آن دو پیسلو دیلی

آن دو پیسلو دِیلی
دوشس اتامپ
پرتره آن، منسوب به کورنی دُ لیون، ح. 1535–40
زاده1508
درگذشت۱۵۸۰ (۷۱−۷۲ سال)
خانواده اشرافیپیسلو دِیلی (از بدو تولد)
بروس (از طریق ازدواج)
همسر(ها)ژان چهارم دو بروس
پدرگیوم دو پیسلو، ارباب دِیلی
مادرآن سانگن

آن دو پیسلو دِیلی (تلفظ فرانسوی:[an də pislø dɛji]), دوشس اتامپ، (۱۵۰۸–۱۵۸۰) معشوقه اصلی شاه فرانسوای اول، پادشاه فرانسه بود. او پس از بازگشت فرانسوا از اسارت در سال ۱۵۲۶، معشوقه او شد. آن از نفوذ درباری خود برای ثروتمند کردن خانواده و دوستانش بهره برد و پس از مرگ فرانسوا از دربار تبعید و به‌طور موقت در قلعه همسرش زندانی شد. او سال‌های پایانی عمر خود را صرف تضمین ثروت خانواده‌اش کرد.

معشوقه شاه

آن که در سال ۱۵۰۸ متولد شد،[۱] دختر گیوم دو پیسلو، ارباب دِیلی، نجیب‌زاده‌ای از پیکاردی،[۲] و آن سانگن بود.[۳] او پیش از سال ۱۵۲۲ به دربار آمد و یکی از ندیمه‌های ماری لوکزامبورگ[۴] و بعدها لوئیز ساووا، مادر شاه فرانسوای اول، پادشاه فرانسه، بود.[۵] فرانسوا آن را معشوقه خود کرد، احتمالاً پس از بازگشت از اسارتش در مادرید (۱۵۲۶)، و به‌زودی معشوقه دیرینه خود، فرانسواز دو فوا، را به خاطر او کنار گذاشت.[۶]

آن را زنی سرزنده، زیبا، بذله‌گو و فرهیخته توصیف کرده‌اند؛ «زیباترین در میان دانشمندان و دانشمندترین در میان زیبارویان».[۷] این رابطه هنگامی تا حدی رسمیت یافت که فرانسوا شروع به پوشیدن رنگ‌های آن کرد.[۸] آن به‌عنوان ندیمه ملکه جدید، النور اتریش، منصوب شد و بعدها سرپرستی دو دختر فرانسوا را بر عهده گرفت.[۸] او از نفوذ خود بر فرانسوا برای ارتقا و ثروتمند کردن خانواده‌اش استفاده کرد؛[۹] برادرش، آدرین، ارباب دِیلی، به فرماندهی لژیون پیکارد منصوب شد،[۹] و عمویش، آنتوان سانگن، در سال ۱۵۳۳ به مقام اسقف اورلئان و در سال ۱۵۳۹ به مقام کاردینالی رسید؛[۹] سه برادر دیگرش نیز به مقام اسقفی منصوب شدند.[۹] در سال ۱۵۳۴، فرانسوا او را به عقد ژان چهارم دو بروس درآورد و او را دوک اتامپ کرد.[۱۰]

طرحی از آن اثر فرانسوا کلوئه.
Her coat of arms
نشان خانوادگی او

نفوذ در دربار

با سقوط سیاسی دوک مونمورانسی در سال ۱۵۴۰، آن در دربار به قدرتی مطلق دست یافت.[۲] او که در میان کسانی احاطه شده بود که در پی جلب لطف سلطنتی بودند، بر امور دربار سلطه داشت.[۱۱] دیپلمات‌های خارجی به‌سرعت دریافتند که برای موفقیت برنامه‌هایشان باید نظر مساعد آن را جلب کنند.[۱۱] بدین ترتیب، او جایگاه ملکه النور را در دربار تصاحب کرد.[۱۱] آن بعدها با فراهم کردن آزادی دریاسالار شابو و بازگرداندن او به دربار، نفوذ سیاسی خود را نشان داد و در همین فرایند، خواهرش لوئیز را به ازدواج برادرزاده شابو درآورد.[۱۲]

با وجود توانایی‌هایش، آن شخصیتی دمدمی‌مزاج داشت.[۱۳] او در سال ۱۵۴۵ تلاش کرد دریاسالار دانوبو را بی‌اعتبار کند، با وجود اینکه پیشرفت و ارتقای او را مدیون آن بود.[۱۳] هنگامی که اسقف اعظم تورنون با دسیسه‌های او مخالفت کرد، آن کوشید با متهم کردن وی به نادرستی و عدم صداقت، زمینه سقوطش را فراهم کند.[۱۳]

نفوذ آن، به‌ویژه در سال‌های پایانی سلطنت فرانسوا، همچنان افزایش یافت.[۱۰] او که پروتستانی سرسخت بود،[۴] فرانسوا را به مدارا با هوگنوها توصیه می‌کرد.[۱۴] تا اکتبر ۱۵۴۶، آن همراه با کاردینال دو بله، فرانسوا را برای قطع رابطه با رم تحت فشار قرار می‌داد.[۱۵] در نتیجه نفوذ او، فرانسوا در جلسات شورای بیشتری شرکت می‌کرد و بنا بر گزارش یک فرستاده امپراتوری، آن «رئیس واقعی خصوصی‌ترین و صمیمی‌ترین شورای پادشاه» بود.[۱۶]

آن که از موفقیت خود در برقراری صلح میان فرانسوا و شارل در کریپی در سال ۱۵۴۴ خشنود بود، فرانسوا را متقاعد کرد که پسرش، دوفن هانری، و دایان دو پواتیه در تلاش‌اند مونمورانسی را به دربار بازگردانند. فرانسوا نیز به توصیه او، دایان را از دربار تبعید کرد.[۱۷] در واکنش، هانری و هوادارانش به کاخ آنه عقب‌نشینی کردند؛ پدر و پسر تا سال ۱۵۴۵ با یکدیگر آشتی نکردند.[۱۸]

از دست دادن جایگاه

با وجود نفوذی که آن در دربار فرانسوا داشت، دشمنان بسیاری برای خود ساخته بود: هانری، معشوقه‌اش، دایان دو پواتیه، و آن دو مونمورانسی از جمله آنان بودند.[۱۹] پس از مرگ فرانسوا در مارس ۱۵۴۷، هانری که اکنون پادشاه شده بود، آن را از دربار برکنار و اموالش را مصادره کرد.[۱۸] تا سال ۱۵۴۸، آن با خطر محاکمه به اتهام ارتداد روبه‌رو بود.[۲۰] هانری، احتمالاً از روی احترام به پدرش، تصمیم گرفت این اتهام را پیگیری نکند.[۲۰] همسرش او را به اختلاس حقوق فرمانداری خود و بی‌آبرو کردن خانواده‌اش متهم کرد و دستور داد آن را به‌طور موقت در قلعه لا هاردوانایه محبوس کنند.[۲۰]

آن همچنان زنی ثروتمند بود و در پاریس املاکی داشت و سرمایه‌ای به ارزش ۴۷٬۶۱۵ لیور در مستمری‌ها در اختیار داشت.[۲۰] در سال‌های ۱۵۵۴–۱۵۵۵، او از حقوق خواهرزاده‌اش ژوسین دو پیسلو برای جانشینی خاندان گیز در املاک لِنونکور حمایت می‌کرد.[۲۰] در مارس ۱۵۶۰، او ۱۱۴٬۰۰۰ لیور به خواهرزاده‌اش، دایان دو باربانسون، برای ازدواج او با ژان دو روهان، بارون دو فرونتنه، بخشید.[۲۱] آن ۳۰٬۰۰۰ لیور برای نخستین ازدواج برادرزاده‌اش ژان دِیلی پرداخت کرد،[۲۲] و در ازدواج دوم ژان به‌عنوان واسطه عمل کرد و برای سرپرست آن بانو نامه نوشت.[۲۲] او تا سال‌های پایانی عمرش همچنان در زندگی خواهرزاده‌ها و برادرزاده‌هایش نقش داشت.[۲۲]

آن در سال ۱۵۸۰ درگذشت.[۱۸]

منابع

  1. ↑ Wellman 2013, p. 170.
  2. 1 2 Potter 1993, p. 135.
  3. ↑ La Fayette 1950, p. 50.
  4. 1 2 Potter 2007, p. 130.
  5. ↑ Knecht 1994, p. 249.
  6. ↑ Wellman 2013, p. 143–144.
  7. ↑ Wellman 2013, p. 170٬172.
  8. 1 2 Wellman 2013, p. 172.
  9. 1 2 3 4 Potter 1993, p. 136.
  10. 1 2 Knecht 1994, p. 290.
  11. 1 2 3 Wellman 2013, p. 174.
  12. ↑ Potter 2007, p. 135.
  13. 1 2 3 Knecht 1982, p. 411.
  14. ↑ Crawford 2010, p. 201.
  15. ↑ Knecht 1982, p. 407.
  16. ↑ Knecht 1982, p. 300.
  17. ↑ Wellman 2013, p. 176.
  18. 1 2 3 Wellman 2013, p. 177.
  19. ↑ Knecht 1982, p. 410.
  20. 1 2 3 4 5 Potter 1990, p. 8.
  21. ↑ Potter 1990, p. 6.
  22. 1 2 3 Potter 1990, p. 10.
  • Crawford, Katherine (2010). The Sexual Culture of the French Renaissance. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-76989-1.
  • Knecht, R.J. (1982). Francis I. Cambridge University Press. ISBN 0-521-24344-0.
  • Knecht, R.J. (1994). Renaissance Warrior and Patron: The Reign of Francis I. Cambridge University Press. ISBN 0-521-57885-X.
  • La Fayette, Madame de (1950). Magne, Emile (ed.). La Princesse de Clèves (in French). Librairie E. Droz.
  • Potter, David (1990). "Marriage and Cruelty among the Protestant Nobility in Sixteenth-Century France: Diane de Barbançon and Jean de Rohan, 1561-7". European History Quarterly. 20 issue: January 1: 5–38. doi:10.1177/026569149002000101. S2CID 144245625.
  • Potter, David (1993). War and Government in the French Provinces. Cambridge University Press. ISBN 0-521-43189-1.
  • Potter, David (2007). "Politics and Faction at the Court of Francis I: The Duchesse D'Etampes, Montmorency and the Dauphin Henri". French History. 21, Issue 2, Jun (2). Oxford University Press: 127–146. doi:10.1093/fh/crm005.
  • Wellman, Kathleen (2013). Queens and Mistresses of Renaissance France. Yale University Press. ISBN 978-0-300-17885-2.

پیوند به بیرون

  • پرتره دوشس اتامپ، منسوب به کورنی دُ لیون (موزه متروپولیتن هنر)
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.