آسترکی
آسترکی یکی از طوایف هفتلنگ ایل بختیاری و دورکی باب میباشد که از ۱۰ تیره تشکیل شده است.[۱]
| مناطق با جمعیت چشمگیر | |
|---|---|
| کشور ایران استانهای: خوزستان، لرستان، چهارمحال و بختیاری، اصفهان، سرزمین بختیاری | |
| زبانها | |
| گویش بختیاری | |
| دین | |
| شیعه | |
طایفه آسترکی در ادوار مختلف از دوره صفویه تا قاجاریه در جنگهای ایران با بیگانگان حضور داشتند. نافرمانی و اعلام حکومت خودمختاری توسط امیرتاجمیرخان بختیاری آسترکی، شرکت امیرجهانگیرخان بختیاری آسترکی در نبرد ایروان و شکست عثمانیها، جنگ همدان و بیرون راندن سپاه عثمانی، نبرد با محمود قندهاری، فتح هرات و قندهار در زمان نادرشاه، از مهمترین دستاوردهای آنها در تحولات سیاسی – نظامی ایران بوده است.[۲]
وجه تسمیه آسترکی
طایفه آسترکی یکی ازطوایف باب دورکی شاخه هفت لنگ ایل بختیاری میباشد.
مؤلف کتاب تاریخ و فرهنگ بختیاری (عبدالعلی خسروی، کتاب سوم) مینویسد :طایفه آسترکی از کهنترین طوایف بختیاری میباشد و نام آسترکی سابقه (۳۸۰۰) ساله دارد و این پیشینه مربوط میشود به دوران پادشاهی آشتروک ناهونته ایلامی در شهرستان ایذه که آن روزگاران «آنزان» بوده است.
همچنین درسنگ نوشته یافت شده از عقیلی نزدیک شوشتر که دکتر گیرشمن آن را ترجمه کرده ازقول (آنتاشکال) که یکی ازپادشاهان ایلام بودچنین مینویسد: من آنتاشکال فرمانروای سرزمین آنزان (آنشان) و کوههای بختیاری هستم اگر چنین باشد پس باید نسل بختیاریها از پادشاهان ایلام دانست، طی تحقیقات به عمل آمده نشان میدهد که کهنترین طایفه ای که در بختیاری میتوان روی آن پافشرد آسترکی است. و قدمت آسترکی به دوران آشتروک ناهونته میرسد و این طایفه خود را از اعقاب و اسلاف این پادشاه ایلامی میدانند و دلیل این ادعا را قرابت واژه آستروک و آشتروک خواندهاند.
اما کلمه آشتروک به معنی آستاره و ستاره میباشد و ناهونته معنی خورشید میدهد.
ناهونته در اصل همان آناهیتا=ناهید میباشد.
بااین وصف آشتروک ناهونته=ستاره خورشید.
همچنین کلمه آسترک یا آستراک همان ستاره میباشد که با (ی) آخر پسوند نسبت به آن دادهاند.
نام بختیاری با به حکومت رسیدن تاجمیرخان آسترکی به لربزرگ اطلاق شده است.
زیستگاه طایفه آسترکی
- زیستگاه سردسیری طایفه آسترکی در شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری میباشد. زیستگاه در شهرستان الیگودرز و شهرستان دورود و شهرستان ازنا دراستان لرستان میباشد در شهرستان فریدونشهر در استان اصفهان در شهرهای یزدانشهر، شاهین شهر و… میباشد.
- زیستگاه گرمسیر طایفه آسترکی در شهرستان لالی و شهرستان مسجدسلیمان در استان خوزستان میباشد.
تیرههای طایفه آسترکی
- بهرامسری
- گاهیوند
- دهدار
- بلفایی
- مهمدوند
- خراج
- سلار
- اسوند
- کاوشه
- پاوند
- چهاربری
جستارهای وابسته
منابع
- تاریخ گزیده. حمداله مستوفی
- منتخب التواریخ، معین الدین نطنزی
- شرفنامه، امیر اشرف الدین بدلیسی
- رستم التواریخ، محمد هاشم آصف
- تاریخ ریاض الفردوس خانی
- تاریخ ابن بلخی از قرن چهارم نسخه چاپ اساطیری ص ۱۵۸
- تاریخ عباسی، ملا جلاالدین منجم
- تاریخ بختیاری، حاج علیقلی خان سردار اسعد
- شهاب الدین العمری مورخ عرب
- تاریخ زندیه، جان. ر، پری
- اسناد تاریخی، قبالجات و فرمانها
- کتیبهها و سنگ _نوشتهها و سنگ قبرها
- ↑ «حکومتگران بختیاری؛ بررسی نقش و جایگاه قبیله آستِرِکی (آستروکیان) بختیاری در تحولات سیاسی - نظامی ایران و منطقه زاگرس میانی از دورۀ مغولان تا قاجاریه». حکومتگران بختیاری ص ۱۹۴.
- ↑ «حکومتگران بختیاری؛ بررسی نقش و جایگاه قبیله آسترکی (آستروکیان) بختیاری در تحولات سیاسی - نظامی ایران و منطقه زاگرس میانی از دوره مغولان تا قاجاریه».