کلیسای قدیمی سن نیکلای

کلیسای قدیمی سن نیکولای
کلیسای قدیمی سن نیکولای
Alte Nikolaikirche
	نمای کلیسای قدیمی سن نیکولای در میدان رومربرگ فرانکفورت
اطلاعات کلی
وضعیت	فعال (کلیسای پروتستان)
سبک معماری	گوتیک (Hall church)
موقعیت	فرانکفورت ام ماین، هسن، آلمان
مختصات	۵۰°۰۶′۳۷″ شمالی ۰۸°۴۰′۵۴″ شرقی / ۵۰٫۱۱۰۲۸°شمالی ۸٫۶۸۱۶۷°شرقی
مستاجرین کنونی	جامعه مذهبی سن پاول فرانکفورت (St. Paulsgemeinde)
آغاز ساخت	اواسط سده ۱۲ میلادی (بنای اولیه به عنوان نمازخانه دربار)
پایان	سده ۱۵ میلادی (تکمیل نهایی ساختار گوتیک فعلی)
مشتری	پادشاهان خاندان اشتاوفر / شورای شهر فرانکفورت
مالک	کلیسای پروتستان در هسن و ناساو
طراحی و ساخت
معمار	نامشخص
وبگاه
	paulsgemeinde.de

کلیسای قدیمی نیکولای مقدس (به آلمانی: Alte Nikolaikirche) یک کلیسای متعلق به جامعهٔ پروتستان در بافت قدیمی شهر فرانکفورت آم ماین است. نام‌بخش و حامی این کلیسا، نیکولاس مقدس (قدیس حامی ماهی‌گیران) است. این بنا در نزدیکی رودخانهٔ ماین و در میدان رومربرگ واقع شده و به عنوان بخشی از یک مجموعهٔ معماری شاخص و سنتی، در خارج از مرزهای فرانکفورت نیز شهرت فراوانی دارد.

تاریخچه

تأسیس و تثبیت در عهد شتاوفرها (۱۱۴۰–۱۲۶۴):

این بنا بین سال‌های ۱۱۴۰ تا ۱۱۴۹ میلادی در زمان پادشاهی کنراد سوم به عنوان یک کلیسای درباری (Hofkapelle) پایه‌گذاری شد. برخلاف فرضیات اشتباه تاریخی درباره سال ۱۱۴۲ و دیدگاه تاییدنشده سال ۱۹۷۹ مبنی بر ساخت ناگهانی بنا در سال ۱۲۷۰، کاوش‌های باستان‌شناسی سال ۱۹۸۹ وجود یک کلیسای تالاری متعلق به قرن دوازدهم را اثبات کرد که تا سال ۱۲۶۴ با وضعیت حقوقی «کلیسای اختصاصی پادشاه» (Eigenkirche) منحصراً در اختیار دربار قرار داشت^[۱].

توسعه معماری و انتقال به شورای شهر (۱۲۶۴–۱۵۳۰):

پس از آغاز اسناد معتبر در ۲۴ سپتامبر ۱۲۶۴ و ثبت نخستین وقف شهروندی در مه ۱۲۷۰، برج بنا در حدود سال ۱۲۵۰ با تلفیق سبک‌های رومانسکی پسین و گوتیک به عنوان سکوی نظارت بر نمایشگاه‌های میدان رومربرگ (پس از امتیاز تجاری ۱۲۴۰) ساخته شد. پس از بازسازی کامل در ۳۰ اکتبر ۱۲۹۰، پادشاه در ۳۰ اکتبر ۱۲۹۲ مالکیت آن را به صومعه برتولما واگذار کرد؛ اما با انتقال شهرداری به میدان رومربرگ در سال ۱۴۰۵، کسب امتیاز پاپ در ۴ ژانویه ۱۴۷۷ و بازسازی‌های اساسی سال‌های ۱۴۵۸ تا ۱۴۶۷، شورا مدیریت بنا را بر عهده گرفت و از سال ۱۴۹۹ با برگزاری عبادات رسمی، آن را به نماد قدرت خود تبدیل کرد^[۲].

دوران اصلاحات مذهبی، صدمات و بازسازی‌ها (۱۵۳۰–۱۸۹۹):

با آغاز اصلاحات مذهبی در سال ۱۵۳۰، مراسم کاتولیک تعطیل و محراب‌ها در ۱۵۴۳ برچیده شدند و بنا برای ۱۵۰ سال به انبار و بایگانی تبدیل شد؛ اما پس از مرمت در سال ۱۷۲۱ به عنوان کلیسای لوتری بازگشایی شد و در مقاطعی چون تخریب کلیسای بارفوسر در ۱۷۸۶ و جلسات مجمع ملی در ۱۸۴۸–۱۸۵۲ به عنوان اقامتگاه موقت مذهبی فعالیت کرد. طرح تخریب بنا در ۱۸۰۵ به دلیل کمبود بودجه لغو شد، در ۱۸۳۸ بازسازی اساسی گردید، در ۱۸۴۰ تحت قانون وقف (Dotation) به مالکیت شهرداری درآمد و در ۲۷ سپتامبر ۱۸۹۹ با اجرای قانون جدید مجمع کلیسایی، تقسیم‌بندی‌های محله‌ای آن شکل گرفت.

قرن بیستم تا معاصر و جوامع مذهبی (۱۹۰۳ تا کنون):

برج چدنی آسیب‌دیده بنا در سال ۱۹۰۳ تخریب و در ۱۹۰۴ با سقف مسی جایگزین شد؛ همچنین به دلیل کوچکی بنا، جامعه نیکولای در سال ۱۹۰۹ به ساختمان جدیدی نقل‌مکان کرد. در جنگ جهانی دوم و طی بمباران‌های اکتبر ۱۹۴۳ و مارس ۱۹۴۴، تنها سقف بنا سوخت اما سازه اصلی سالم ماند و بازسازی آن در دسامبر ۱۹۴۸ پایان یافت و در سال ۱۹۴۹ با سخنرانی مارتین نیمولر به جامعه پاولوس واگذار شد. این بنا پس از مرمت و کاوش‌های تاریخی سال‌های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۲، از سال ۲۰۰۶ میزبان «جامعه پروتستان کریستوس اندونزی» (فعال از ۱۹۷۳) شده است و طبق برنامه‌ریزی‌ها تا سال ۲۰۲۷ با ادغام سه جامعه دیگر، بخشی از «جامعه پروتستان مرکز شهر فرانکفورت» خواهد شد^[۳].

معماری

کلیسای سالنی عهد اشتاوفر

بخش عمدهٔ سازهٔ کنونی کلیسا حاصل چندین مرحله ساخت‌وساز در نیمهٔ دوم سدهٔ ۱۳ و میانهٔ سدهٔ ۱۵ میلادی است و هیچ اثر ظاهری از بنای اولیه و ساختار فضایی عهد اشتاوفر (سدهٔ ۱۲ میلادی) در آن باقی نمانده است؛ با این حال، کاوش‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهند که آن بنای اولیه، یک کلیسای سالنی به طول ۱۳ متر و عرض ۹.۸۰ متر با یک محراب مستطیلی در شرق (به طول ۶.۲۰ و عرض ۷.۵۰ متر) بوده که از سنگ‌های ماسه‌سنگ سرخ با ضخامت ۰.۶۵ متر و فونداسیونی به ضخامت یک متر ساخته شده بود و نمای بیرونی آن با گچ سفید پوشانده شده بود. فضای داخلی این کلیسای اولیه حدود یک متر بالاتر از سطح میدان قرار داشت، ارتفاعی بین ۷ تا ۸ متر برای آن تخمین زده می‌شود، سقف آن به صورت تیرهای چوبی مسطح با پوشش شیروانی بود و محراب آن از طریق یک دهانهٔ قوسی به عرض ۳ متر به سالن اصلی باز می‌شد، هرچند جزئیات دقیقی از تعداد پنجره‌ها یا ورودی‌های آن در دست نیست^[۴].

کلیسای تالاری گوتیک: ویژگی‌های بیرونی و برج

برج ۴۸ متری کلیسا بر روی فونداسیونی تقریباً مربعی شکل بنا شده و حاصل مراحل مختلف ساخت‌وساز در دوران گوتیک آغازین (حدود ۱۲۵۰ میلادی)، بازسازی‌های سدهٔ ۱۵ میلادی و نهایتاً مرمت‌های سال‌های ۱۹۰۳ تا ۱۹۰۵ بر پایهٔ قدیمی‌ترین تصویر ثبت‌شده از بنا در سال‌های ۱۵۴۵/۵۰ است؛ طبقهٔ همکف این برج با پنجره‌های باریک و قوس‌های نیم‌دایره‌ای همچنان نشانه‌های سبک رومانسک را در خود دارد، در حالی که طبقات هشت‌ضلعی (اختاگون) بالایی با تزیینات گوتیک، ستونچه‌های تزئینی در گوشه‌ها، پنجره‌های لانست با شبکه تزئینی سه‌پَر و نقش‌مایه‌های ماهی‌شکل آراسته شده‌اند و بدنهٔ برج در بالاترین بخش خود به یک کلاه‌خودِ تیزِ مسی همراه با تزیینات خرچنگی و نمادهای مذهبی ختم می‌شود^[۵].

نگارخانه

برج کلیسا
نمای داخلی
ارگ
پنجره‌های رنگی
سردر ورودی اصلی
نمای بیرونی

یادداشت‌ها و کتاب‌شناسی

منابع

↑ Beispielsweise Anton Kirchner: Geschichte der Stadt Frankfurt am Main – Erster Theil. Commission der Jägerischen und Eichenbergischen Buchhandlungen, Frankfurt am Main 1807, S. 93 oder Georg Ludwig Kriegk: Geschichte von Frankfurt am Main in ausgewählten Darstellungen. Heyder und Zimmer, Frankfurt am Main 1871, S. 96.
↑ Stamm, Saalhof, S. 50–53; rezente dendrochronologische Untersuchungen der Saalhofkapelle, die erhaltene Holzteile auf 1208 datieren, haben Stamms Aussagen nochmals bestätigt.
↑ Markus Grossbach: Die bauliche Entwicklung bis zum Ausgang des Mittelalters. In: Die Alte Nikolaikirche am Römerberg. Studien zur Stadt- und Kirchengeschichte (Studien zur Frankfurter Geschichte 32), Frankfurt am Main, Verlag Waldemar Kramer 1992, ISBN 3-7829-0419-2, S. 57–59, 64–67, 71 u. 72.
↑ Böhmer, Band I 794–1314. S. 147 u. 148, Urkunde Nr. 296, Mai 1270.
↑ Böhmer, Band I 794–1314. S. 359 u. 360, Urkunde Nr. 721, 31. Dezember 1297; Herrmann von Köln, ein Frankfurter Bürger, vermacht der „fabrica“ der Nikolaikapelle drei Pfund Heller.

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Alte Nikolaikirche». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶.

[1] Beispielsweise Anton Kirchner: Geschichte der Stadt Frankfurt am Main – Erster Theil. Commission der Jägerischen und Eichenbergischen Buchhandlungen, Frankfurt am Main 1807, S. 93 oder Georg Ludwig Kriegk: Geschichte von Frankfurt am Main in ausgewählten Darstellungen. Heyder und Zimmer, Frankfurt am Main 1871, S. 96.

[2] Stamm, Saalhof, S. 50–53; rezente dendrochronologische Untersuchungen der Saalhofkapelle, die erhaltene Holzteile auf 1208 datieren, haben Stamms Aussagen nochmals bestätigt.

[3] Markus Grossbach: Die bauliche Entwicklung bis zum Ausgang des Mittelalters. In: Die Alte Nikolaikirche am Römerberg. Studien zur Stadt- und Kirchengeschichte (Studien zur Frankfurter Geschichte 32), Frankfurt am Main, Verlag Waldemar Kramer 1992, ISBN 3-7829-0419-2, S. 57–59, 64–67, 71 u. 72.

[4] Böhmer, Band I 794–1314. S. 147 u. 148, Urkunde Nr. 296, Mai 1270.

[5] Böhmer, Band I 794–1314. S. 359 u. 360, Urkunde Nr. 721, 31. Dezember 1297; Herrmann von Köln, ein Frankfurter Bürger, vermacht der „fabrica“ der Nikolaikapelle drei Pfund Heller.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]