کلانتری

کلانتری که در گذشته به آن شهربانی و قبل از آن نظمیه می‌گفتند، به عنوان پلیس شهر وظیفه تأمین نظم، امنیت و پیشگیری از وقوع جرم در شهرها را دارد. کلانتری برابر واژه فرانسوی کمیساریاست. به فرمانده کلانتری کلانتر می‌گویند. نیروی انتظامی به عنوان ضابط عام دادگستری است که در صورت مشاهده جرایم مشهود وظیفه برخورد مستقیم و معرفی مجرمان به دستگاه قضایی را دارد.

قدیمی‌ترین ساختمان کلانتری ایران واقع شده در بازار آهنگران بازار بزرگ تهران، در تاریخ ۲۳ بهمن ۱۳۸۰ به دلیل برخورداری از معماری شاهکار ایرانی با شماره ۴۷۴۵ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید، اما ۱۰ سال بعد از این فهرست خارج شد.^[۱]

تاریخ ساخت این بنا دوره قاجاریه است، اما بخش‌هایی از سازه نشان‌دهندهٔ این‌است که احتمالا در دوره صفویه ساخته شده و بعدها در دوره قاجار روی همان پِی، ساخت و ساز کنونی صورت گرفته است. ^{[۱] [۲]}

کلیهٔ امور کلانتری‌های کشور ایران بر عهدهٔ پلیس پیشگیری فراجا می‌باشد.

نخستین و تنها کلانتری ویژه زنان کشور در سال ۱۳۸۲ در شهر مشهد تأسیس شد. ^[۳]

• فهرست کلانتری‌های استان تهران
• پاسگاه

1. 1 2 TABNAK، تابناک | (۲۰۱۲-۰۵-۱۵). «خروج «نخستین کلانتری ایران» از فهرست میراث ملی». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۲.
2. ↑ «نخستین‌های تهران را بشناسید». همشهری آنلاین. ۲۰۲۲-۰۸-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۲.
3. ↑ SNN.IR، خبرگزاری دانشجو | (۲۰۱۷-۱۰-۱۱). «تنها کلانتری زنان در ایران چه خدماتی ارائه می‌کند؟». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۲.