کنگره ملیت‌های ایران فدرال

کنگره ملیت‌های ایران فدرال
احزاب عضوحزب دموکرات کردستان ایران
حزب کومله کردستان ایران
حزب مردم بلوچستان
بنیان‌گذاری۲۰ فوریه ۲۰۰۵ (۲۰۰۵-20}})
مرام سیاسیدموکراسی
فدرالیسم
سکولاریسم
وبگاه

«کنگره ملیت‌های ایران فدرال» (Congress of Nationalities for a Federal Iran – CNFI)[۱] یک ائتلاف سیاسی در اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران است که از احزاب سیاسی و گروه‌های کنشگری تشکیل شده که عمدتاً به‌صورت مخفی یا در تبعید فعالیت می‌کنند و هدف خود را جایگزینی نظام کنونی حکومت ولایت فقیه در ایران با یک نظام سکولار، دموکراتیک و فدرال اعلام کرده‌اند.[۲] اعضای این ائتلاف را سازمان‌ها و احزاب سیاسی مردم لر، کرد، عرب، ترکمن و بلوچ ایران تشکیل داده‌اند.[۳]

تأسیس کنگره

کنگره ملیت‌های ایران فدرال از دل کنفرانسی که در تاریخ ۲۰ فوریهٔ ۲۰۰۵ در لندن برگزار شد، شکل گرفت.[۴][۵] ائتلاف به‌طور رسمی با مشارکت نمایندگان گروه‌های سیاسی کُرد، لر، بلوچ، ترکمن و عرب بنیان‌گذاری شد.[۶] این کنگره فاقد یک رهبر واحد و به‌طور رسمی تعیین‌شده است، هرچند چهره‌های شاخصی همچون ضیاءالدین صدرالاشرافی[۷][۸] و مصطفی هجری، دبیرکل حزب دموکرات کردستان ایران (PDKI)، نقش‌های تأثیرگذاری در درون این ائتلاف ایفا کرده‌اند.[۹][۱۰]

اهداف کنگره

پس از تشکیل، کنگره ملیت‌های ایران فدرال در پی نشست ۲۰ فوریهٔ ۲۰۰۵، یک بیانیهٔ بنیادین منتشر کرد. این بیانیه اصول زیر را محور فعالیت‌های خود اعلام می‌کرد:[۵]

  • جدایی دین از دولت.
  • حفاظت از حقوق فرهنگی و زبانی.
  • توزیع عادلانهٔ منابع ملی اقوام.
  • رد تجزیهٔ قومی و تأکید بر خودمختاری فدرال.

این ائتلاف همچنین خواستار ممنوعیت استفاده از مین‌های ضدنفر در ایران شده است.[۱۱]

کنگره ملیت‌های ایران فدرال می‌کوشد به ترکیب چندقومیتی ایران، که در آن فارسی‌زبانان حدود ۶۱ درصد جمعیت را تشکیل می‌دهند، از طریق الگوی حکمرانی غیرمتمرکز پاسخ دهد. این سازمان استدلال می‌کند که فدرالیسم راه‌حلی برای حاشیه‌رانی قومی و ناآرامی‌هایی است که در نتیجهٔ حاکمیت متمرکز و دین‌سالارانه به‌وجود آمده‌اند.

این ائتلاف فدرالیسم را به‌عنوان راه‌حلی میانه میان تمرکزگرایی اقتدارگرا و جدایی‌طلبی قومی ترویج می‌کند. با این حال، منتقدانی در داخل ایران، کنگره ملیت‌ها برای ایران فدرال را متهم کرده‌اند که تحت پوشش فدرالیسم، به ترویج جدایی‌طلبی می‌پردازد.

کنگره ملیت‌ها برای ایران فدرال در سال ۲۰۱۶ کنفرانسی را در شهر فرانکفورت آلمان برگزار کرد.[۱۲]

اعضای کنگره

به نوشته انستیتو واشینگتن، این سازمان شماری از بانفوذترین گروه‌های قومی در ایران را دربر می‌گیرد.[۱۳]

همچنین «جنبش فدرال دموکرات آذربایجان» نیز پیشتر در کنگرهٔ ملیت‌های ایران فدرال عضویت داشت، اما در ۱۰ مهر ۱۳۹۵ با انتشار اعلامیه‌ای از این ائتلاف خارج شد.[۱۴][۱۵]

حمایت از تجمعات اعتراضی به افزایش قیمت‌ها

کنگره ملیت‌های ایران فدرال در ۹ دی ۱۴۰۴ با انتشار بیانیه‌ای، حمایت خود را از تداوم تجمعات اعتراضی شهروندان در تهران و دیگر شهرهای ایران در واکنش به افزایش قیمت‌ها اعلام کرد. در این بیانیه، گرانی افسارگسیخته، نوسانات شدید نرخ ارز و بحران معیشتی مردم، نتیجه مدیریت ناکارآمد، فساد ساختاری و سیاست‌های تمرکزگرایانه جمهوری اسلامی عنوان شده و اعتراضات مردمی و اعتصابات صنفی، پاسخی مشروع به این وضعیت توصیف شده است.

کنگره با تأکید بر سراسری و فراملی بودن اعتراضات، اعلام کرده است که سرنوشت شهرهای مختلف ایران از یکدیگر جدا نیست و این جنبش متعلق به همه مردم کشور است. کنگره ملیت‌های ایران فدرال در پایان، خواستار گسترش همبستگی عمومی و ادامه اعتراضات مدنی شده و راه برون‌رفت از بحران را استقرار نظمی مبتنی بر حاکمیت مردم، جدایی دین از دولت، فدرالیسم دموکراتیک و برابری کامل شهروندان دانسته است.[۱۶]

منابع

  1. ↑ "Congress of Nationalities for a Federal Iran Held a Conference in Germany". Democratic Party of Iranian Kurdistan (به انگلیسی). 2016-09-07. Retrieved 2025-12-31.
  2. ↑ Bíró, Anna-Mária (2018). Populism, Memory and Minority Rights: Central Eastern European Issues in Global Perspective. BRILL. p. 360. ISBN 9789004386426.
  3. ↑ Sabahi, Farian (2013). "Iran, Iranian Media and Sunnite Islam". In Maréchal, Brigitte; Zemni, Sami (eds.). The Dynamics of Sunni-Shia Relationships: Doctrine, Transnationalism, Intellectuals and the Media. Hurst Publishers. pp. 163–178. ISBN 978-1-84904-217-8.
  4. ↑ Stansfield, Gareth; Shareef, Mohammed (2017). The Kurdish Question Revisited. Oxford University Press. p. 319. ISBN 978-0-19-068717-5.
  5. 1 2 «Ahwazi: Manifesto of the Congress of Iranian Nationalities for a Federal Iran -» (به انگلیسی). ۲۰۰۵-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۱.
  6. ↑ Palani, Halmat (2023-02-10). "Iran: Theocracy Must Make Way for Democracy, Not Dynasty". Fair Observer (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-31.
  7. ↑ «نشست " کنگره ملیت‌ها ی ایران فدرال " در لندن برگزار شد». العربیه. ۲۰۱۰-۱۲-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۰۵.
  8. ↑ «مصطفی هجری: رژیم ایران یک دشمن مشترک است». پایگاه خبری و تحلیلی روز. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۱.
  9. ↑ saman (۲۰۱۴-۰۵-۱۸). «متن سخنان مصطفی هجری در سمینار کنگره ملیت‌های ایران فدرال». Peshmergekan (به سوئدی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۱.
  10. ↑ «مصطفی هجری: رژیم ایران یک دشمن مشترک است». پایگاه خبری و تحلیلی روز. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۱.
  11. ↑ Landmine Monitor 2009. Monitor. 2009. p. 945. ISBN 978-0-9738955-5-1.
  12. ↑ "Congress of Nationalities for a Federal Iran Held a Conference in Germany". Democratic Party of Iranian Kurdistan (به انگلیسی). 2016-09-07. Retrieved 2023-08-04.
  13. ↑ https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/fractured-opposition-islamic-regime
  14. ↑ «جدایی از «کنگره ملیت‌های ایران فدرال»». سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت). ۲۰۱۶-۱۰-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۰۵.
  15. ↑ «جنبش فدرال دموکرات آذربایجان: چرا پیوستیم وچرا درآمدیم؟». ایران گلوبال. ۲۰۱۶-۱۱-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۰۵.
  16. ↑ «حمایت». Kurdistanmedia (kurdistanmedia.com). ۲۰۲۵-۱۲-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۱.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.