آفریقامحوری
آفریقامحوری یک جهانبینی نژادپرستانه است که متمرکز بر تاریخ مردم سیاهپوست آفریقا است و تمدن آن را بر تمدنهای غیرآفریقایی ترجیح میدهد. این دیدگاه از برخی جهات پاسخی به نگرشهای اروپامحور در مورد مردم آفریقا و سهم آنها در تاریخ است. این دیدگاه میکوشد با آنچه که اشتباهات و ایدههای تداومیافته توسط مبانی فلسفی نژادپرستانه رشتههای دانشگاهی غربی میداند، مقابله کند، چرا که این مبانی از زمان رنسانس اولیه اروپا به عنوان توجیهکننده بردهداری سایر مردم توسعه یافتهاند، تا بتوانند روایتهای دقیقتری از سهم آفریقاییها و همه مردم در تاریخ جهان ارائه دهند. آفریقامحوری در درجه اول به خودمختاری و عاملیت آفریقایی میپردازد و یک دیدگاه پانآفریقایی برای مطالعه فرهنگ، فلسفه و تاریخ است.[۱]
آنچه امروزه بهطور گسترده «آفریقامحوری» نامیده میشود، از آثار روشنفکران آفریقایی-آمریکایی در اواخر سده نوزدهم و اوایل سده بیستم سرچشمه گرفته است، اما به دلیل فعالیت روشنفکران آفریقایی-آمریکایی در جنبش حقوق مدنی ایالات متحده و در توسعه برنامههای مطالعات آفریقایی-آمریکایی در دانشگاهها، به شکل امروزی خود شکوفا شد. با این حال، پس از توسعه دانشگاهها در مستعمرات آفریقایی در دهه ۱۹۵۰، پژوهشگران آفریقایی به مشارکتکنندگان اصلی در تاریخنگاری آفریقا تبدیل شدند. یکی از پیشگامان برجسته، پروفسور کنت دایک است که در دهه ۱۹۷۰ رئیس کمیته مطالعات آفریقا در هاروارد شد.[۲] بهطور دقیق، «آفریقامحوری»، به عنوان یک تاریخنگاری متمایز، در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ به اوج خود رسید. امروز این نظریه در درجه اول با نام شیخ آنتا دیوپ، جان هنریک کلارک، ایوان ون سرتیما و مؤلفی کته آسانته مرتبط است.
منابع
- ↑ Asante on Afrocentricity بایگانیشده در ۲۳ نوامبر ۲۰۱۸ توسط Wayback Machine.
- ↑ "Kenneth O. Dike Dies in a Nigerian Hospital". The New York Times. 13 November 1983.