گذرگاه مرزی سرخس

مرز سرخس
Map
موقعیت
کشورایرانپرچم ایران
موقعیتشهرستان سرخس
مختصات۳۶°۳۱′۱۱٫۸۱″ شمالی ۶۱°۹′۵۱٫۴۳″ شرقی / ۳۶٫۵۱۹۹۴۷۲°شمالی ۶۱٫۱۶۴۲۸۶۱°شرقی / 36.5199472; 61.1642861
جزئیات
گشایشدهه ۱۳۷۰
گونهمرز رسمی (جاده‌ای و ریلی)
متناظرمرز سرخس در کشور ترکمنستان

گذرگاه مرزی سرخس یک گذرگاه مرزی بین ایران و ترکمنستان است که در شهرستان سرخس استان خراسان رضوی قرار دارد. این گذرگاه در مجاورت شهر سرخس ایران و شهر سرخس ترکمنستان واقع است و با مشهد ۱۸۵ کیلومتر فاصله دارد. رود تجن مرز دو کشور را مشخص می‌کند. این مرز رسمی، ایران را با جاده و راه‌آهن به آسیای میانه متصل می‌کند. این مرز در کشور ترکمنستان هم، مرز سرخس نام دارد. پایانهٔ مرزی سرخس در انتهای جاده ۲۲ قرار دارد.

پیشینه

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، سرخس به‌عنوان معبر مهم مرزی در شمال شرق ایران مطرح شد. در شهریور ۱۳۷۲، یک پل فلزی روی رودخانه تجن به‌منظور اتصال سرخس به کشور ترکمنستان احداث شد. در اردیبهشت ۱۳۷۳، گمرک سرخس افتتاح شد که در ابتدا فعالیت آن به کنترل عبور مسئولان سیاسی سفارتخانه‌ها محدود بود؛ ولی با ساخت سالن مسافری در نیمه دوم سال ۱۳۷۳، تردد مسافری هم آغاز گردید. همچنین فعالیت تجاری گمرک سرخس از اواخر سال ۱۳۷۳ آغاز شد.[۱]

پل مرزی

سال ۱۳۷۲، یک پل فلزی روی رودخانه تجن با هزینه دولت ایران ساخته شد. این پل با پایه‌های فلز و بتن مسلح به طول ۱۳۵ متر و عرض ۵ متر دارای ۳ دهانهٔ ۴۵ متری هر یک به وزن ۸۰ تُن بود که فقط یک کامیون از آن می‌توانست عبور کند.[۲][۳] این پل به‌علت عرض کم و فرسودگی قطعات فلزی، ناکارآمد شد و تصمیم به ساخت پل جدید گرفته شد.[۴]

احداث پل دوم توسط ایران در سال ۱۳۹۴ آغاز شد. در اردیبهشت ۱۳۹۹، با استفاده از فرصت شیوع کرونا، پل فلزی قدیمی مرز سرخس با هزینهٔ دو کشور تخریب شد و ۱۹ خردادماه پل بتنی جدید افتتاح شد. دولت ترکمنستان، بهره‌برداری از پل دوم مرزی را منوط به تخریب پل قدیمی کرده بود که سبب تعویق در افتتاح پل جدید شد. این پل بتنی، با ۹۶ متر طول و ۱۵ متر عرض، ظرفیت عبور روزانه هزار خودرو را دارد[۵] و دارای ۴ دهانه ۱۸ متری و یک دهانه ۲۴ متری در میانه است.[۴]

خط ریلی

در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۷۵، راه‌آهن مشهد - سرخس - تجن افتتاح شد.[۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. «معرفی و تاریخچهٔ گمرک سرخس». وبگاه سابق حوزهٔ نظارت گمرکات خراسان رضوی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ آوریل ۲۰۱۶.
  2. «آشنایی با پایانه مرزی سرخس». پورتال شهرداری سرخس. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ مه ۲۰۲۲.
  3. «آغاز تخریب پل قدیمی معبر مرزی سرخس - ترکمنستان». خبرگزاری صداوسیما. ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۹.
  4. 1 2 «پل مرزی ایران و ترکمنستان افتتاح شد». خبرگزاری تسنیم. ۱۹ خرداد ۱۳۹۹.
  5. «تخریب پل قدیمی مرز سرخس با ترکمنستان آغاز شد». ایرنا. ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۹.
  6. «خط ریلی که هاشمی‌رفسنجانی آن را نقطه‌عطف تاریخ منطقه نامید». تین نیوز. ۹ شهریور ۱۳۹۸.