گود زره

گود زره
تصویر ماهواره‌ای از گود زره
کشور  افغانستان
ولایت نیمروز
ارتفاع ۴۵۴ متر (۱٬۴۹۰ فوت)
مختصات‌ها ۲۹°۵۱′۳۲″شمالی ۶۲°۱۳′۵۵″شرقی / ۲۹٫۸۵۸۸۹°شمالی ۶۲٫۲۳۱۹۴°شرقی / 29.85889; 62.23194
سرچشمه هامون هیرمند
مساحت ۱۲۱۸٫۷۱ کیلومترمربع (۴۷۱ مایل‌مربع)

گود زره یا هامون گود زره شوره زاری در ولایت نیمروز افغانستان است که سرریز هامون هیرمند در زمان پرآبی از طریق رود شیله بدان وارد می‌شود.[۱] این دریاچه که آخرین بستر هامون به‌شمار می‌رود[۲] با ۹۳٫۴ کیلومتر طول و ۴۰٫۲ کیلومتر عرض دارای پهنایی برابر با ۱٬۲۱۹ کیلومتر مربع است و در بلندای ۴۵۴ متری از سطح آب‌های آزاد قرار دارد. طالبان سالهاست که آب رودخانه هیرمند را به شوره زار لم یزرع گودزره منحرف کرده است و مردم منطقه سیستان که سال‌هاست درگیر خشکسالی ناشی از انحراف و عدم تحقق حق‌آبه از سوی دولت‌های مختلف افغانستان هستند.[۳][۴]

زمین‌های پیرامون گود زره عمدتا زمین حاصلخیز هستند.[۵] تراکم جمعیتی در این مناطق کمتر از ۲ نفر در هر کیلومتر مربع عنوان شده‌است.[۶] آب‌وهوای این منطقه گرم است.[۷] میانگین دمای آن °۲۵ است که در گرم‌ترین ماه سال در اوت به °۳۴ و در سردترین ماه سال در دسامبر به °۱۲ سانتی‌گراد می‌رسد.[۸] میانگین بارش در این منطقه ۹۶ میلی‌متر در سال است که مرطوب‌ترین ماه آن مارس با ۲۴ میلی‌متر و خشک‌ترین ماه ژوئیه با ۱ میلی‌متر بارش است.[۹]

تعهدات تامین آب

بر اساس توافقنامه‌ای که در سال ۱۹۷۲ بین ایران و افغانستان امضا شد، افغانستان موظف است حداقل ۹۱۰ فوت مکعب در ثانیه (۲۶ متر مکعب در ثانیه) آب را آزاد کند. قرارداد آب رود هیرمند در سال ۱۹۷۲ بین محمد موسی شفیق و امیرعباس هویدا، نخست وزیران وقت کشور و ایران امضا شد.[۱۰]

نخست‌وزیران وقت کشور افغانستان و ایران. هنگامی که طالبان برای دومین بار در سال ۱۹۹۶ شهر مزار شریف را پس از بازپس‌گیری شهر از ائتلاف شمالی توسط طالبان، تهدید به حمله به تلافی قتل ایرانیانی کرد که ادعا می‌شد دیپلمات‌های مزار شریف بودند، جریان آب به ایران را برای مدت کوتاهی متوقف کردند، در زمانی که دره هلمند یک خشکسالی پنج ساله را پشت سر می‌گذاشت.

منابع

  1. یحیی حازم اسپندیار (۲۱ اسفند ۱۳۹۷). «تالاب‌های هامون در مرز ایران و افغانستان چرا می‌خشکند؟». بی‌بی‌سی فارسی.
  2. «بررسی طرح‌های پیشنهادی برای تثبیت رودخانه شیله». سیلویکا.
  3. SNN.IR، خبرگزاری دانشجو | (۲۰۲۴-۰۴-۲۱). «سیلاب هیرمند به گودزره انحراف پیدا کرد / تکرار بدعهدی‌ طالبان و وعده‌های نافرجام مسئولین». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۷.
  4. «طالبان آب هیرمند را به گودزره منحرف کرد؛ باز هم حق آبه ایران به شوره‌زار خواهد رفت؟». Fararu | فرارو. ۲۰۲۵-۰۹-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۷.
  5. "NASA Earth Observations: Land Cover Classification". NASA/MODIS. Archived from the original on 28 February 2016. Retrieved 30 Enero 2016. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  6. "NASA Earth Observations: Population Density". NASA/SEDAC. Archived from the original on 9 February 2016. Retrieved 30 Enero 2016. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  7. Peel, M C; Finlayson, B L. "Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification". Hydrology and Earth System Sciences. 11: 1633–1644. doi:10.5194/hess-11-1633-2007. Retrieved 30 Enero 2016. {{cite journal}}: Check date values in: |access-date= (help)
  8. "NASA Earth Observations Data Set Index". NASA. Archived from the original on 26 April 2020. Retrieved 30 Enero 2016. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  9. "NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)". NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission. Archived from the original on 11 May 2020. Retrieved 30 Enero 2016. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  10. Subh، Hasht-e (۲۰۲۲-۰۲-۱۱). «MEW Officially Recognizes Helmand River Treaty». Hasht-e Subh (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۰۴.