کلاهدوز دیوانه

شخصیت تخیلی
کلاهدوز دیوانه
جانی دپ در نقش کلاهدوز دیوانه در فیلم آلیس در سرزمین عجایب
فیلم	آلیس در سرزمین عجایب
اولین حضور	رمان ماجراجویی‌های آلیس در سرزمین عجایب (۱۸۶۵)
آخرین حضور	فیلم آلیس در سرزمین عجایب آن سوی آیینه (۲۰۱۶)
شغل	کلاهدوز
علاقه	کلاه و چای
ملیت	سرزمین عجایب
بازیگر	جانی دپ
سازنده	لوئیس کارول

کلاهدوز دیوانه (به انگلیسی: The mad Hatter) شخصیتی خیالی در رمان ماجراجویی‌های آلیس در سرزمین عجایب (۱۸۶۵) نوشته لوئیس کارول است. انیمیشن آلیس در سرزمین عجایب (۱۹۵۱) و فیلم آلیس در سرزمین عجایب (۲۰۱۰) هم بر اساس همین رمان ساخته شده‌است.

اصطلاح mad as a hatter در زبان انگلیسی محاوره به کار می‌رود تا نشان دهد یک فرد از جنون رنج می‌برد. در زمان‌های قدیم کلاهدوزها در ساختن کلاه از جیوه استفاده می‌کردند و بر اثر تنفس بخار جیوه دچار مسمومیت جیوه می‌شدند. مسمومیت جیوه باعث آسیب عصبی مثل نامفهوم سخن گفتن و تاری دید می‌شود. لوئیس کارول در نزدیکی استاکپورت بزرگ شده بود؛ جایی که کلاهدوزی شغل افراد زیادی از مردم بود و دیدن کلاهدوزهای سردرگم و آشفته غیرعادی نبود. این اصطلاح قبل از نوشته شدن کتاب آلیس در سرزمین عجایب استفاده می شده است.

در داستان، گربه چشایر کلاهدوز و خرگوش را دیوانه خطاب می‌کند. شخصیت کلاهدوز مثل بچه هاست، یک لحظه عصبانی است و لحظه بعد خوشحال.

در علم پزشکی مجموعه علائم عصبی شامل سردرد، تغییرات رفتاری، ضعف، اختلال تکلم و تاری دید تحت عنوان mad as hatter توصیف می شوند که در بیماری های زیر دیده می شود:

• مسمومیت با جیوه (erethism یا بیماری mad hatter)
• مسمومیت با آنتی کولینرژیک ها

کارگردان فیلم آلیس در سرزمین عجایب که سال ۲۰۱۰ ساخته شد تیم برتون است و بازی درخشان جانی دپ در نقش کلاهدوز دیوانه مورد تحسین قرار گرفته است. کلاهدوز در این فیلم خیلی شجاع است و به ملکه سفید وفادار است. او به آلیس وابسته‌است و از او حمایت می‌کند. اسم کامل کلاهدوز «ترانت هایتاپ» است.

تیم برتون گفته‌است: «جانی دپ سعی کرد تا کلاهدوز را طوری به تصویر بکشد که فقط شخصیتی دیوانه به نظر نرسد و هدفش این بود که به عجیب بودن این شخصیت جنبه‌ای انسانی اضافه کند.»

رنگ مو نارنجی نشانه مسمومیت جیوه‌است. جانی دپ دربارهٔ کلاهدوز گفته‌است: «من فکر می‌کنم که او خیلی شدید مسموم شده‌است و این مسمومیت به مو، انگشتان و چشم‌هایش هم رسیده‌است.»

جانی دپ در مصاحبه‌ای گفته‌است: «بازی در نقش کلاهدوز دیوانه و جان بخشیدن به این شخصیت مثل رؤیایی بود که به واقعیت پیوست. کلاهدوز مثل یک Mood ring (انگشتر خلق و خو:انگشتری که با تغییر دمای بدن تغییر رنگ می‌دهد) است. احساساتش خیلی سطحی است.»

تیم برتون و جانی دپ تصمیم گرفتند که لباس، پوست، مو، شخصیت و لهجهٔ کلاهدوز در طول فیلم تغییر کند تا احساساتش را نشان دهد.

در مهمانی چای کلاهدوز دیوانه از آلیس می‌پرسد: «نظری داری دربارهٔ اینکه چرا کلاغ شبیه میز تحریر است؟»

وقتی آلیس از کلاهدوز می‌خواهد خودش جواب معما را بدهد، می‌گوید: «کوچکترین نظری در اینباره ندارم.»

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «The Hatter». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۲.

• کلاهدوز دیوانه در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها

• پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به The Mad Hatter در ویکی‌انبار