گویش بهشهری

بهشهری
زبان بومی درایران
استان مازندران
منطقهشهرستان بهشهر
شهرستان نکا
شهرستان گلوگاه
هزارجریب
الفبای طبری
کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹

گویش بهشهری یا تاتی بهشهری گویشی از زبان مازندرانی است که در نواحی شرقی استان مازندران همچون شهرستان‌های بهشهر و نکا و گلوگاه و منطقه هزارجریب و روستاهای تابع آن گویش می‌شود و با گویش‌های طبری ساروی، کردکوی، گرگان و کتولی نزدیکی دارد.[۱] زبان مازندرانی زبانی است که در استان مازندران و قسمت‌هایی از استان‌های گلستان، سمنان، تهران و البرز رایج است. مازندرانی استان مازندران به سه گویش غربی، مرکزی و شرقی تقسیم می‌گردد. گویش طبری بهشهر جز گویش شرقی مازندرانی محسوب می‌شود. گویش مازندرانی شرقی در محدوده میان ساری تا علی‌آباد کتول گویش می‌شود.[۲] در کتاب راهنمای زبان‌های ایرانی که به ویراستاری رودیگر اشمیت منتشر شده، گویش بومی منطقه بهشهر،‌ نکا، گلوگاه و هزارجریب گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد[۳] فردوس آقاگل‌زاده گویش بهشهری را گویشی از زبان مازندرانی معرفی می‌کند.[۴] در سال ۱۳۸۱ «واژه‌نامه بزرگ تبری» به ویراستاری «جهانگیر نصری اشرفی» منتشر شد که در بردارنده واژگانی از گویش‌های عباس‌آباد و آمل و بابل و بهشهر و علی‌آباد کتول و کردکوی و نوشهر و ساری و تنکابن و دیگر مناطق بود.[۵] در کتاب واژه‌نامه بزرگ تبری گویشی که در منطقه بهشهر تکلم می‌شود گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد.[۶]

منابع

  1. اکبرپور، جعفر (۱۳۸۹). «سنجش دگرگونی تاریخی برخی از واج‌های سمنانی با مازندرانی بهشهری و فارسی نوی معیار». همایش بین‌المللی گویش‌های مناطق کویری ایران: ۳۳۰.
  2. دکتر فرزاد بختیاری مرکیه، تاریخ کنفرانس بین‌المللی =بررسی مسائل جاری زبان‌ها، گویش‌ها و زبانشناسی14_15، ۱.
  3. اشمیت، رودیگر (١٣٨٢). راهنمای زبان‌های ایرانی. به کوشش ترجمه زیر نظر حسن رضایی باغ بیدی. تهران: انتشارات ققنوس. ص. صفحه ۴۹۰ جلد دوم. شابک ۹۶۴-۳۱۱-۴۸۸-۰.
  4. آقاگل‌زاده، فردوس (۱۳۹۵). زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبان‌شناختی (تحقیقی میدانی - اطلس زبانی). نشر دانشگاه تربیت مدرس. ص. ۱۷۲.
  5. «IRAN vi. IRANIAN LANGUAGES AND SCRIPTS (2) Documentation». Encyclopaedia Iranica (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۷.
  6. نصری اشرافی، جهانگیر (۱۳۷۷). واژه‌نامه بزرگ تبری. به کوشش حسین صمدی و سید کاظم مداح و کریم الله قائمی و علی اصغر یوسفی نیا و محمود داوودی درزی و محمد حسن شکوری و عسکری آقاجانیان میری و ابوالحسن واعظی و ناصر یداللهی و جمشید قائمی و فرهاد صابر و ناعمه پازوکی. تهران: اندیشه پرداز و خانه سبز. ص. صفحات ۲۷ و ۳۰ جلد اول. شابک ۹۶۴۹۱۱۳۱۵۰.