کتاب مقدس بویر
 مجموعهٔ ۴۵جلدی کتاب مقدس بویر در قفسهٔ ویژهٔ آن | |
| عنوان اصلی | 'Bowyer Bible' |
|---|---|
| کشور | بریتانیا |
| زبان | انگلیسی |
| موضوع(ها) | کتاب مقدس |
کتاب مقدس بویر (انگلیسی: Bowyer Bible) نسخه‌ای منحصربه‌فرد و بسیار مصور از کتاب مقدس مکلین است که هنرمند، ناشر و مجموعه‌دار انگلیسی رابرت بویر در چند دههٔ نخست سدهٔ نوزدهم پدید آورد. بویر نسخهٔ شخصی خود از کتاب مقدس مکلین را از صحافی خارج کرد، هزاران نقش چاپی و طراحی را در میان صفحات آن افزود و سپس مجموعه را در ۴۵ جلد بزرگ دوباره صحافی کرد.[۱]
مجموعهٔ بویر بیش از ۶۲۰۰ نقش چاپی افزوده و حدود ۲۰۰ طراحی و نگارهٔ اصلی از فیلیپ جیمز دو لوتربورگ را دربر می‌گیرد و در برخی فهرست‌ها شمار کل نقش‌های چاپی آن حدود ۶۳۰۰ ذکر شده است.[۲] تنها یک نسخه از این مجموعه وجود دارد و امروزه همراه با قفسهٔ ویژهٔ خود در مجموعهٔ موزه بولتون در انگلستان نگهداری می‌شود. مالکیت آن در اختیار شورای شهر بولتون است.[۳]
پیشینه
کتاب مقدس مکلین پروژه‌ای بزرگ به سرپرستی ناشر و فروشندهٔ آثار چاپی توماس مکلین بود که تصویرهای آن میان سال‌های ۱۷۹۱ تا ۱۸۰۰ منتشر شد. این اثر بر پایهٔ ترجمهٔ نسخه شاه جیمز تهیه شده بود و از بزرگ‌ترین و پرآرایه‌ترین نسخه‌های چاپی کتاب مقدس انگلیسی زمان خود به‌شمار می‌رفت.[۴]
مکلین برای این پروژه از هنرمندان و حکاکان برجستهٔ بریتانیا استفاده کرد. نسخهٔ اصلی شامل ده‌ها تصویر تمام‌صفحه و شمار زیادی پیشانی‌نگاره و پایان‌نگاره بود. فیلیپ جیمز دو لوتربورگ از مهم‌ترین طراحان این مجموعه بود و بیشتر نقش‌های آغاز و پایان کتاب‌های مختلف کتاب مقدس را طراحی کرد.[۴]
رابرت بویر که خود ناشر، نقاش مینیاتور و مجموعه‌دار آثار چاپی بود، یکی از نسخه‌های این اثر را در اختیار داشت. او به جای نگهداری نسخه به شکل اصلی، آن را به پایه‌ای برای مجموعه‌ای بسیار بزرگ‌تر از تصاویر مربوط به کتاب مقدس تبدیل کرد.[۱]
تصویرآرایی افزوده
شیوه‌ای که بویر به کار برد در تاریخ کتاب به افزودن تصویر به نسخهٔ چاپ‌شده شناخته می‌شود. در این روش، صاحب کتاب نسخهٔ چاپی موجود را از صحافی خارج می‌کرد و نقش‌ها، نقاشی‌ها، نقشه‌ها، پرتره‌ها و دیگر مواد تصویری مرتبط را میان صفحات آن می‌گذاشت و سپس اثر را دوباره، معمولاً در جلدهای بیشتری، صحافی می‌کرد.
بویر این کار را در مقیاسی استثنایی انجام داد. نسخهٔ مکلین پس از افزودن هزاران تصویر به ۴۵ جلد افزایش یافت. پژوهش نائومی بیلینگزلی این اثر را نمونه‌ای برجسته از پیوند مجموعه‌داری آثار چاپی با خواندن و تفسیر تصویری کتاب مقدس می‌داند. انتخاب تصاویر تنها از علاقهٔ حرفه‌ای بویر به چاپ و حکاکی ناشی نمی‌شد، بلکه علایق دینی و برداشت او از مطالعهٔ کتاب مقدس را نیز بازتاب می‌داد.[۱]
بویر برای هر موضوع، شخصیت، رویداد، مکان یا شیئی که در متن کتاب مقدس ذکر شده بود در پی یافتن تصویری مناسب بود. در نتیجه مجموعه فقط تصاویر داستان‌های مشهور دینی را دربر نمی‌گیرد، بلکه تصاویر شهرها، سرزمین‌ها، گیاهان، جانوران و دیگر عناصر جهان طبیعی ذکرشده در کتاب مقدس نیز در آن جای داده شده است.[۳]
گزارشی که در سال ۱۸۴۰ در روزنامهٔ تایمز منتشر شد، مجموعه را شامل نقش‌هایی از تقریباً «هر واقعه، وضعیت و شیء» ذکرشده در کتاب مقدس توصیف می‌کرد. این گزارش حتی از تصاویر درختان، گل‌ها، چهارپایان، پرندگان، ماهی‌ها، حشرات و فسیل‌هایی یاد می‌کرد که در آن زمان گاه در بحث‌های مربوط به طوفان نوح مورد استناد قرار می‌گرفتند.[۵]
تصاویر و هنرمندان
نقش‌های گردآمده در کتاب مقدس بویر از دوره‌ها و هنرمندان بسیار متفاوتی انتخاب شده‌اند. در میان آنها آثاری برگرفته از یا منسوب به هنرمندانی چون رافائل، پیتر پل روبنس، آلبرشت دورر، رامبرانت، تیسین و ژاک کالو دیده می‌شود.[۵]
مجموعه همچنین نزدیک به ۲۰۰ طراحی و نگارهٔ اصلی فیلیپ جیمز دو لوتربورگ را که برای پروژهٔ کتاب مقدس مکلین پدید آمده بودند در خود جای داده است.[۵] برخی از نقش‌های کتاب نیز از آثار تصویرگران هلندی و آلمانی، از جمله یان لایکن و کاسپار لایکن، برگرفته شده‌اند.
انتخاب تصاویر به بازنمایی مستقیم داستان‌های کتاب مقدس محدود نبود. بویر از نقشه‌ها، تصاویر گیاه‌شناختی و جانورشناختی، آثار تاریخی و باستانی و تصاویر مکان‌هایی که با جغرافیای کتاب مقدس مرتبط دانسته می‌شدند نیز استفاده کرد. از همین رو مجموعه را می‌توان هم کتاب مقدسی بسیار مصور و هم نوعی بایگانی تصویری از برداشت اروپاییان سده‌های هجدهم و نوزدهم از جهان کتاب مقدس دانست.
ساختار فیزیکی
مجموعهٔ نهایی ۴۵ جلد دارد. هر جلد حدود نیم متر ارتفاع دارد و به سبب شمار بسیار تصاویر افزوده، مجموعه بسیار بزرگ‌تر از نسخهٔ اصلی مکلین شد. بویر برای نگهداری تمام جلدها قفسه‌ای ویژه سفارش داد که از چوب بلوط ساخته و با کنده‌کاری و تزئینات آراسته شده بود.[۲]
این قفسه همچنان همراه کتاب باقی مانده است و بخشی از هویت اثر به‌شمار می‌رود. گزارش رسمی شورای بولتون نیز کتاب مقدس بویر را مجموعه‌ای چندجلدی توصیف می‌کند که در قفسهٔ اختصاصی خود نگهداری می‌شود.[۳]
گزارش سال ۱۸۴۰ تایمز شمار نقش‌های مجموعه را «نزدیک به هفت هزار» ذکر می‌کرد و ارزش بیمه‌ای آن را ۳۰۰۰ پوند ثبت کرده بود.[۵] در فهرست‌های امروزی معمولاً شمار نقش‌ها حدود ۶۳۰۰ ذکر می‌شود؛ تفاوت این ارقام احتمالاً از شیوهٔ شمارش تصاویر، طراحی‌های اصلی و دیگر مواد افزوده ناشی می‌شود.
تاریخ مالکیت
پس از مرگ رابرت بویر در سال ۱۸۳۴، مجموعه چند بار دست‌به‌دست شد. در نهایت به مالکیت جان آلبینسون، مجموعه‌دار اهل بولتون، درآمد.
در سال ۱۸۵۴، رابرت هیوود، شهردار پیشین بولتون، کتاب مقدس بویر را از ماترک آلبینسون به مبلغ ۵۵۰ پوند خرید.[۶]
پس از مرگ هیوود در سال ۱۸۶۸، مجموعه در خانوادهٔ او باقی ماند. نوادگان هیوود در سال ۱۹۱۷ آن را برای نگهداری به کتابخانه‌های بولتون سپردند و در سال ۱۹۴۸ مجموعه را به مردم بولتون اهدا کردند.[۷]
امروزه کتاب و قفسهٔ آن از دارایی‌های شورای بولتون و بخشی از مجموعهٔ موزه و بایگانی بولتون است.[۳]
مرمت
در آغاز سدهٔ بیست‌ویکم وضعیت مجموعه نیازمند حفاظت و مرمت گسترده بود. در سال ۲۰۰۲ تلاش برای مرمت کتاب و فراهم‌کردن امکان دسترسی بیشتر پژوهشگران و عموم به آن آغاز شد.
برای این پروژه حدود ۳۱ هزار پوند فراهم شد که ۲۶ هزار پوند آن از سوی صندوق میراث بخت‌آزمایی و بخش دیگری از سوی بنیاد پیلگریم تأمین شد.[۷] عملیات مرمت به دست نیک رینر از دفتر اسناد منچستر بزرگ انجام گرفت و حدود هشت ماه به طول انجامید.[۷]
مرمت شامل رسیدگی به جلدها، صفحات و مواد تصویری بود تا مجموعه بدون آسیب بیشتر قابل نگهداری و مطالعه باشد.
اهمیت
کتاب مقدس بویر از آن جهت اهمیت دارد که نمونه‌ای کم‌مانند از فرهنگ مجموعه‌داری، تاریخ چاپ، تصویرگری کتاب مقدس و شیوهٔ مطالعهٔ تصویری متون دینی در آغاز سدهٔ نوزدهم است.
بویر در این مجموعه تصویرها را صرفاً برای زیباسازی کتاب نیفزود؛ چینش آنها نوعی تفسیر تصویری از متن کتاب مقدس پدید می‌آورد. تصاویر آثار استادان قدیم در کنار چاپ‌های معاصر، نقشه‌ها، آثار طبیعی و طراحی‌های علمی قرار گرفته‌اند و در نتیجه هر بخش از متن می‌تواند با چندین سنت تصویری متفاوت خوانده شود.[۱]
بیلینگزلی این مجموعه را از نمونه‌های شاخصِ نسخه‌های دارای تصویرهای افزوده در سدهٔ نوزدهم می‌داند و نشان می‌دهد که انتخاب‌های بویر هم به تخصص او در شناخت و گردآوری آثار چاپی مربوط بود و هم به ایمان شخصی و علاقهٔ او به مطالعات کتاب مقدس.[۱]
جستارهای وابسته
- کتاب مقدس مکلین
- نسخه شاه جیمز
- تصویرگری کتاب
- تاریخ کتاب
- رابرت بویر
- فیلیپ جیمز دو لوتربورگ
از مقالهٔ روسی، بخش مربوط به کوشش بویر برای تصویر کردن گیاهان، جانوران، فسیل‌ها و تقریباً همهٔ عناصر ذکرشده در کتاب مقدس را وارد کردم، چون گزارش رسمی شورای بولتون و گزارش تاریخی سال ۱۸۴۰ نیز چنین دامنه‌ای را تأیید می‌کنند.
اما دو مورد را عمداً نیاوردم: ادعای «اجازهٔ شخصی ناپلئون» برای بررسی آثار در پاریس را هنوز در منبع محکم‌تری پیدا نکردم، و جدول تعداد آثار هر هنرمند در ویکی‌پدیای روسی نیز منبع مناسبی ندارد. همچنین اعداد تفکیکی آن دربارهٔ شمار تصاویر با عدد کل ۶۳۳۰ جور درنمی‌آید؛ بنابراین در مقالهٔ فارسی بهتر است به «حدود ۶۳۰۰ نقش» بسنده کنیم.
منابع
- 1 2 3 4 5 Billingsley, Naomi (2021). "'The Great Bowyer Bible': Robert Bowyer and the Macklin Bible". Journal of Illustration (in English). 8 (1): 51–80. doi:10.1386/jill_00038_1.
- 1 2 "Bowyer Bible". ویکی‌انبار (in English).
- 1 2 3 4 "Statement of Accounts 2011–2012" (in English). شورای بولتون.
- 1 2 Billingsley, Naomi (2021). "Macklin Bible Illustrations". Critical Dictionary of Apocalyptic and Millenarian Movements (in English).
- 1 2 3 4 "The Bowyer Bible". Phillip Medhurst (in English).
- ↑ "Robert Heywood". The Mayors of Bolton Directory (in English). شورای بولتون.
- 1 2 3 "Historic Bible is back to its best" (in English). The Bolton News. 25 May 2004.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bowyer Bible». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- انجیلهای مشهور
- کتاب‌های سده ۱۹ (میلادی)