گولا (الهه)
| گولا | |
|---|---|
پزشک الهی | |
 الههای شفابخش همراه با یک سگ بر روی کودورو | |
| مرکز فرهنگی غالب | اوما، سپس نیپور |
| نماد | سگ، چاقوی جراحی |
| اطلاعات شخصی | |
| شریک زندگی | نینورتا؛ ماندانو؛ آبو |
| فرزندان | دامو و گونورا |
| همتایان | |
| همتای ایسن | نینیسینا |
| همتای سیپار و ترقا | نینکاراک |
| همتای نیپور | نینتینوگا |
| همتای لووی | کامروشپا |
گولا (سومری: "بزرگ"[۱]) الهه بینالنهرینی پزشکی، در جایگاه پزشک و مامای الهی تصویر میشد.
نام
نام گولا ریشه سومری دارد و معمولا به «بزرگ» معنا میشود.[۱][۲]
شخصیت و شمایلنگاری
همانند سایر الهههای طب در بینالنهرین، گولا در جایگاه پزشکی الهی قرار داشت.[۳]
گولا و سگها
گولا با سگها ارتباط داشت[۴] و در هنر میتوانست این حیوانات را همراهی کند،[۵] اگرچه به تصویر کشیدن آنان نسبتاً غیرمعمول است.[۶]
ارتباط با سایر حیوانات
در یک وِرد مذهبی، یک کِرم، احتمالا زالو، «دختر گولا» نامیده میشود.[۷]
ارتباط با سایر خدایان
در نخستین منابع، گولا همسری نداشت[۸] و او همچنان در دوره بابلی باستان، الههٔ مجردی در نظر گرفته میشد.[۹] در اسناد مربوط به دوره کاسیها، او را همسر نینورتا میخوانند.[۱۰] هرچند، گولا در متنهای آرشیوهای سلسله اول سرزمیندریا با او ارتباطی ندارد.[۱۱] فهرست خدای آن = آنوم، پابیلساگ را شوهر او میخواند.[۱۲][۱۳]
پرستش
نخستین گواهیها
معمولاً فرض بر این است که گولا برای اولین بار در منابع مربوط به سلسله سوم اور ظاهر میشود[۱۴] و مرکز اولیه آیین او اوما بوده است.[۱۵]
اوروک
گولا در اوروک در منابع مربوط به دوره اور سوم گواهی شدهاست.[۱۶]
پانویس
- 1 2 Asher-Greve & Westenholz 2013, p. 133.
- ↑ Sibbing-Plantholt 2022, pp. 31-32.
- ↑ Böck 2015, p. 329.
- ↑ Livingstone 1988, p. 57.
- ↑ Asher-Greve & Westenholz 2013, p. 252.
- ↑ Asher-Greve & Westenholz 2013, p. 254.
- ↑ Wasserman 2008, p. 79.
- ↑ Sibbing-Plantholt 2022, p. 45.
- ↑ Sibbing-Plantholt 2022, p. 52.
- ↑ Asher-Greve & Westenholz 2013, p. 96.
- ↑ Boivin 2018, p. 214.
- ↑ Beaulieu 2003, p. 274.
- ↑ Westenholz 2010, p. 383.
- ↑ Asher-Greve & Westenholz 2013, p. 286.
- ↑ Asher-Greve & Westenholz 2013, p. 64.
- ↑ Sibbing-Plantholt 2022, p. 30.
منابع
- Asher-Greve, Julia M.; Westenholz, Joan G. (2013). Goddesses in Context: On Divine Powers, Roles, Relationships and Gender in Mesopotamian Textual and Visual Sources (PDF). Academic Press Fribourg. ISBN 978-3-7278-1738-0.
- Beaulieu, Paul-Alain (1995). "The Brewers of Nippur". Journal of Cuneiform Studies. American Schools of Oriental Research. 47: 85–96. doi:10.2307/1359817. ISSN 0022-0256. JSTOR 1359817. Retrieved 2022-08-29.
- Beaulieu, Paul-Alain (2003). The pantheon of Uruk during the neo-Babylonian period. Leiden Boston: Brill STYX. ISBN 978-90-04-13024-1. OCLC 51944564.
- Beckman, Gary (2002). "The Pantheon of Emar". Silva Anatolica: Anatolian studies presented to Maciej Popko on the occasion of his 65th birthday. Warsaw: Agade. hdl:2027.42/77414. ISBN 83-87111-12-0. OCLC 51004996.
- Biggs, Robert D. (1998), "Nin-Nibru", Reallexikon der Assyriologie (به آلمانی), retrieved 2022-08-31
- Boivin, Odette (2018). The First Dynasty of the Sealand in Mesopotamia. De Gruyter. doi:10.1515/9781501507823. ISBN 978-1-5015-0782-3.
- Böck, Barbara (2014). The healing goddess Gula: towards an understanding of ancient babylonian medicine. Leiden, Netherlands: Brill. ISBN 978-90-04-26146-4. OCLC 868971232.
- Böck, Barbara (2015). "Ancient Mesopotamian Religion: A Profile of the Healing Goddess". Religion Compass. Wiley. 9 (10): 327–334. doi:10.1111/rec3.12165. hdl:10261/125303. ISSN 1749-8171. S2CID 145349556.
- Cavigneaux, Antoine; Krebernik, Manfred (1998), "Nin-amaʾarḫuššu", Reallexikon der Assyriologie (به آلمانی), retrieved 2022-08-29
- Cavigneaux, Antoine; Krebernik, Manfred (1998a), "Nin-ĝagia", Reallexikon der Assyriologie (به آلمانی), retrieved 2022-08-29
- Cavigneaux, Antoine; Krebernik, Manfred (1998b), "Nin-ĝirzida", Reallexikon der Assyriologie (به آلمانی), retrieved 2022-08-29
- del Olmo Lete, Gregorio; Rowe, Ignacio Márquez (2014). Incantations and Anti-Witchcraft Texts from Ugarit. Studies in Ancient Near Eastern Records (SANER). De Gruyter. ISBN 978-1-61451-492-3. Retrieved 2022-09-07.
- Foxvog, Daniel A.; Heimpel, Wolfgang; Kilmer, Anne D. (1983), "Lamma/Lamassu A. I. Mesopotamien. Philologisch · Lamma/Lamassu A. I. Mesopotamia. Philological", Reallexikon der Assyriologie, retrieved 2022-09-18
- Földi, Zsombor J. (2019). "Bullussa-rabi, Author of the Gula Hymn". KASKAL. Rivista di storia, ambienti e culture del Vicino Oriente Antico. Firenze: LoGisma editore. 16. ISSN 1971-8608.
- Gadotti, Alhena (2014). Gilgamesh, Enkidu, and the Netherworld and the Sumerian Gilgamesh Cycle. De Gruyer. doi:10.1515/9781614515456. ISBN 978-1-61451-708-5.
- George, Andrew R. (1992). Babylonian Topographical Texts. Orientalia Lovaniensia analecta. Departement Oriëntalistiek. ISBN 978-90-6831-410-6. Retrieved 2022-08-29.
- George, Andrew R. (1993). House most high: the temples of ancient Mesopotamia. Winona Lake: Eisenbrauns. ISBN 0-931464-80-3. OCLC 27813103.
- Krebernik, Manfred (1997), "Muttergöttin A. I. In Mesopotamien", Reallexikon der Assyriologie (به آلمانی), retrieved 2022-08-29
- Krebernik, Manfred (2014), "Urmaḫ", Reallexikon der Assyriologie (به آلمانی), retrieved 2022-08-31
- Krebernik, Manfred (2014a), "Urmaš(um)", Reallexikon der Assyriologie (به آلمانی), retrieved 2022-08-31
- Krul, Julia (2018). The Revival of the Anu Cult and the Nocturnal Fire Ceremony at Late Babylonian Uruk. Brill. doi:10.1163/9789004364943_004. ISBN 9789004364936.
- Krul, Julia (2018a). "Some Observations on Late Urukean Theophoric Names". Grenzüberschreitungen Studien zur Kulturgeschichte des Alten Orients: Festschrift für Hans Neumann zum 65. Geburtstag am 9. Mai 2018. Münster: Zaphon. ISBN 978-3-96327-010-9. OCLC 1038056453.
- Lambert, Wilfred G. (1967). "The Gula Hymn of Bulluṭsa-rabi". Orientalia. GBPress - Gregorian Biblical Press. 36 (2): 105–132. ISSN 0030-5367. JSTOR 43074151. Retrieved 2022-09-07.
- Lambert, Wilfred G. (2013). Babylonian creation myths. Winona Lake, Indiana: Eisenbrauns. ISBN 978-1-57506-861-9. OCLC 861537250.
- Livingstone, Alasdair (1988). "The Isin "Dog House" Revisited". Journal of Cuneiform Studies. American Schools of Oriental Research. 40 (1): 54–60. doi:10.2307/1359707. ISSN 0022-0256. JSTOR 1359707. S2CID 163493207. Retrieved 2021-08-04.
- Peterson, Jeremiah (2009). God lists from Old Babylonian Nippur in the University Museum, Philadelphia. Münster: Ugarit Verlag. ISBN 978-3-86835-019-7. OCLC 460044951.
- Peterson, Jeremiah (2020). "Christopher Metcalf: Sumerian Literary Texts in the Schøyen Collection, Volume 1: Literary Sources on Old Babylonian Religion. (Cornell University Studies in Assyriology and Sumerology 38) (review)". Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie. Walter de Gruyter GmbH. 111 (1). doi:10.1515/za-2020-0025. ISSN 1613-1150.
- Pfälzner, Peter (2020). "Eine Geschichte der Stadt Mardama(n)". Mu-zu an-za3-še3 kur-ur2-še3 ḫe2-g̃al2. Altorientalistische Studien zu Ehren von Konrad Volk (به آلمانی). Münster: Zaphon. ISBN 978-3-96327-102-1. OCLC 1222896819.
- Schwemer, Daniel (2001). Die Wettergottgestalten Mesopotamiens und Nordsyriens im Zeitalter der Keilschriftkulturen: Materialien und Studien nach den schriftlichen Quellen (به آلمانی). Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 978-3-447-04456-1. OCLC 48145544.
- Sibbing-Plantholt, Irene (2022). The Image of Mesopotamian Divine Healers. Healing Goddesses and the Legitimization of Professional Asûs in the Mesopotamian Medical Marketplace. Boston: Brill. ISBN 978-90-04-51241-2. OCLC 1312171937.
- Such-Gutiérrez, Marcos (2005). "Untersuchungen zum Pantheon von Adab im 3. Jt". Archiv für Orientforschung (به آلمانی). Archiv für Orientforschung (AfO)/Institut für Orientalistik. 51: 1–44. ISSN 0066-6440. JSTOR 41670228. Retrieved 2022-08-30.
- Taracha, Piotr (2009). Religions of Second Millennium Anatolia. Harrassowitz. ISBN 978-3447058858.
- Wasserman, Nathan (2008). "On Leeches, Dogs, and Gods in Old Babylonian Medical Incantations". Revue d'Assyriologie et d'archéologie orientale. Presses Universitaires de France. 102: 71–88. doi:10.3917/assy.102.0071. ISSN 0373-6032. JSTOR 23281369. Retrieved 2021-08-05.
- Westenholz, Joan G. (2010). "Ninkarrak – an Akkadian goddess in Sumerian guise". Von Göttern und Menschen. Brill. pp. 377–405. doi:10.1163/9789004187474_020. ISBN 9789004187481.