کنیسه رفیع‌نیا
| کنیسه رفیع‌نیا | |
|---|---|
| دین | |
| وابستگی | یهودیت |
| وضعیت سازمانی یا کلیسایی | کنیسه |
| وضعیت | تخریب‌شده |
| مکان | |
| مکان | خیابان ولیعصر، خیابان بزرگمهر، خیابان فریمان، بن‌بست ملک، تهران |
| کشور | ایران |
  موقعیت کنیسه در تهران | |
| مختصات | ۳۵°۴۲′۱۶″شمالی ۵۱°۲۴′۰۵″شرقی / ۳۵٫۷۰۴۳۳۲۰۵۵۴۹۲۵۱°شمالی ۵۱٫۴۰۱۳۲۸۴۶۵۶۳۷۲۷°شرقی |
| معماری | |
| گونه | معماری کنیسه |
| سبک | پهلوی |
| پایان ساخت | ۱۳۳۷ |
| تخریب | ۱۴۰۵ |
کنیسه رفیع‌نیا (که به کنیسه مشهدی‌ها یا کنیسه خراسانی‌های تهران هم مشهور است[۱]) یکی از کنیسه‌های یهودیان در تهران، ایران است.[۲] این کنیسه در خیابان ولیعصر، خیابان بزرگمهر، خیابان فریمان، بن‌بست ملک و در نزدیکی خیابان طالقانی و خیابان فلسطین، و با یک ساختمان فاصله از سفارت سابق اسرائیل در تهران[۳] واقع شده است. این کنیسه در کنار کنیسه‌های عزیزخان، لیویان و نصرت از جمله کنیسه‌های انجمن خراسانی‌ها (یهودیان مشهد) است[۴] و نام آن از نام یکی از خانواده‌های خدمتگذار یهودی از جامعه مشهدی به نام رفیع‌نیا گرفته شده است.[۵]
تاریخچه
همزمان با سکونت یهودیان در محدوده بلوار کشاورز (الیزابت سابق)، عبدالرحمان رفیع‌نیا این کنیسه را در سال ۱۳۳۷ خورشیدی در دو طبقه ساخت. طبقه اصلی (طبقه دوم) به مشهدی‌ها و طبقه همکف به کرمانی‌ها اختصاص داشت.[۶] حاخام موسی زرگری در دهه پنجاه خورشیدی مدتی در این کنیسه کلاس‌های آموزش علوم دینی و تورات برگزار می‌کرد.[۷] کنیسه در سال ۱۳۹۵ بازسازی شد. در سال‌های اخیر به علت کاهش جمعیت یهودیان، فقط از طبقه بالای کنیسه استفاده می‌شد و طبقه پایین محل سکونت خادم کنیسه است.[۶]
حمله به کنیسه و تخریب
در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ ساعت ۳:۱۵ بامداد[۸] این کنیسه در پی حمله آمریکا و اسرائیل[۹] به ساختمان مسکونی مجاور، کاملاً تخریب شد[۱۰] و طومارهای تورات زیر آوار باقی ماندند.[۱۱][۱۲][۱۳] احتمالا تورات‌های چندصدساله این کنیسه نیز آسیب جدی دیده‌اند.[۸]
واکنش‌ها
ایران
همایون سامه‌یح نجف‌آبادی رئیس انجمن کلیمیان تهران و نماینده کلیمیان ایران در مجلس شورای اسلامی گفت اسرائیل در طول اعیاد یهودی هم به این جامعه رحم نکرد و یکی از کنیسه‌های مقدس ما را هدف قرار داد.[۱۱] سیامک مره‌صدق، نماینده سابق کلیمیان در مجلس شورای اسلامی، هم گفت: «کنیسه محل عبادت است، نه در آنجا فعالیت نظامی صورت می‌گرفت؛ نه پهپاد ساخته می‌شد و نه لانچری در آن وجود داشت».[۸] جامعه کلیمیان ایران در بیانیه‌ای حمله به این کنیسه را محکوم کرد. خاخام یونس حمامی لاله‌زار، رهبر دینی جامعه کلیمیان ایران این بیانیه را امضا کرد.[۸]
عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران این تخریب را تلخ و تاثربرانگیز دانست.[۱۴] سید محمود علوی، رئیس شورای اقوام، ادیان و مذاهب ایران این حمله را «اهانتی آشکار به مقدسات دینی و اصول بنیادین حقوق بشر» اعلام کرد.[۱۵] محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور حمله به اماکن مذهبی از جمله کلیسا و کنیسه را «حمله به قلب ایران» خواند.[۱۶] محمدجواد ظریف در واکنش نوشت: "بیدار شو جهان: تهدید واقعی برای یهودیت کیست".[۱۷]
آمریکا
شورای روابط آمریکایی-اسلامی این حمله را محکوم کرد و از حامیان اسرائیل و حامیان جنگ خواست این حمله را محکوم کنند.[۱۸]
اسرائیل
ارتش اسرائیل در ابتدا به درخواست واکنش به این اتفاق پاسخ نداد.[۹] و یکی از مقامات دولت اسرائیل گفت "اسرائیل کنیسه‌ها را هدف قرار نمی‌دهد. هرکس چیز دیگری بگوید خیال می‌کند شما ساده‌لوح هستید".[۱۹][۳] اما در ادامه ارتش اسرائیل تخریب کنیسه بر اثر حمله نیروهای خود را تایید کرد و هدف از این حمله را یکی از فرماندهان ارشد فرماندهی اضطراری قرارگاه خاتم الانبیا دانست و از آسیب به کنیسه به عنوان "خسارت جانبی" اظهار تاسف کرد.[۱۹][۲۰][۲۱]
وزارت امور یهودیان خارج از کشور و مبارزه با یهودستیزی هم اعلام کرد منابع متعدد و "البته همه ایرانی" آسیب به کنیسه را تایید کرده‌اند اما احتمالا تخریب کامل کنیسه برای اهداف تبلیغاتی بیان شده است.[۱۹]
دفتر نخست‌وزیر هم در پاسخ به درخواست تایمز اسرائیل برای واکنش به این حمله اعلام کرد "ایران به غیرنظامیان موشک شلیک می‌کند، اسرائیل به زیرساخت‌های تروریستی حمله می‌کند. موشک به غیرنظامیان در مقابل حملات دقیق به اهداف تروریستی. تفاوت در این است".[۱۹]
منابع
- ↑ «تخریب یک کنیسه در حملات بامداد امروز امریکا و اسرائیل به تهران». میدل ایست نیوز. ۲۰۲۶-۰۴-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «رفیع نیا - فرهنگ یهودیان ایران». ۷Dorim. ۲۰۲۰-۱۱-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 "Iran synagogue destroyed in airstrike as Jewish community condemns US-Israeli attacks". www.intellinews.com (in English). 2026-04-07. Retrieved 2026-04-07.
- ↑ «انجمن خراسانی‌ها - فرهنگ یهودیان ایران». ۷Dorim. ۲۰۲۰-۱۱-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «تاریخچه مختصر جامعه یهودیان مشهدی - فرهنگ یهودیان ایران». ۷Dorim. ۲۰۲۰-۱۱-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 یاسمن غنی. «بررسی تاریخی- توصیفی کنیسه‌های تهران» (PDF). دریافت‌شده در ۷ آوریل ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «حاخام موسی زرگری - فرهنگ یهودیان ایران». ۷Dorim. ۲۰۲۰-۱۱-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 «تخریب کنیسه «رفیع‌نیا» تهران در پی حمله هوایی». iranwire.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Reuters (۲۰۲۶-۰۴-۰۷). «Iranian media reports Tehran synagogue damaged by US-Israeli strike» (به انگلیسی آمریکا). The Times of Israel. شاپا ۰۰۴۰-۷۹۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite news}}:|نام خانوادگی=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "War in the Middle East: latest developments". France 24 (in English). 2026-04-07. Retrieved 2026-04-07.
- 1 2 Kazemi, Foroogh; Ateni, NarjesGhasemi (2016-06-30). "A SEMIO-SEMANTIC STUDY OF REUTERS' (NEWS AGENCY) PHOTOGRAPHS". International Journal of Advanced Research. 4 (6): 73–77. doi:10.21474/ijar01/829. ISSN 2320-5407.
- ↑ "Strikes 'Completely Destroyed' Synagogue in Iranian Capital". english.aawsat.com (in English). Retrieved 2026-04-07.
- ↑ "Tehran synagogue damaged by missile strike according to Iranian media | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (in English). 2026-04-07. Retrieved 2026-04-07.
- ↑ دانشگاه، آنا؛ خبرگزاری (۲۰۲۶-۰۴-۰۷). «واکنش وزیر فرهنگ به آسیب‌دیدن یک کنیسه در حملات دشمن». آنا؛ خبرگزاری دانشگاه. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Farsnews | محکومیت حمله به کنیسه یهودیان در تهران». Fars. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «واکنش‌ها به حمله هوایی به کنیسه رفیع‌نیا در تهران». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۴-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ظریف: بیدار شو جهان؛ تهدید واقعی برای یهودیت کیست؟». نورنیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «CAIR Condemns Israeli Bombing of Iranian Synagogue, Challenges Pro-Israel Groups to Rescind Support for War» (به انگلیسی آمریکا). ۲۰۲۶-۰۴-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 اFabian، Emanuel؛ Stub، Zev (۲۰۲۶-۰۴-۰۷). «IDF admits Tehran synagogue was 'collateral damage' in strike on Iran commander» (به انگلیسی آمریکا). The Times of Israel. شاپا ۰۰۴۰-۷۹۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Ari, Lior Ben; Eichner, Itamar (2026-04-07). "IDF confirms Tehran strike targeted Iranian commander, synagogue hit was 'collateral damage'" (in English). Ynetglobal. Retrieved 2026-04-07.
- ↑ «Israeli Military Says It Regrets Damage to Iran Synagogue From Airstrike». The Wall Street Journal (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
| تاریخ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| گروهها |
| ||||||
| کنیسه‌ها | |||||||
| مدرسهها |
| ||||||
| |||||||
- کنیسه‌ها در تهران
- معماری دوره پهلوی
- ساختمانها و سازهها تخریب‌شده در ایران