کمیته‌های مردمی (یمن)

کمیته‌های مردمی (عربی: اللجان الشعبیة‎)، گروه‌های مسلحی هستند که توسط قبایل یمنی به نمایندگی از نیروهای مسلح حرفه‌ای‌تر تشکیل شده‌اند.

نمای کلی

مؤسسه خاورمیانه، کمیته‌های مردمی را به عنوان «یک جنبش بومی که مأموریت و عملکرد آن ریشه در سنت قبیله‌ای مسئولیت جمعی دارد و از آن الهام گرفته شده است، توصیف می‌کند که در آن مردان محلی داوطلبانه برای حفظ امنیت در جوامع خود تلاش می‌کنند.» بسیاری از کمیته‌های مردمی وابسته به احزاب و جنبش‌های سیاسی محلی از جمله حوثی‌ها، جنبش جنوب (هیراک)، حزب اصلاح، حزب سوسیالیست یمن و حزب حاکم کنگره عمومی خلق هستند.[۱] در چارچوب جنگ داخلی، کمیته‌های مردمی را می‌توان به کسانی که از دولت حوثی‌ها حمایت می‌کنند و کسانی که از دولت به رسمیت شناخته شده بین‌المللی حمایت می‌کنند، تقسیم کرد و آنها به جای دفاع صرف از جوامع خود، در مانورها و عملیات تهاجمی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

ارتش یمن در جنگ‌های داخلی و خارجی به حمایت شبه‌نظامیان قبیله‌ای یا آنچه که به عنوان کمیته‌های مردمی شناخته می‌شوند، نیاز داشته است. هنگامی که انقلاب ۱۹۶۲ در شمال یمن از حمایت نظامی بریتانیا برخوردار نشد، برخی از نیروها برای بازیابی قدرت با امامان برکنار شده متحد شدند. پیوندهای قبیله‌ای، به ویژه در تعز و اب، تضعیف شد؛ اعضا حقوق ماهانه دریافت می‌کردند، لباس نظامی می‌پوشیدند و تحت آموزش نظامی قرار می‌گرفتند.[۲][۳][۴]

در دوران ریاست‌جمهوری عبدالرحمن الاریانی (۱۹۶۷–۱۹۷۴) ارتش بر سر سیاست‌ها با هم درگیر شد و این درگیری با تأسیس شورای ملی آغاز شد. «کمیته‌های مردمی» کشور را بیش از پیش قطبی کردند.[۵]

در طول دهه ۱۹۸۰، علی عبدالله صالح، برخلاف رئیس‌جمهور ترور شده ابراهیم محمد الحمدی، دوباره بر امور قبیله‌ای تأکید کرد. دولت او از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ با حوثی‌ها در استان‌های صعده و عمران درگیر بود و کمیته‌های مردمی به شورش منطقه‌ای القاعده عادت کرده بودند.[۶][۷]

در جریان انقلاب یمن، گروه‌های دفاع شخصی یا کمیته‌های مردمی بیشتری در سراسر کشور ظهور کردند. یکی از این گروه‌ها به رهبری جنگ‌سالار عبداللطیف السید بود که در ابتدا علیه دولت رئیس‌جمهور صالح و با القاعده در شبه‌جزیره عربستان می‌جنگید، اما بعداً به دولت جدید عبدربه منصور هادی پیوست. او نیروهای خود را به عنوان نیروهای کمکی ارتش سازماندهی مجدد کرد و در جنگ داخلی بعدی یمن از هادی حمایت کرد.[۸] تا سال ۲۰۱۵، کمیته‌های مردمی به استان‌های دیگر یمن گسترش یافتند،[۹][۱۰] و نقش عمده‌ای در نبرد عدن (۲۰۱۵) علیه حوثی‌ها ایفا کردند.[۱۱]

تا سال ۲۰۱۸، شورشیان حوثی نیز شروع به سازماندهی «کمیته‌های مردمی» خود کرده بودند.[۱۲]

تا سال ۲۰۲۲، کمیته‌های مردمی در تعز از مردم محلی درخواست کمک مالی می‌کردند.[۱۳]

گروه‌های همسو با دولت

گروه‌های متحد با دولت یمن که از سال ۲۰۲۲ به رسمیت شناخته شده و در سطح بین‌المللی به عنوان شورای رهبری ریاست جمهوری شناخته می‌شوند، معمولاً در متن جنگ داخلی به عنوان مقاومت مردمی یا کمیته‌های مقاومت مردمی شناخته می‌شوند، اما مترادف با کمیته‌های مردمی هستند.

تاریخچه

پس از تصرف زنجبار، مرکز استان ابین در ماه مه ۲۰۱۱، چندین کمیته مردمی برای محافظت از سایر جوامع در برابر القاعده در جبهه محلی تازه تأسیس شده شبه جزیره عربستان، انصار الشریعه، تشکیل شد.[۱۴][۱۵] عبداللطیف السید رهبر کمیته‌های مردمی بود که در طول درگیری در مناطق خنفر و زنجبار فعالیت می‌کردند. سعید در زمان تصرف جعار، مرکز منطقه خنفر، توسط انصار الشریعه، در مارس ۲۰۱۱ به این گروه پیوست، اما در نهایت پس از مشاهده حکومت وحشیانه آن و اعدام پسر عمویش، از این گروه جدا شد. سعید به‌طور مخفیانه شروع به جذب افراد قبایل در جعار برای مبارزه با شبه نظامیان کرد تا اینکه در اوت ۲۰۱۱، پس از حمله انصار الشریعه به خانه‌اش، آنها فرار کردند. از آن زمان، نیروهای او در کوه‌های دورافتاده ابین مستقر شدند و درگیری چریکی علیه انصار الشریعه را آغاز کردند که خطوط تدارکاتی و حرکت این گروه را مختل کرد و در عین حال تدارکات آنها را غارت کرد. کمپین او در نهایت حمایت قبایل و داوطلبان منطقه را جلب کرد.

در اوایل آوریل ۲۰۱۲، اعضای قبایل کمیته‌های مردمی در دفاع از لودر، شهر دیگری در ابین، در زمانی که انصار الشریعه تلاش می‌کرد آن را تصرف کند، نقش مهمی ایفا کردند. این ابتکار عمل که توسط افراد محلی و بدون هیچ آموزش نظامی رسمی انجام شد،[۱۶] مانع از گسترش بیشتر قلمرو انصار الشریعه در این استان شد. اندکی پس از آن، دولت یمن شروع به ارسال تدارکات بیشتر به کمیته‌های مردمی در لودر کرد و لابی‌گری خود با چهره‌های قبیله‌ای و مذهبی در ابین را برای گسترش بیشتر آنها در سراسر استان افزایش داد.

کمیته‌های مردمی به تهاجمی که ارتش یمن در ماه مه ۲۰۱۲ برای ریشه‌کن کردن انصار الشریعه از ابین آغاز کرد، پیوستند. گفته می‌شود این حمله به درخواست وزیر دفاع، محمد ناصر احمد، از سعید در مورد گروه‌های خنفر و زنجبار، انجام شده است.[۱۷] در لودر، نیروهای امنیتی به کمیته‌های مردمی پیوستند تا انصار الشریعه را در اواخر ماه از شهر بیرون برانند. این پیروزی، غیرنظامیان مناطق دیگر ابین و همچنین پناهندگان آواره را تشویق کرد تا در کمیته‌های مردمی شهرهای خود تشکیل و داوطلب شوند و این امر منجر به تشکیل گروه‌های متعددی در ابین در ماه‌های بعد شد.[۱۸][۱۹] نیروهای سعید در کمک به ارتش یمن برای بیرون راندن انصار الشریعه از جعار و پایان دادن به نبرد یک ساله زنجبار در ژوئن ۲۰۱۲ بسیار مهم بودند و موفقیت آنها به «استفاده از دانش محلی و تاکتیک‌های جنگی» آنها نسبت داده می‌شود.[۲۰][۲۱] به گفته سعید، کمیته‌های مردمی ۵۰۰ جنگجو را در این درگیری کلی از دست دادند.[۲۲]

پس از عقب‌نشینی انصار الشریعه، کمیته‌های مردمی نقش نیروی انتظامی را در مناطق محلی خود بر عهده گرفتند، به این امید که دولت جایگزین آنها شود، با این حال تا مارس ۲۰۱۴، جنگجویان هنوز اداره این مناطق را بر عهده داشتند.[۲۳][۲۴]

متحدان

کمیته‌های مردمی اغلب توسط طیف گسترده‌ای از بازیگرانی که دشمنان مشترکی با دولت دارند، مانند القاعده در شبه جزیره عربستان و حوثی‌ها، هدایت و به آنها وابسته هستند. این بازیگران شامل قبایل، احزاب سیاسی مانند اصلاح، جناح‌های ضد حوثی حزب سوسیالیست یمن و کنگره عمومی خلق و فرقه‌های مذهبی مانند سنی‌ها و سلفی‌ها می‌شوند.[۲۵][۲۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Al-Batati, Saeed (2015-02-13). "Aden on edge as Houthis advance south". Middle East Eye (به انگلیسی). Retrieved 2025-08-16.
  2. ↑ "52nd anniversary of the September 26 Revolution". Yemen Times. Retrieved 30 April 2016.
  3. ↑ "Yemen Civil War". Retrieved 30 April 2016.
  4. ↑ Al-Muslim, Farea (2015-04-01). "The Popular Committee Phenomenon in Yemen: Fueling War and Conflict". Carnegie Endowment for International Peace. Archived from the original on 2015-04-06. Retrieved 2016-04-30.
  5. ↑ ""Popular Committees" feed Yemen polarization". IRIN News. 2014-11-03. Retrieved 2016-04-30.
  6. ↑ Almasmari, Hakim (12 April 2012). "Yemen government says it killed 42 in clashes with militants". CNN. Retrieved 30 April 2016.
  7. ↑ "31 dead in Yemen fighting with Qaeda". The Nation. 31 May 2012. Retrieved 30 April 2016.
  8. ↑ "Yemen: Popular Committees Take Control | al Akhbar English". Archived from the original on 2016-04-20. Retrieved 2016-03-22.
  9. ↑ "مقتل خمسة أشخاص فی اشتباک بین مقاتلی القاعدة ومیلیشیا فی الیمن". Archived from the original on 9 February 2015. Retrieved 30 April 2016.
  10. ↑ Mohamed Musharraf (7 May 2014). "Yemen says army captures Al-Qaeda stronghold". Reuters UK. Archived from the original on 1 June 2016. Retrieved 30 April 2016.
  11. ↑ Mohammed Mukhashaf (16 February 2015). "Forces loyal to president seize parts of Yemen's economic hub". Reuters UK. Archived from the original on 24 December 2015. Retrieved 30 April 2016.
  12. ↑ Eleonora Ardemagni (19 March 2018). "Yemen's Military: From the Tribal Army to the Warlords". IPSI. Retrieved 29 May 2018.
  13. ↑ "Yemen's Popular Resistance fighters resort to soliciting donations". Middle East Eye (به انگلیسی). 2022-03-29. Retrieved 2025-08-17.
  14. ↑ al-Haidari, Fawaz (2012-04-12). "10 killed in fresh Yemen Qaeda battles". Agence France Presse. Archived from the original on 2012-06-23. Retrieved 2025-08-16.
  15. ↑ Fahim, Kareem (2012-04-23). "Militants and Politics Bedevil Yemen's New Leaders". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Archived from the original on 2024-06-08. Retrieved 2025-08-16.
  16. ↑ "New Yemeni Resolve to Defeat al-Qaeda Bearing Results in Lawdar". Jamestown Foundation (به انگلیسی). 2012-04-20. Retrieved 2025-08-16.
  17. ↑ Raghavan, Sudarsan (2012-09-11). "In Yemen, tribal militias in a fierce battle with al-Qaeda wing". The Washington Post (به انگلیسی). ISSN 0190-8286. Archived from the original on 2025-02-07. Retrieved 2025-08-16.
  18. ↑ Ghosh, Bobby (2012-09-17). "The End Of al-Qaeda?". Time (به انگلیسی). Retrieved 2025-08-16.
  19. ↑ Gordon, Sasha (2012-07-25). "Map: Popular Committees in Abyan and Shabwah". Critical Threats. Retrieved 2025-08-16.
  20. ↑ Kasinof, Laura (2012-06-13). "Yemen Says Militants Are Driven From 2 Cities". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Archived from the original on 2022-06-17. Retrieved 2025-08-15.
  21. ↑ Ferguson, Jane (2012-06-06). "Yemen's feuding factions". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2025-08-16.
  22. ↑ Hendawi, Hamza (2015-03-24). "In south Yemen, a militia leader is president's top ally". Associated Press. Retrieved 2025-08-15.
  23. ↑ Al-Dawsari, Nadwa (2014-03-05). "The Popular Committees of Abyan, Yemen: A Necessary Evil or an Opportunity for Security Reform?". Middle East Institute (به انگلیسی). Retrieved 2025-08-15.
  24. ↑ "IDPs return amid continuing insecurity in Yemen's war-torn Abyan". The New Humanitarian (به انگلیسی). 2013-10-07. Retrieved 2025-08-16.
  25. ↑ Coombs, Casey L. (2013-02-07). "Yemen's Use of Militias to Maintain Stability in Abyan Province". Combating Terrorism Center. Retrieved 2025-08-15.
  26. ↑ "Resistance Forces". Armed Conflict Location and Event Data (به انگلیسی). 2023-11-20. Retrieved 2025-08-17.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.