یادآوری (فلسفه)
| بخشی از مجموعه مقالات پیرامون: |
| افلاطون |
|---|
 |
| درگاه فلسفه |
یادآوری یا فراموشیزدایی (انگلیسی: Anamnesis) در شناختشناسی افلاطون به معنای بازیابی دانش فطری است که پیش از تولد شکل گرفته است. مفهوم یادآوری یعنی این که فرد این دانش را از درون خود مجدداً کشف می کند. این موضع در تقابل با دکترین تجربهگرایی است که بر اساس آن، شناخت از طریق تجربه و ادراک حسی ممکن میشود. افلاطون مفهوم یادآوری را در مکالمات سقراط شرح و بسط داده است.
فلسفهٔ نوافلاطونی
در نگاه مفسران متأخر افلاطون، مفهوم یادآوری بیشتر از آن که مرتبط با شناخت باشد، مرتبط با هستیشناسی بود. فلوطین صراحتاً به یادآوری اشاره نمیکند، چرا که کلیتِ دانش مُثُل (لوگوس) از منبعی خارج از زمان (دایاد یا نوس الهی) سرچشمه میگیرد و به واسطهٔ تأمل در دسترسِ روح قرار دارد. با این حال در فلسفهٔ نوافلاطونی، نظریهٔ یادآوری بخشی از افسانهٔ هبوط روح شد.
نوافلاطونیان از مفهوم خاطرهٔ روحانی برای توضیح منشأ غیرمادی روح و شرح چگونگیِ فراخوانش خاطراتِ روح جهانی در زندگی روزمرهٔ انسانها استفاده میکردند. یادآوری نزدیکترین حالت ذهن بشری به تجربهٔ آزادی روح پیش از گرفتار شدن به ماده است. روند حلول در فلسفهٔ نوافلاطونی همچون ضربهای توصیف شده است که باعث میشود روح تجربیات خود (و غالباً منبع الهیاش را) فراموش کند.[۱]
منابع
- ↑ Parsenios, George (2017-03-27). "Anamnesis and the Silent Narrator in Plato and John". Religions (به انگلیسی). 8 (4): 47. doi:10.3390/rel8040047. ISSN 2077-1444.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Anamnesis (philosophy)». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۷ سپتامبر ۲۰۲۵.