کتاب وی
| کتاب وی | |||||||||||
| نویسههای چینی سنتی | 魏書 | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| نویسههای چینی سادهشده | 魏书 | ||||||||||
| |||||||||||
کتاب وی (انگلیسی: Book of Wei)، همچنین با نام چینی آن به عنوان وی شو (魏書) شناخته میشود،[۱] یا تاریخ توبا-وی یا تاریخ وی یک متن تاریخی کلاسیک چینی است از ۵۵۱ تا ۵۵۴ گردآوری شده است. متن مهمی است که تاریخ وی شمالی و وی شرقی را از ۳۸۶ تا ۵۵۰ توصیف میکند.[۲] بهطور گسترده به عنوان رسمی و معتبر متن تاریخی منبع برای دوره یاد شده و یکی از بیست و چهار تاریخ است.
مبدأ و پذیرش
سلسله وی شمالی در سال ۳۸۶ توسط قبیله توئوبا تأسیس شد. بزرگترین دستاورد سلسله وی شمالی اتحاد شمال چین در سال ۴۳۹ بود. یک مبارزه داخلی منجر به انشعاب شد که وی شرقی و وی غربی را به وجود آورد.
نام ایران
نام ایران در کتاب وی بو-سی bōsī 波斯 (تلفظ ژاپنی آن «هاشی» はし【波斯】 است[۳]) و دین آن «دین بو-سی» 波斯教، ذکر شده است.[۴] در قسمت مربوط به ایران بخش ۱۰۲ بندهای ۱۵–۱۷[۵] آمده است که پرنده ای به شکل شتر در بو-سی هست که با دو بال میتواند پرواز کند، اما علف و گوشت میخورد و میتواند آتش را نیز بخورد.[۶] آنها خدای آتش و خدای آسمان یا بهشت را پرستش میکنند. اجساد کشته شدگان را بیشتر در کوه رها میکنند و یک ماه عزاداری میپوشند. افرادی در خارج از شهر زندگی میکنند که فقط از تشییع جنازه اطلاع دارند و به آنها افراد ناپاک میگویند.[۷]
کتاب وی، اولین کتابی است که از «بو-سی» PO-SSU که تحریفی از کلمه پارس است نام برده است.[۸]جفری کوتیک مینویسد: برخی از آثار بودایی هندی که به چینی در همان دوره ترجمه شدهاند، مانند کتاب وی بهطور خلاصه چند ایده هندی دربارهٔ ایرانیان را که گمان میرود به آیین زرتشتی ارتباط داشته باشند را تکرار میکنند، اما اینها فقط تفکر قالبی هستند. در زمان نوشته شدن کتاب ویهیچ کلمه چینی ظاهری از نظر آوایی نشان دهنده «مزدا» یا «زرتشتی» وجود ندارد. در زمان دودمان تانگ واژه جدید «شیئن» برای متمایز ساختن زرتشتیان از پیروان دیگر مانند مانویان و نسطوریان به کار میرفت.[۸]
کتاب وی توضیحهای زیر را ارائه میدهد:
بو-سیها معمولاً خدای آتش و خدای آسمان را میپرستند. بسیاری از آنها خواهران بزرگتر و کوچکتر خود را به عنوان همسر و صیغه میگیرند. در ازدواجهای دیگر بین اشراف و فرومایه تمایز قائل نمیشوند بنابراین در میان قبایل بیگانه (بربر) به عنوان بدترین شناخته میشوند.[۸]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Besides the text about Cao Wei found in Records of the Three Kingdoms, there were other books titled Wei Shu about Cao Wei, including the one written by Wang Chen.
- ↑ The Road to Miran: Travels in the Forbidden Zone of Xinjiang, p. 204. (1994) Christa Paula. HarperCollins, Great Britain. Flamingo edition 1995. شابک ۰−۰۰−۶۳۸۳۶۸−۸.
- ↑ デジタル大辞泉, 精選版 日本国語大辞典,改訂新版 世界大百科事典. "波斯(ペルシア)とは？ 意味や使い方". コトバンク (به ژاپنی). Retrieved 2025-03-19.
- ↑ "Chinese Notes". Chinese Notes (به انگلیسی). 2025-02-12. Retrieved 2025-03-19.
- ↑ "魏書 (四庫全書本)/卷102". 维基文库，自由的图书馆 (به چینی). 2016-10-05. Retrieved 2025-03-19.
- ↑ "Chinese Notes". Chinese Notes (به انگلیسی). 1923-01-01. Retrieved 2025-03-19.
- ↑ "波斯國，都宿利城，在忸密西，古條支國也 原文全文及出處-識典古籍". 识典古籍-古籍在线阅读平台 (به چینی). 2024-10-22. Retrieved 2025-03-19.
- 1 2 3 Kotyk, Jeffrey (2024-08-01). "Chapter 5 Iranian Religions in China—Adaptation and Integration" (به انگلیسی). Brill. p. 102–139. Retrieved 2025-03-16.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Book of Wei». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۵ مارس ۲۰۲۵.
پیوند به بیرون
