کم‌فشار پسایه

تصویری که الگوی فشار اطراف یک مجموعه سازمان‌یافته توفان تندری را نشان می‌دهد. در نزدیکی کم‌فشار پسایه، بادهای شدید و افزایش دما ثبت شده است.

کم‌فشار پسایه[۱] (انگلیسی: Wake low) یا وافشار پسایه[۲] (wake depression) یک مرکز کم‌فشار میان‌مقیاس است که در پی یک خط تندوزه و به‌دنبال پرفشار میان‌مقیاس آن پدید می‌آید.[۳] به‌دلیل هوای گرمی که در حال فرونشستن است و با شکل‌گیری این سامانه همراه است، آسمانی صاف نیز با کم‌فشار پسایه همراه می‌شود. شناسایی این پدیده زمانی که ایستگاه‌های دیدبانی هوا در فاصله‌های زیادی از یکدیگر قرار داشتند دشوار بود، اما با شکل‌گیری شبکه‌های میان‌مقیاس ایستگاه‌های هواشناسی، یا میان‌شبکه‌ها، شناسایی آن‌ها افزایش یافته است.[۴] انجمن هواشناسی آمریکا. بازبینی‌شده در ۲۴ آوریل 2009.</ref> در صورتی که اختلاف فشار میان پرفشار میان‌مقیاسِ پیشین و کم‌فشار پسایه به‌اندازهٔ کافی شدید باشد، این سامانه می‌تواند هوای شدید، در قالب بادهای تند، ایجاد کند.[۵] هنگامی که خط تندوزه در حال فروپاشیدن است، ممکن است در نزدیکی کم‌فشار پسایه، جهش‌های گرمایی پدید آید. با پایان یافتن فعالیت جدید توفان‌های تندری در طول خط تندوزه، کم‌فشار پسایهٔ مرتبط با آن نیز هم‌زمان تضعیف می‌شود.

شکل‌گیری

کم‌فشارهای پسایه به‌دلیل گرمایش بی‌دررو (آدیاباتیک) در پسایهٔ خطوط تندوزهٔ بالغ، در لبهٔ پشتی سایبان بارشی آن‌ها، شکل می‌گیرند؛ جایی که خنک‌شدگی ناشی از تبخیر نمی‌تواند گرمایش ناشی از فرونشینی جوّی، یا حرکت رو به پایین هوا را جبران کند. این پدیده می‌تواند ناشی از موج‌های گرانشی باشد که از میان لایه‌های مرزی عمیق و سرد در شمال یک جبههٔ هوا عبور می‌کنند. همانند مراکز پرفشار میان‌مقیاس پشت یک خط تندوزه، هنگامی که رشد توفان‌های تندری جدید در طول خط تندوزه متوقف شود، کم‌فشار پسایه نیز تضعیف خواهد شد. با توجه به تودهٔ هوای گرم روبه‌پایین مرتبط با این پدیده، شرایط صاف‌شدن آسمان نیز کم‌فشار پسایه را همراهی می‌کند.[۶] در درون ایالات متحده آمریکا، مشاهده شده است که این سامانه‌ها در درهٔ رود می‌سی‌سی‌پی،[۵] جنوب شرقی،[۷] فلوریدا، و دشت‌های بزرگ شکل می‌گیرند.[۸] کم‌فشار پسایه‌ای که بادهای شمال‌شرقی ۷۰ تا ۸۰ مایل بر ساعت (۱۱۰ تا ۱۳۰ کیلومتر بر ساعت) و دریایی بسیار مواج ایجاد کرد، مسبب واژگونی کشتی بالابر «سیکور پاور» (Seacor Power) شناخته شد (به گفتهٔ خدمات هواشناسی ملی ایالات متحده آمریکا)، رویدادی که در آن سیزده دریانورد غرق یا مفقود شدند.[۹]

شناسایی

این تصویر راداری محل وقوع یک رویداد باد کم‌فشار پسایه در نزدیکی تاهوکا، تگزاس را نشان می‌دهد.

هم راه‌های مستقیم و هم راه‌های غیرمستقیمی برای نشان‌دادن حضور یک وافشار پسایه یافت شده است. مستقیم‌ترین راه، استفاده از دیدبانی‌های سطحی است. پیش از توسعهٔ شبکه‌های میان‌مقیاس ایستگاه‌های هواشناسی، یا مسونت‌ها، مکان‌یابی کم‌فشارهای پسایه دشوار بود. با ظهور شبکه‌های میان‌مقیاس، شناسایی کم‌فشارهای پسایه آسان‌تر شده است. در تصاویر ماهواره‌های هواشناسی و رادار هواشناسی، کم‌فشارهای پسایه و تندبادهای گرمایی معمولاً در بخش پشتیِ یک ناحیهٔ بارشی رخ می‌دهند. با این حال، درون نواحی بارشی بزرگ‌تر، آن‌ها می‌توانند در ناحیه‌ای که کمترین بازتاب را نشان می‌دهد قرار داشته باشند.[۴] هنگام استفاده از داده‌های سرعتِ رادار دوپلر WSR-88D، بادهای تند در لبهٔ پشتی داده‌های بازتابندگی می‌توانند مکان یک کم‌فشار پسایه را آشکار کنند.[۸]

ارتباط با جهش‌های دمایی

دماجهش‌ها پدیده‌های جوی نادری هستند که با بادهای تندوتیز و افزایش سریع دما و کاهش نقطه شبنم (رطوبت) مشخص می‌شوند. تندبادهای گرمایی معمولاً در طول شب رخ می‌دهند و با توفان‌های تندریِ در حال فروپاشی همراه‌اند.[۱۰] در ارتباط با کم‌فشارهای پسایه، دماجهش‌ها زمانی پدید می‌آیند که باران در یک بستهٔ هوای سرد و خشک در ارتفاعات جو تبخیر می‌شود (به‌صورت میلابی) و این هوا را چگال‌تر از هوای پیرامونش می‌کند.[۱۱] این بسته به‌سرعت فرومی‌نشیند، به‌دلیل فشردگی گرم می‌شود، از تراز تعادل خود عبور می‌کند و در رویدادی مشابه یک فروپکش، به سطح زمین می‌رسد.[۱۲]

دماهای ثبت‌شده در طول دماجهش‌ها به بیش از ۹۰ درجهٔ فارنهایت (۳۲ درجهٔ سلسیوس) رسیده‌اند و گاهی در عرض تنها چند دقیقه، ۲۰ درجهٔ فارنهایت (۱۱ درجهٔ سلسیوس) یا بیشتر افزایش یافته‌اند.[۱۳] رویدادهای شدیدتری نیز مستندسازی شده‌اند که در آن‌ها دما بیش از ۱۳۰ درجهٔ فارنهایت (۵۴ درجهٔ سلسیوس) گزارش شده، هرچند چنین رویدادهای شدیدی هرگز به‌طور رسمی تأیید نشده‌اند.[۱۴] دماجهش‌ها همچنین با هوای بسیار خشک مشخص می‌شوند و گاهی با بادهای بسیار قوی، حتی مخرب، همراهند.[۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «کم‌فشار پسایه» [علوم جَوّ] هم‌ارزِ «wake low»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر سیزدهم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (ذیل سرواژهٔ کم‌فشار پسایه){{cite book}}: نگهداری یادکرد:پی‌نوشت (رده)
  2. ↑ «وافشار پسایه» [علوم جَوّ] هم‌ارزِ «wake depression» مترادفِ: «کم‌فشار پسایه» هم‌ارزِ واژهٔ بیگانه‌ای دیگر (wake low)؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر سیزدهم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (ذیل سرواژهٔ وافشار پسایه){{cite book}}: نگهداری یادکرد:پی‌نوشت (رده)
  3. ↑ "Wake Low". Glossary of Meteorology. انجمن هواشناسی آمریکا. 2009. Archived from the original on 6 June 2011. Retrieved 21 March 2018..
  4. 1 2 3 Mark R. Conder, Steven R. Cobb, and Gary D. Skwira (2006). West Texas Mesonet Observations of Wake Lows and Heat Bursts Across Northwest Texas. بایگانی‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine انجمن هواشناسی آمریکا. Retrieved on 24 April 2009.
  5. 1 2 David M. Gaffin (اکتبر 1999). "Wake Low Severe Wind Events in the Mississippi River Valley: A Case Study of Two Contrasting Events". Weather and Forecasting. 14 (10). AMS: 581–603. Bibcode: 1999WtFor..14..581G. doi: 10.1175/1520-0434(1999)014<0581:WLSWEI>2.0.CO;2.
  6. ↑ Roger Graham Barry; Richard John Chorley (1971). Atmosphere, Weather and Climate. Taylor & Francis. ص. 181. شابک 978-0-416-07940-1.
  7. ↑ National Weather Service Office Huntsville, Alabama (2009). April 12–13, 2009 Wake Low Event. بازبینی‌شده در 23 آوریل 2009.
  8. 1 2 Robert R. Handel and Pablo Santos (2005). P4.6 Observations From the 13 April 2004 Wake Low Damaging Wind Event In South Florida. انجمن هواشناسی آمریکا. بازبینی‌شده در 24 آوریل 2009.
  9. ↑ «Louisiana ship capsize: Search for survivors from 'lift' vessel». بی‌بی‌سی نیوز. ۱۴ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Todd S. Glickman; American Meteorological Society (2000). Glossary of Meteorology. انجمن هواشناسی آمریکا. ISBN 978-1-878220-34-9. Archived from the original on 6 June 2011. Retrieved 24 April 2009.
  11. ↑ USA Today (8 July 1999). "Oklahoma "heat burst" sends temperatures soaring". یواس‌ای تودی. Archived from the original on 25 December 1996. Retrieved 9 May 2007.
  12. ↑ Johnson, Jeffrey (دسامبر 2003). "Examination of a Long-Lived Heat Burst Event in the Northern Plains" (PDF). National Weather Digest. 27. National Weather Association: 27–34.
  13. ↑ خدمات هواشناسی ملی، سو فالز (2006). "Late Night Heat Burst in Western Minnesota on July 16–17, 2006». بازبینی‌شده در 9 مه 2007.
  14. ↑ Petricic, Dusan (2000). "It's Raining Eels: A Compendium of Weird Weather". Scientific American Presents: 54–55. ISSN 1048-0943.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.