کوبایاشی تاکیجی

در این نام ژاپنی، «کوبایاشی» نام خانوادگی است.
کوبایاشی تاکیجی
نام اصلی
کوبایاشی تاکیجی
زاده۱۳ اکتبر ۱۹۰۳
اوداته، آکیتا، ژاپن
درگذشته۲۰ فوریهٔ ۱۹۳۳ (۲۹ سال)
توکیو، ژاپن
(بر اثر شکنجه)
آرامگاهقبرستان اوکوساوا، اوتارو، هوکایدو
پیشهنویسنده
ملیت ژاپنی
تحصیلاتآکادمی اقتصاد اوتارو
جنبش ادبیادبیات پرولتریایی
سال‌های فعالیت۱۹۲۱-۱۹۳۳
کار(های) برجستهکشتی کنسرو خرچنگ

کوبایاشی تاکیجی (به ژاپنی: 小林 多喜二، Kobayashi Takiji) نویسندۀ برجستۀ ادبیات پرولتریایی ژاپن، کمونیست ، سوسیالیست و فعال سیاسی بود. او دبیر کل اتحادیۀ نویسندگان پرولتریای ژاپن و عضو حزب کمونیست ژاپن بود. او در ۱۳ اکتبر ۱۹۰۳(سال ۳۶ دوره میجی) متولد شد. در ۴ سالگی همراه خانواده‌اش به استان هوکایدو، شهر اوتارو مهاجرت کرد و در آکادمی اقتصاد اوتارو[پ ۱](اکنون دانشگاه اقتصاد اوتارو) تحصیل نمود. پس از اشتغال در یک بانک در اوتارو، از طریق آثار نویسندگانی مانند هایاما یوشیکی[پ ۲] و ماکسیم گورکی، به عنوان نویسندۀ پرولتاریایی شناخته و کم کم وارد جنبش کارگری اوتارو شد. در سال ۱۹۲۸، داستان «۱۵ مارس ۱۹۲۸» را که از دستگیری دسته‌جمعی حزب کمونیست در اوتارو الهام گرفته بود، در نشریۀ ادبیات پرولتاریایی «سنکی[پ ۳]» منتشر کرد. سال بعد نیز با انتشار «کشتی کنسرو خرچنگ» مورد تحسین قرار گرفت. همچنین به علت انتشار «صاحبخانۀ غایب» در سال ۱۹۲۹، که مبارزۀ میان دهقانان مستأجر در یک مزرعۀ بزرگ و کارگران اوتارو را به تصویر می‌کشید، از بانک اخراج شد. پس از آن بارها زندانی و به قید وثیقه آزاد شد. سرانجام، در سال ۱۹۳۱ به طور رسمی به حزب کمونیست غیرقانونی آن زمان پیوست. او در سال ۱۹۳۳ توسط پلیس امنیتی[پ ۴] دستگیر و بر اثر شکنجه در ۲۹ سالگی به قتل رسید.

زندگی شخصی

دوران کودکی

تاکیجی در سال ۱۹۰۳ در روستای شیموکاوازوی، بخش کیتاآکیتا، استان آکیتا (اکنون اوداته، آکیتا) به دنیا آمد. او پسر دوم یک خانوادۀ دهقان بود. در آن زمان، عمویش که پس از مشقت‌های فراوان توانسته بود در اوتارو، هوکایدو کسب و کار موفقی راه بیندازد، برای جبران لطف برادر و همسرش(والدین تاکیجی) که به‌خاطر شکست مالی او به سختی افتاده بودند، پیشنهاد داد پسر بزرگ‌ترشان را در اوتارو به مدرسه بفرستد. بدین ترتیب پسر بزرگ‌تر را به اوتارو فرستادند؛ اما او اندکی بعد بر اثر بیماری درگذشت. وقتی تاکیجی ۴ سال داشت، خانواده وادار به مهاجرت به جزیرۀ توسعه نیافته و یخبندان هوکایدو در مرز امپراتوری روسیه تزاری شدند.[۱] تاکیجی در آثار خود از این مهاجرت‌های نیمه اجباری جهت استخراج بیش از پیش منابع و ثروت‌های سرزمین‌های دوردست، و نیز نیرنگ‌های سرمایه‌داری برای کشاندن دهقانان به مناطق ناخوشایند، بسیار می‌گوید.[۲]

دوران تحصیل

  • خانوادۀ تاکیجی از زندگی مرفه‌ای برخوردار نبودند؛ اما او در ازای کار کردن و زندگی در کارخانۀ عمویش، از او کمک هزینۀ تحصیلی دریافت می‌کرد و توانست وارد آکادمی اقتصاد اوتارو شود. تاکیجی از دوران تحصیل به نویسندگی و خلق اثر علاقه داشت. نقاشی می‌کشید، برای مجلات ادبی مطلب می‌فرستاد، عضو هیئت تحریریه مجله انجمن فارغ‌التحصیلان بود و آثارش را در آن‌جا منتشر می‌کرد. نویسنده مشهور ایتو سی، از سال‌پایینی‌های او در همان مدرسه بود. او همچنین در آن مدرسه زیر نظر استاد اوکوما نوبویوکی[پ ۵] تحصیل کرد.
  • تقریباً در همان زمان، به خاطر شرایط دشوار خانواده‌اش و ناآرامی‌های اجتماعی ناشی از رکود شدید اقتصادی در آن زمان، شروع به مشارکت در جنبش کارگری کرد. اردوگاه‌های کارگری زیادی در بندر اوتارو، نه چندان دور از خانه و خانواده‌اش، وجود داشت و تاکیجی از کودکی با منظرۀ کارگرانی که به بیگاری گرفته می‌شدند آشنا بود.[۳]
  • او در سال ۱۹۲۴ از آکادمی اقتصاد اوتارو فارغ‌التحصیل شد[۴] و در شعبه اوتاروی بانک کشاورزی هوکایدو[پ ۶] مشغول به کار شد. در همین زمان با معشوقه‌اش، تاگوچی تاکی[پ ۷]، که ۵ سال از او کوچک‌تر بود آشنا شد. تاکی به علت بدهی سنگین به جای مانده از پدرش، از ۱۳ سالگی به عنوان پیشخدمت در یک بار فروخته شده بود. تاکیجی با قرض کردن پول از دوستانش، آزادی او را خریداری کرد و به جای ازدواج رسمی، او را به عنوان عضوی از خانواده‌اش به خانه پدری خود برد. خانواده تاکیجی نیز تاکی را با آغوشی گرم پذیرفتند؛ اما تاکی به دلیل اختلاف طبقاتی میان‌شان احساس ناراحتی می‌کرد و بعد از ۷ ماه از آن‌جا فرار کرد.[۵]


نویسندگی و زندگی حرفه‌ای

بنای یادبود تاکیجی در ایستگاه شیموکاوازوی[پ ۸] در اوداته، آکیتا
  • او در زمان انتخابات عمومی در سال ۱۹۲۸، به کمپین انتخابات یاماموتو کنزو[پ ۹] که از منطقۀ اول هوکایدو کاندید شده بود پیوست و برای انجام سخنرانی در حمایت از وی به روستایی در دامنۀ کوه یوتئی رفت. این تجربۀ او بعدها در یکی از آثارش به نام «سفر به کوچان شرقی[پ ۱۰] »گنجانده شد.
  • در پاییز ۱۹۲۸ او «۱۵ مارس ۱۹۲۸» را در نشریۀ «سنکی» منتشر کرد که براساس حادثه ۱۵ مارس بود که در آن ۴۸۴ نفر از اعضای حزب در دوران وزارت سوزوکی کیسابورو[پ ۱۱] تحت پیگرد قضایی قرار گرفتند. گفته می‌شود که به تصویر کشیدن شکنجه توسط پلیس امنیتی در این اثر، پلیس را خشمگین کرده و بعدها به شکنجه و مرگ او توسط این نهاد انجامید؛ هرچند نظام شکنجه در ژاپن به طور رسمی با «لغو قوانین مربوط به شکنجه[پ ۱۲]» در سال ۱۸۷۹(سال ۱۲ دوره میجی) به طور کامل برچیده شده بود.[۶] همچنین، در ۱۰ آوریل همان سال، وزارت دادگستری و وزارت کشور براساس «قانون حفظ امنیت پلیس»[پ ۱۳]، دستور انحلال حزب کمونیست ژاپن و سازمان‌های وابسته به آن، از جمله حزب کارگر-کشاورز[پ ۱۴]، هیوگی کای و اتحادیۀ جوانان پرولتاریا[پ ۱۵] را صادر کردند.[۷]
  • تاکیجی در سال ۱۹۲۹، در حالی که همچنان در بانک مشغول به کار بود، با نام مستعار گوری‌کی[پ ۱۶] به عنوان روزنامه‌نگار و مسئول بخش ادبی روزنامۀ «زندگی دریانوردان[پ ۱۷]» فعالیت خود را آغاز کرد. در شمارۀ نخست این روزنامه که در ۵ ژانویۀ ۱۹۲۹ منتشر شد، مقاله‌ای با عنوان «ملوانان باید چه بخوانند؟[پ ۱۸]» منتشر کرد؛ در شمارۀ دوم «معرفی اثر مردمانی که کنار دریا زندگی می‌کنند نوشتهٔ هایاما یوشیکی[پ ۱۹]» و در شمارهٔ سوم نیز اثر «اگر نزدیک شوی، می‌بُرم![پ ۲۰]» را به چاپ رساند. انتشار روزنامه پس از همین سه شماره متوقف شد.[۸]
  • او در ماه مه ۱۹۲۹، اثر «کشتی کنسرو خرچنگ» را در نشریۀ «سنکی» به چاپ رساند که علیرغم سانسور و بنابراین ناقص شدن اثر، بلافاصله به عنوان یکی از چهره‌های برجستۀ ادبیات پرولتاریایی مورد استقبال قرار گرفت.[۹] در ژوئیۀ همان سال نیز نمایشنامه‌ای با عنوان «شمالِ مدار ۵۰ درجه[پ ۲۱] » توسط گروه تئاتر شین‌تسوکیجی[پ ۲۲] به رهبری هیجی‌کاتا یوشی[پ ۲۳] در تئاتر امپراتوری[پ ۲۴] روی صحنه رفت. در همان زمان، پلیس امنیتی او را تحت نظر گرفتند.
  • انتشار آثاری چون «کشتی کنسرو خرچنگ»، «۱۵ مارس ۱۹۲۸» و «صاحبخانۀ غایب» (که در سال ۱۹۲۹ در ماهنامۀ چوئو کورون چاپ شد) سرانجام موجب اخراج او از بانک کشاورزی در ۱۶ نوامبر ۱۹۲۹ شد. [۱۰]
  • در اکتبر ۱۹۳۱ به حزب کمونیست ژاپن (که در آن زمان غیرقانونی بود) پیوست و در اوایل نوامبر به دیدار شیگا نائویا در نارا رفت.
  • در بهار ۱۹۳۲، با تشدید سرکوب «اندیشه‌های خطرناک» فعالیت‌های مخفیانهٔ خود را آغاز کرد. در اواخر اوت همان سال، بر پایهٔ تجربه‌های شخصی‌اش از زندگی مخفی، اثر «زندگی حزبی» را به نگارش درآورد.

دستگیری‌‌ها

تاکیجی در بهار سال ۱۹۳۰ به توکیو نقل مکان کرد و دبیر کل اتحادیه نویسندگان پرولتاریای ژاپن شد. در اواسط ماه مه ۱۹۳۰، به منظور مقابله با ممنوعیت چاپ نشریۀ سنکی، همراه با اگوچی کان[پ ۲۵]، کیشی یاماجی[پ ۲۶] و کاتائوکا تِپِّی[پ ۲۷]، در شهرهای کیوتو، اوساکا، یامادا و ماتسوساکا به سخنرانی پرداخت. در روز ۲۳ مه، در اوساکا به اتهام کمک مالی به حزب کمونیست ژاپن دستگیر شد؛ اما در ۷ ژوئن به طور موقت آزاد گردید.[۱] با این‌حال، پس از بازگشت به توکیو در ۲۴ ژوئن، دوباره در خانۀ نویسنده‌ای به نام تاتنو نوبویوکی[پ ۲۸] دستگیر شد و در ماه ژوئیه به علت انتشار «کشتی کنسرو خرچنگ» به اهانت به ذات اقدس ملوکانه متهم شد. در ماه اوت براساس قوانین حفظ امنیت عمومی متهم و در زندان تویوتاما[پ ۲۹] زندانی شد. در ۲۲ ژانویه ۱۹۳۱ به قید وثیقه از زندان آزاد شد و پس از آن مدتی را در چشمهٔ آب‌گرم ناناساوا[پ ۳۰] در استان کاناگاوا به انزوا گذراند. در ۶ سپتامبر ۱۹۳۱، در شهر ایسه‌ساکی از بخش ساوا در استان گونما، قرار بود یک نشست ادبی برگزار شود که «اتحادیه سراسری هنرهای پرولتاریای ژاپن[پ ۳۱]» برای آن سخنران اعزام کرده بود. کوبایاشی تاکیجی، مورایاما تومویوشی[پ ۳۲] و ناکانو شیگه‌هارو[پ ۳۳] از جمله سخنرانان این برنامه بودند، اما نیروهای حکومتی پیش از برگزاری جلسه، آنان را دستگیر کردند. در پی این اقدام، مردم ایسه‌ساکی ساختمان ادارهٔ پلیس شهر را محاصره کردند و با اعتراض، اشغال و درگیری، سرانجام پلیس را وادار به مذاکره نمودند. نتیجهٔ این مذاکرات آزادی همهٔ بازداشت‌شدگان بود و حتی یک نفر هم از میان معترضان دستگیر نشد. این رویداد به‌عنوان حادثه‌ای بی‌سابقه و تقریباً غیرقابل تصور در دوران اجرای قوانین حفظ امنیت عمومی، توجه بسیاری را به خود جلب کرد.

مرگ

پیکر شکنجه شدۀ تاکیجی در حضور دوستانش

در ۲۰ فوریه ۱۹۳۳، تاکیجی به ملاقات یکی از اعضای حزب رفت؛ بی‌خبر از آنکه عضو یاد شده مأمور نفوذی پلیس امنیتی است.[۱۱] در همان روز، اگوچی کان (که روایت ماجرا را از ایمامورا شنیده بود) دربارهٔ بازجویی‌ای که در ساختمان ادارهٔ پلیس تسوکیجی (واقع در منطقهٔ مرکزی توکیو) انجام شد، مقاله‌ای با عنوان «مرگ نویسنده کوبایاشی تاکیجی» منتشر کرد. بر اساس این روایت، به دستور ناکاگاوا شیگه‌او، رئیس بخش پلیس ویژهٔ ادارهٔ پلیس کلان‌شهری (در آن زمان با درجهٔ بازرس؛ که بعدها به شهردار منطقهٔ تاکی‌نوگاوا و عضو هیئت‌مدیرهٔ شرکت توئی تبدیل شد)، تاکیجی را در سرمای زمستان کاملاً برهنه کردند و ابتدا دو مأمور به نام‌های سودا و یاماگوچی با باتوم‌های ضخیم به او حمله کرده و شروع به ضرب‌وشتم کردند. پس از آن، او را از ادارهٔ پلیس به بیمارستان مائدا در پشت ساختمان پلیس تسوکیجی منتقل کردند و در ساعت ۱۹:۴۵ همان روز، مرگ تاکیجی تأیید و ثبت شد.[۱۲]

آثار

عنوان فارسی عنوان اصلی ژاپنی سال انتشار برگردان به فارسی
سگی که آدم می‌کشد 人を殺す犬 ۱۹۲۸
جنگل بادشکن برفی 防雪林 ۱۹۲۸
کشتی کنسرو خرچنگ 蟹工船 ۱۹۲۹ مصطفی رضوی‌فقیه
صاحبخانۀ غایب 不在地主 ۱۹۲۹
سلول کارخانه 工場細胞 ۱۹۳۰
شونکانِ هوکایدو 北海道の「俊寛」 ۱۹۳۰
واقعیتی که مورد مناقشه قرار نگرفت 争われない事実 ۱۹۳۱
بازگشت پدر 父帰る ۱۹۳۱
نامه テガミ ۱۹۳۱
سلول انفرادی 独房 ۱۹۳۱
زخم ۱۹۳۱
مردمان دوره دگرگونی 転形期の人々 ۱۹۳۱-۱۹۳۲
آرزوی سرگروه 級長の願い ۱۹۳۲
روستای نوماجیری 沼尻村 ۱۹۳۲
زندگی حزبی 党生活者 ۱۹۳۲
شب برفی 雪の夜 ۱۹۳۲
مردمان منطقه 地区の人々 ۱۹۳۹

یادداشت‌ها

  1. 小樽高等商業学校
  2. 葉山嘉樹
  3. 戦旗 [به معنای پرچم جنگی]
  4. 特別高等警察 [پلیس ویژهٔ عالی رتبه: پلیس مخفی ژاپن که وظیفهٔ سرکوب کردن مخالفان دولت را به عهده داشت.]
  5. 大熊 信行 [اقتصاددان، منتقد ادبی و شاعر]
  6. 株式会社北海道拓殖銀行
  7. 田口タキ [در ۱۹ ژوئن ۲۰۰۹ درگذشت. گزارش‌ها حاکی از آن است که او ۱۰۱ یا ۱۰۲ سال سن داشته است.]
  8. 下川沿駅
  9. 山本 懸蔵
  10. 東倶知安行
  11. 鈴木 喜三郎
  12. 拷訊ニ関スル法令刪除
  13. 治安警察法[قانونی که به‌منظور کنترل و سرکوب جنبش‌های کارگری تدوین شد.]
  14. 労農党
  15. 無産青年同盟
  16. 郷利基
  17. 海上生活者新聞
  18. 船員は何を読まなければならないか
  19. 葉山嘉樹 海に生くる人々の紹介
  20. 寄らば切るぞ!
  21. 北緯五十度以北
  22. 新築地劇団
  23. 土方与志
  24. 帝国劇場
  25. 江口渙[نویسنده]
  26. 貴司山治[نویسنده]
  27. 片岡鉄兵[نویسنده]
  28. 立野 信之
  29. 豊多摩刑務所
  30. 七沢温泉
  31. 全日本無産者芸術連盟
  32. 村山知義
  33. 中野重治

منابع

  1. 1 2 20世紀日本人名事典 (به ژاپنی).
  2. کشتی کنسرو خرچنگ، مصطفی رضوی‌فقیه، نشر روزنه، ص7.
  3. 第3回 蟹工船(小林多喜二著)”. 小説を旅する. 北海道マガジン「カイ」 (به ژاپنی). 2016.
  4. 『小樽高等商業学校一覧 自大正13年至大正14年』小樽高等商業学校 (به ژاپنی). 1925. p. 182.
  5. 歴史秘話ヒストリア「「たった一人のあなたへ~“蟹工船”小林多喜二のメッセージ~」/پیامی از تاکیجی کوبایاشی از «کشتی کنسرو خرچنگ» (به ژاپنی). 2010.
  6. 日本法令索引/فهرست قوانین ژاپن (به ژاپنی). 1879.
  7. 大阪朝日新聞/روزنامۀ آساهی (به ژاپنی). 1928.
  8. “海上生活者新聞”. 国立国会図書館 (به ژاپنی). 2022.
  9. کشتی کنسرو خرچنگ، مصطفی رضوی‌فقیه، نشر روزنه، ص8.
  10. “読売新聞 یومیوری شیمبون (به ژاپنی). 2005.[علت اخراج او، «داشتن ایدئولوژی چپ‌گرا» ذکر شده بود.]
  11. کشتی کنسرو خرچنگ، مصطفی رضوی‌فقیه، نشر روزنه، ص۹.
  12. 手塚 1983 (به ژاپنی). p. 300.