تراکم جمعیت

تراکم جمعیت در شمال آسیا

تراکم جمعیت، انبوهی جمعیت یا چگالی جمعیت[۱][۲] (به انگلیسی: Population density) راهی است برای سنجش جمعیت در واحد مساحت یا واحد حجم که تاکنون بارها در مورد موجودات زنده به ویژه آدمی به کار بسته شده است. واحد تراکم جمعیت، نفر بر کیلومتر مربع است.

پرتراکم‌ترین مناطق بر پایه مرزهای سیاسی

با جمعیت بالای یک میلیون
رتبهمنطقه/کشورجمعیتمساحت (کیلومتر مربع)تراکم
(جمعیت در هر کیلومتر مربع)
۱ سنگاپور۵٬۱۸۳٬۷۰۰۷۱۰۷۳۰۱
۲ هنگ کنگ۷٬۰۶۱٬۲۰۰۱٬۱۰۴۶۳۹۶
۳ نوار غزه۱٬۸۱۶٬۳۷۹۳۶۰۵۰۴۵
۴ بحرین۱٬۲۳۴٬۵۹۶۷۵۰۱۶۴۶
۵ بنگلادش۱۶۴٬۴۰۰٬۰۰۰۱۴۷٬۵۷۰۱۱۱۴
۶ فلسطین۴٬۴۲۰٬۵۴۹۶٬۲۲۰۷۱۱
۷ تایوان (R.O.C)۲۳٬۳۶۱٬۱۴۷۳۶٬۱۹۰۶۴۶
۸ موریس۱٬۲۸۸٬۰۰۰۲٬۰۴۰۶۳۱
۹ کره جنوبی۵۰٬۲۱۹٬۶۶۹۹۹٬۵۳۸۵۰۵
۱۰ لبنان۴٬۹۶۶٬۰۰۰۱۰٬۴۵۲۴۷۵
۱۱ رواندا۱۰٬۷۱۸٬۳۷۹۲۶٬۳۳۸۴۰۷

در ایران

در کشور ایران تراکم حسابی جمعیت در سرشماری‌های متعدد رو به افزایش است و علت آن است که مساحت کشور ثابت است ولی جمعیت رو به فزونی است. میزان تراکم زیستی یا فیزیولوژیک جمعیت نیز همواره بالاتر از تراکم حسابی جمعیت خواهد بود، زیرا مساحت اراضی زیر کشت کشور که مخرج کسر است، همواره کمتر از مساحت کل منطقه است.[۳]

تراکم ناخالص مسکونی در شهرهای ایران از طیف وسیعی برخوردار است، به طوری که کم‌تراکم‌ترین شهرهای ایران در میان شهرهای با جمعیت بالای بیست و پنج هزار نفر، خرمشهر (با تراکم ناخالص ۸٫۵ نفر در هکتار) و اقلید (۶٫۶ نفر در هکتار) می‌باشند. در مقابل پرتراکمترین شهرهای ایران در میان شهرهای با جمعیت بالای بیست و پنج هزار نفر، بندر ترکمن (۵۰۹ نفر در هکتار)، زرقان (۸۵۵٫۹ نفر در هکتار)، و گوهردشت (۱۱۱۳ نفر در هکتار) می‌باشند. (مرکز آمار ایران، ۱۳۷۲) به‌طور متوسط تراکم ناخالص مسکونی در شهرهای بالای ۲۵ هزار نفر ایران (۴۵٫۴ نفر در هکتار) است. تراکم ناخالص مسکونی در ۸۷ درصد شهرهای ایران کمتر از ۱۰۰ نفر می‌باشد که از این میان تراکم ۵۰ درصد شهرها کمتر از ۵۰ نفر در هکتار و ۳۷ درصد شهرها بین ۵۰ الی ۱۰۰ نفر در هکتار است. همچنین می‌توان گفت که تراکم در شهرهای بزرگ بیشتر از تراکم در شهرهای کوچک و عمدتاً بین ۵۰ الی ۱۰۰ نفر در هکتار است. به عنوان مثال، تراکم ناخالص مسکونی در مراکز استان‌ها به ویژه کلان‌شهرهای کشور، در همین سطح قرار دارد.

تراکم ناخالص مسکونی در شهر تهران ۷۴ نفر در هکتار، تبریز ۸۷٫۷ نفر در هکتار، مشهد ۵۹٫۱ نفر در هکتار، شیراز ۶۹٫۸ نفر در هکتار و در اصفهان نیز ۴۵٫۲ نفر در هکتار می‌باشد.[۴]

متراکم‌ترین شهر ایران شهرستان بندر ماهشهر در استان خوزستان و پس از آن نصرآباد در استان اصفهان و شاهی (قائمشهر) مازندران است.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «تحلیل تأثیر و چگالی جمعیت بر تغییرات فناوری منطقه ای در ایران». معرفت فرهنگی اجتماعی. دریافت‌شده در ۳ دی ۱۳۹۹.
  2. ↑ «تأثیر چگالی جمعیت بر تمرکز فعالیت‌های صنعتی و رشد منطقه‌ای -در ایران». پژوهش‌های اقتصادی ایران. دریافت‌شده در ۳ دی ۱۳۹۹.
  3. ↑ پژوهشکده باقرالعلوم
  4. ↑ «درگاه معاونت شهرسازی و معماری وزارت مسکن و شهرسازی - شهر و شهرنشینی». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ اکتبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۰ مارس ۲۰۱۱.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.