نتایج اعتراضات دادگاه، اینتر و رم به مرحلۀ گروهی لیگ قهرمانان راه یافتند تا میلان و کیه‌وو در مرحلۀ سوم مقدماتی شرکت کردند، درحالی‌که پالرمو، لیورنو و پارما به جام یوفا راه یافتند؛ و در بیست و ششم ژوئیه، فدراسیون فوتبال ایتالیا اینتر را به‌عنوان قهرمان لیگ و برندۀ اسکودتو ۰۶ اعلام کرد. یوونتوس به دادگاه مردمی ایتالیا شکایت کرد تا احتمال محرومیت باشگاه و فدراسیون توسط فیفا احساس شود. فیفا که حساسیت خاصی روی دخالت دولت بر فوتبال دارد، قبلاً فدراسیون فوتبال یونان را محروم کرده بود. فیفا رسماً اعلام کرد اگر یوونتوس به دادگاه برود، تمام تیم‌های ایتالیایی را از شرکت در مسابقات بین‌المللی محروم خواهد کرد. دادگاه برای روز ۱ سپتامبر برنامه‌ریزی شده بود، ولی در روز ۳۱ اوت یوونتوس شکایتش را از دادگاه منطقه‌ای اداری لاتزیو پس گرفت. سران یوونتوس اعلام کردند این اتفاق به‌علت تمایل فدراسیون فوتبال ایتالیا و کمیتۀ المپیک ایتالیا برای مرور دوبارۀ پرونده، صورت گرفته‌است. دومین اعتراض، امتیازات منفی میلان را به ۸، لاتزیو را به ۳، فیورنتینا را به ۱۵ و یوونتوس را به ۹ رساند.

ماسیمو دی سانتیس، نمایندۀ داوران ایتالیا در جام جهانی ۲۰۰۶، پس از بازجویی و تحقیقات محروم شد. دیگر داور ایتالیایی، روبرتو روزتی، در این رسوایی، بی‌گناه شناخته شد. دامنۀ بزرگ این رسوایی، توجه را به متهمان دیگری در فوتبال ایتالیا جلب کرد: آدریانو گالیانی، نایب‌رئیس میلان، و رئیس سازمان سری آ. به‌اضافۀ تمام این تخلفات و تقلب‌های ورزشی که توسط مربیان، بازیکنان، داوران و مسئولان لیگ صورت گرفت، مجری بزرگ‌ترین برنامۀ فوتبالی ایتالیا، آلدو بیسکاردی، نیز استعفا کرد و اعتراف کرد که با لوچیانو موجی همکاری کرده تا وجهۀ یوونتوس را در تلویزیون، بهتر نشان دهد. در ادامۀ بازجویی‌ها دادگاه ناپل، پس از تحقیق روی ۴۱ نفر، ۱۹ بازی از فصل ۰۵– ۲۰۰۴ و ۱۴ بازی از فصل ۲۰۰۵/۰۶، به‌سراغ آنتونیو گیرائودو رفتند و او برای ترانسفرهای غیرقانونی، حساب‌های بانکی جعلی و فرار مالیاتی، تحت بازجویی قرار گرفت و دادستان پارما هم از جیانلوئیجی بوفون، انزو مارسکا، آنتونیو کیمنتی و مارک یولیانو به‌علت تقلب در بازی‌ها بازجویی کرد. بعد از اولین رأی دادگاه، اتهامات جدیدی به تیم‌ها برای رابطه با رسوایی یافت شد؛ مِسینا، لِچه و سیه‌نا هم تحت بازجویی قرار گرفتند و دادستان‌ها به آنالیز مکالمات تلفنی پرداختند.

فرانکو کارارو، رئیس فدراسیون فوتبال ایتالیا، در تاریخ ۸ می، تمام مدیران یوونتوس در تاریخ ۱۱ می، و لوچیانو موجی در تاریخ ۱۴ می از پست‌های خود استعفا دادند و در ۱۹ می، قیمت سهام یوونتوس نسبت به تاریخ ۹ می، به نصف کاهش یافت.

• لوچیانو موجی: محرومیت مادام‌العمر از فعالیت فوتبالی و عضویت در هر گونه زیرمجموعۀ FIGC
• آنتونیو گیرائودو: ۲۰٬۰۰۰ یورو جریمه، پنج سال محرومیت از فوتبال، سه سال زندان و محرومیت از عضویت در هر گونه زیرمجموعۀ FIGC
• پائولو دوندارینی: ۲ سال زندان
• تولیو لانسه: ۲ سال زندان و ۲٫۵ سال محرومیت از فوتبال
• اینوسنزو ماتزینی: ۵ سال محرومیت از فوتبال
• ماسیمو دی سانتیس: ۴ سال محرومیت از فوتبال
• دیگو دلاواله: ۳٫۷۵ سال محرومیت از فوتبال
• پیرلوئیجی پایرتو: ۳٫۵ سال محرومیت از فوتبال
• آندره آ دلاواله: ۳ سال محرومیت از فوتبال
• پاسکواله فاتی: ۲٫۵ سال محرومیت از فوتبال و ۳۰٬۰۰۰ یورو جریمه
• کلودیو لوتیتو: ۲٫۵ سال محرومیت از فوتبال
• لئوناردو مینی: ۲٫۵ سال محرومیت از فوتبال
• فابریزیو بابینی: ۱ سال محرومیت از فوتبال
• گنارو ماتزئی: ۱ سال محرومیت از فوتبال
• آدریانو گالیانی: ۵ ماه محرومیت از فوتبال
• جیانلوکا پاپارستا: ۵ ماه محرومیت از فوتبال
• کلودیو پولیسی: ۳ ماه محرومیت از فوتبال
• فرانکو کارارو: ۸۰٬۰۰۰ یورو جریمه
• پیترو اینارژیولا: اخطار و توبیخ.

در سپتامبر ۲۰۰۶، فوتبال ایتالیا در تحقیقات دیگری دوباره لرزید. رئیس دپارتمان امنیتی تله‌کام ایتالیا به‌علت فروختن و شنود تماس‌های خصوصی دستگیر شد. اینتر به این علت در ماجرا درگیر شد که کارلو بورا، رئیس بخش اجرایی تله‌کام و نایب‌رئیس اینتر که مقام ارشد تاوارولی بود، در این دادگاه متهم شد. در طول بازجویی، تاوارولی اعتراف کرد که موراتی (رئیس باشگاه اینتر) یکی از مشتریانش بوده و از او درخواست شنود تماس‌های بین بعضی از بازیکنان با مربیان و داوران و رؤسا را کرده‌است.

کریستین ویری، مهاجم سابق اینتر، اعتقاد دارد جرقۀ کالچوپولی توسط موراتی زده شد و اینتر و تله‌کام ایتالیا باید تحت پیگرد قانونی قرار بگیرند.

سایت Firenzeviola.it (وابسته به خانوادۀ دلاواله) گزارش کرد که این کار موراتی و تله‌کام ایتالیا، برای خارج کردن تیم‌ها از سری آ و راحت کردن راه اینتر برای قهرمانی در سری آ انجام شده‌است. این سایت می‌گوید: بازیکنان اینتر، مجبور به امضای کاغذهایی شدند که هر گونه ارتباط اینتر با این داستان را مخفی کنند، و می‌گوید: تلفن ویِری به این علت شنود می‌شده که او نتواند با هیچ‌کس در مورد برنامه‌های کالچوپولی سخن بگوید.

کریستین ویری حتی از این هم فراتر رفت و در کنفرانس مطبوعاتی گفت: تماس‌های همۀ مربیان و مدیران باید شنود شود، چون تیم‌های دیگری هم علاوه بر اینتر باید مجازات شوند!

فدراسیون فوتبال ایتالیا تحقیقات جدیدی را به‌علت این اتهام آغاز کرد، ولی اینتر هیچ‌وقت مجازات نشد، چون این شنودها به سال ۲۰۰۲ بازمی‌گشتند (یا به عبارتی دیگر، پس از دیدار جنجالی اینتر - لاتزیو) و طبق قانون عدالت ورزشی FIGC، مدارک بیشتر از دو سال، سندیت قانونی نخواهند داشت.

این عمل در ایتالیا با اسم Doping Amministrativo شناخته می‌شود و به این معنی است که مدیران باشگاه‌ها با تجارت متقابل (به انگلیسی: Cross-Trading) یا خرید و فروش بازیکن، به سود مالیشان بیفزایند تا از سقوط سهامشان جلوگیری کنند، ولی در واقع، سود مالی نداشته‌اند و این مانند دوپینگ است.

در اکتبر ۲۰۰۷، آ. اس. رم ۴۰٬۰۰۰ یورو به علت فروش بازیکنان جوانش و درست اعلام نکردن قیمت آنها که مصداق بارز حساب جعلی است، جریمه شد. لاتزیو که ناکاتا را خریده بود، تبرئه شد.

در دسامبر ۲۰۰۷، ۷ باشگاه سری آ و چند باشگاه سری بی، در تست اقتصادی سه سال گذشته، مجرم شناخته شده و جریمه شدند. در ژوئن ۲۰۱۰ نیز رئیس پالرمو و بسیاری از اعضای باشگاه ترنانا مجرم شناخته شده و مدتی از فوتبال محروم شدند.

مجازات‌ها از این قرار بود:

آث میلان:

• باشگاه: ۹۰٬۰۰۰ یورو
• آدریانو گالیانی (نایب رئیس): ۶۰٬۰۰۰ یورو

اینترمیلان:

• باشگاه: ۹۰٬۰۰۰ یورو
• ماسیمو موراتی (مالک): ۱۰٬۰۰۰ یورو
• گابریله اوریالی (مدیر تکنیکی): ۱۰٬۰۰۰ یورو
• مائورو گامبارو (مدیر سابق): ۲۰٬۰۰۰ یورو
• رینالدو گلفی (مدیر سابق): ۲۰٬۰۰۰ یورو

سمپدوریا:

• باشگاه: ۳۶٬۰۰۰ یورو
• جوزپه ماروتا (مدیر): ۲۰٬۰۰۰ یورو
• ریکاردو گارونه (مالک): ۱۸٬۰۰۰ یورو

جنوا:

• باشگاه: ۴۰۰٬۰۰۰ یورو
• جیووانی بلوندت (مدیر): ۱۵٬۰۰۰ یورو
• انریکو پرزیوسی (مالک): ۱۵٬۰۰۰ یورو و ۴ ماه محرومیت از فوتبال

رجینا:

• باشگاه: ۴۰۰٬۰۰۰ یورو
• پاسکواله فاتی (مالک): ۲۰٬۰۰۰ یورو و ۱ ماه محرومیت از فوتبال

اودینزه:

• باشگاه: ۴۰۰٬۰۰۰ یورو
• فرانکو سولداتی (رئیس): ۳۰٬۰۰۰ یورو و ۳ ماه محرومیت از فوتبال
• پیرپائولو مارینو (نایب رئیس): ۱۵٬۰۰۰ یورو

کیه وو:

• باشگاه: ۵۰٬۰۰۰ یورو
• لوکا کامپدلی (مالک): ۴۰٬۰۰۰ یورو
• جیووانی سارتوری (مدیر ورزشی): ۱۵٬۰۰۰ یورو

پالرمو:

• مائوریزیو زامپارینی (مالک): ۶ ماه محرومیت از فوتبال
• رینو فوشی (مدیر ورزشی): ۳ ماه محرومیت از فوتبال

ترنانا

• باشگاه: ۲۰٬۰۰۰ یورو
• لوئیجی آگارینی (مالک): ۷ ماه محرومیت از فوتبال
• لوئیجی فراموسکا (مالک بعدی!): ۶ ماه محرومیت از فوتبال
• جیووانی لومباردو (مدیر): ۳ ماه محرومیت از فوتبال
• استفانو دومینیکیس (مدیر): ۶ ماه محرومیت از فوتبال

در آوریل ۲۰۰۷، روزنامۀ ایتالیایی لا رپابلیکا، چاپ رم، اطلاعات جدیدی دربارهٔ کالچو پولی منتشر کرد. دادستان ناپل، ردی از مکالمات با سیم‌کارت خارجی بین‌موجی، برگامو، پایرتو و بسیاری از داوران پیدا کرده بود. از آنجا که سیم‌کارت، خارجی بود، پلیس ایتالیا نمی‌توانست مکالمات را شنود کند. سیم‌کارت‌ها از فروشگاهی در چیازوی سوئیس خریده شده بود. بعضی از آنها به‌نام اعضای خانوادۀ صاحب فروشگاه، و بعضی به‌نام شخص نامعلومی در لیختن اشتاین بود. حتی ردپای تماسی با سیم‌کارت اسلوونیایی هم پیدا شد. در تحقیقات قضایی؛ لوچیانو موجی، برگامو، پایرتو، فابیانی (مدیر ورزشی مسینا) و داوران دی سانتیس، راکالباتو، پاپارستا، پیری، کاسارا، داتیلو، برتینی و گابریله و کمک‌داور آمبروسینو متهم شناخته شدند. در ادامۀ تحقیقات معلوم شد که پاپارستا از سیم‌کارت سوئیسی برای استفادۀ شخصی استفاده می‌کرد و این به دادگاه برای بر ملا کردن شبکۀ ارتباطی مخفیانه کمک کرد. موجی، یک سیم‌کارت سوئیسی با شمارۀ ۴۱۷۶۴۳۳۴۷۴۱ برای ارتباط با برگامو و یک سیم‌کارت برای ارتباط با پایرتو و ۳ سیم‌کارت دیگر برای ارتباط با داوران و فابیانی استفاده می‌کرد. مکالمه‌ای دیگر هم توسط روزنامۀ لا استامپا، چاپ تورین، بر ملا شد که طی آن، موجی و لیپی (مربی تیم ملی در آن زمان) به‌وضوح به ماسیمو موراتی و روبرتو مانچینی توهین می‌کند و لیپی می‌گوید: مانچینی باید درس بگیرد، و موجی می‌گوید که به او درس خواهد داد. در روز ۲۷ آوریل ۲۰۰۶، سایت روزنامۀ لا رپابلیکا حدود ۲۰۰ مکالمه را برای دانلود گذاشت، بعضی‌ها یک سال قبل منتشر شده بود، ولی بعضی‌ها هنوز پخش نشده بود و این به مردم، این توانایی را داد که خودشان نیز دربارهٔ موضوع قضاوت کنند. در بیست و سوم می ۲۰۰۷، میلان که در اصل می‌بایست از جام باشگاه‌های اروپا اخراج می‌شد، موفق شد قهرمان اروپا شود. در هفدهم ژوئن ۲۰۰۷، در برنامۀ ورزشیQui studio a voi stadio شهر میلان، برگامو اعتراف کرد که موجی، دو سیم‌کارت سوئیسی به او و پایرتو داد. او در دادگاه گفته بود که از ترسِ شنودِ مکالمات از آن سیم‌کارت، فقط برای ارتباط با پایرتو استفاده کرد و بعد از پایان اعتبار، دیگر از آن استفاده نکرده‌است. در ژوئن ۲۰۰۸، یوونتوس برای تقلب در ۳ بازی دیگر، ۳۰۰٬۰۰۰ یورو دیگر جریمه شد. مسینا نیز ۶۰٬۰۰۰ یورو جریمه شد.